5 Alternatif Başlık: 1. Küresel silahlanma yarışı zirvede: Savunma harcamaları 2025’te 2,9 trilyon dolara ulaştı 2. Dünyanın savunma faturası kabarıyor: Türkiye’nin askeri harcamaları 30 milyar doları buldu 3. Avrupa ve Asya’da tarihi askeri bütçeler: Küresel gayrisafi hasılanın yüzde 2,5’i silaha gitti 4. ABD, Çin ve Rusya başı çekiyor: Küresel savunma harcamalarında üst üste 11. yıl artış trendi 5. Savaşın gölgesinde büyüyen bütçeler: Ukrayna gelirinin yüzde 40’ını, Rusya ise yüzde 7,5’ini savunmaya ayırdı Dünya genelinde artan jeopolitik gerilimler ve bölgesel çatışmalar, ülkelerin savunma bütçelerine tarihi rekorlar olarak yansımaya devam ediyor. Küresel askeri harcamalar, 2025 yılında bir önceki yıla kıyasla reel bazda yüzde 2,9 oranında artış göstererek 2 trilyon 887 milyar dolar gibi devasa bir büyüklüğe ulaştı. Üst üste 11. kez artış gösteren bu rakam, küresel askeri yükün Gayrisafi Yurt İçi Hasıla’nın (GSYH) yüzde 2,5’ine ulaşmasına neden olarak 2009’dan bu yana görülen en yüksek seviyeyi kayıtlara geçirdi. Küresel savunma pastasındaki en büyük aslan payını ise toplam 1 trilyon 480 milyar dolarlık harcamayla (küresel toplamın yüzde 51’i) **ABD, Çin ve Rusya** oluşturdu.
Türkiye’nin savunma bütçesinde istikrarlı büyüme
Bölgesel güvenlik stratejilerini ve yerli savunma sanayisi hamlelerini hızlandıran Türkiye’nin askeri harcamalarında da belirgin bir artış ivmesi gözlemlendi. Verilere göre, Türkiye’nin askeri harcamalarının GSYH’ye oranı istikrarlı bir şekilde artarak 2023’teki yüzde 1,69 ve 2024’teki yüzde 1,84 seviyelerinden, 2025 yılında yüzde 1,91’e tırmandı. Cari kurlarla hesaplandığında Türkiye’nin savunma harcamaları 2025 yılında yüzde 7,2’lik bir artışla 30 milyar dolar seviyesine yükseldi. Bu rakam, 2023 yılında 19,2 milyar dolar, 2024 yılında ise 25,01 milyar dolar olarak gerçekleşmişti.
Avrupa’da savaşın etkisiyle tarihi sıçrama ve ABD’nin durumu
Küresel askeri harcamalardaki artışın ana motoru, Rusya-Ukrayna savaşının gölgesindeki Avrupa kıtası oldu. Avrupa’daki toplam harcamalar yüzde 14 gibi sert bir yükselişle 864 milyar dolara ulaştı. Savaşın taraflarından **Rusya**, harcamalarını yüzde 5,9 artırarak 190 milyar dolara çıkarırken, bu rakam ülkenin GSYH’sinin yüzde 7,5’ine denk geldi. **Ukrayna** ise bütçesini yüzde 20 artırarak 84,1 milyar dolara taşıdı ve GSYH’sinin tam yüzde 40’ını savunmaya ayırdı. Avrupa’daki 29 NATO üyesi ülke toplamda 559 milyar dolarlık harcama yaptı. En dikkat çekici artışlardan biri **Almanya**’da yaşandı; yüzde 24’lük artışla bütçesini 114 milyar dolara çıkaran Almanya, 1990 yılından bu yana ilk kez GSYH’sinin yüzde 2’sinden fazlasını (yüzde 2,3) savunmaya ayırmış oldu. İspanya’nın bütçesi ise yüzde 50 artışla 40,2 milyar dolara fırladı. Öte yandan, dünyanın en büyük savunma bütçesine sahip olan **ABD**’nin harcamaları 2025’te yüzde 7,5 düşerek 954 milyar dolara geriledi. Bu düşüşün temel sebebi, yıl boyunca Ukrayna’ya yönelik yeni askeri yardım paketlerinin onaylanmaması olarak gösterildi. Ancak ABD Kongresi’nin 2026 yılı için 1 trilyon doların üzerinde bir harcamayı onayladığı ve Başkan Donald Trump’ın son bütçe teklifinin kabul edilmesi halinde bu rakamın 2027’de 1,5 trilyon dolara ulaşabileceği belirtiliyor.
Asya-Pasifik’te 2009’dan bu yana en hızlı silahlanma
Jeopolitik rekabetin bir diğer sıcak noktası olan Asya ve Okyanusya bölgesinde askeri harcamalar yüzde 8,1 artarak 681 milyar dolara çıktı. Bu oran, bölgede 2009’dan bu yana kaydedilen en yüksek yıllık artış oldu. Bölgenin en büyük gücü **Çin**, harcamalarını yüzde 7,4 artırarak 336 milyar dolara yükseltti. Tayvan gerilimi ve bölgesel tehdit algıları nedeniyle **Japonya** bütçesini yüzde 9,7 artışla 62,2 milyar dolara (GSYH’nin yüzde 1,4’ü) çıkarırken, Tayvan’ın savunma bütçesi de yüzde 14 artarak 18,2 milyar dolara (GSYH’nin yüzde 2,1’i) ulaştı.
Orta Doğu ve diğer bölgelerde dikkat çeken değişimler
Raporun diğer detaylarında, Orta Doğu ve Asya’daki bazı önemli aktörlerin harcama trendlerindeki değişimler dikkat çekti: İsrail: Askeri harcamaları yüzde 4,9 oranında azalarak 48,3 milyar dolara geriledi. İran:Ülkedeki yüzde 42’lik yüksek enflasyonun etkisiyle harcamalar reel bazda yüzde 5,6 düşerek 7,4 milyar dolara indi. Suudi Arabistan: Savunma bütçesinde sınırlı bir artışla (yüzde 1,4) 83,2 milyar dolarlık harcama kaydetti. Hindistan ve Pakistan: Asya’nın iki nükleer gücünden Hindistan harcamalarını yüzde 8,9 artışla 92,1 milyar dolara taşırken, Pakistan yüzde 11 artışla 11,9 milyar dolarlık bütçe ayırdı.İngiltere ve Fransa: Birleşik Krallık’ın harcamaları yüzde 2 düşüşle 89 milyar dolara inerken, Fransa’nın bütçesi yüzde 1,5 artışla 68 milyar dolara ulaştı.