Bakır fiyatları, küresel talep endişelerine karşın büyük üreticilerin kesintileri ve azalan stokların arz kaygılarını artırmasıyla yükseldi. BHP ve South32 haberleri sonrası LME bakır ton fiyatı 13 bin 533,5 dolara tırmandı.
Dev madencilik şirketleri bakır üretim hedeflerini aşağı çekti
Küresel sanayi üretiminin ve yeşil enerji dönüşümünün en kritik ham maddelerinden biri olan bakır piyasasında, arz cephesinde yaşanan aksamalar fiyatları yukarı taşımaktadır. Çin başta olmak üzere makroekonomik büyüme verilerine dair küresel talep endişeleri devam etmesine karşın, madencilik devlerinden gelen olumsuz üretim haberleri piyasadaki fiziki daralma beklentilerini tırmandırmıştır. Dünyanın önde gelen borsalarında işlem gören bakır vadeli kontratları, arz kısıtlarının etkisiyle haftanın yeni işlem gününde primli bir seyir izlemiştir. Bu çerçevede Londra Metal Borsası’nda (LME) gösterge bakır fiyatı yüzde 0,06 oranında sınırlı ancak kritik bir artış kaydetmiştir. Bu yükselişle birlikte LME’de bakırın tonu 13 bin 533,5 dolar seviyesine tırmanmıştır. Asya piyasalarında da benzer şekilde yukarı yönlü eğilim korunmuştur. Çin iç pazarındaki emtia talebini ve vadeli işlemleri yansıtan Şanghay Vadeli İşlemler Borsası’nda (SHFE) işlem gören en çok işlem gören bakır kontratı, günü yüzde 0,2 oranında yükselişle tamamlayarak ton başına 104 bin 20 yuan seviyesine ulaşmıştır. Fiyatlardaki bu pozitif ivmenin ana sürücüsü, madencilik sektörünün iki dev oyuncusu olan BHP ve South32’den gelen üretim kısıntısı açıklamaları olmuştur. Avustralya merkezli küresel madencilik devi BHP, tesislerinde yaşanan mekanik arızalar ve çıkarılan cevher kalitelerindeki düşüşler nedeniyle yıllık bakır üretim tahminini aşağı yönlü revize etmek zorunda kaldığını duyurmuştur. Maden sahalarındaki operasyonel zorluklar sadece tek bir şirketle sınırlı kalmamıştır. Bir diğer küresel madencilik üreticisi South32, Güney Amerika’daki kritik üretim merkezlerinden biri olan Şili’de etkili olan olumsuz hava koşulları ve iklimsel engeller nedeniyle dördüncü çeyrek bakır üretim hedefinin gerisinde kaldığını bildirmiştir. Jeopolitik ve iklimsel faktörlerin maden sahalarındaki çalışma kapasitelerini düşürmesi, küresel piyasalarda bakır arzının kısa ve orta vadede daralacağı kaygılarını belirgin şekilde güçlendirmiştir.
Goldman Sachs arz sıkışıklığı uyarısı yaparken stoklar eridi
Fiziki piyasadaki daralma sinyalleri uluslararası finans kuruluşlarının ve emtia analistlerinin de odağında yer almaktadır. ABD merkezli uluslararası yatırım bankası Goldman Sachs, yayımladığı son piyasa değerlendirme raporunda, ABD dışındaki küresel bakır piyasasında kısa vadede arzın son derece sıkı kalmaya devam edeceğini öngörmüştür. Banka analistleri, büyük üreticilerin yaşadığı operasyonel kesintilerin ve maden sahalarındaki rekolte düşüşlerinin, talepteki olası yavaşlamayı dengeleyerek fiyat tabanını yukarıda tutacağı değerlendirmesinde bulunmuştur. Sıkışıklığı destekleyen en somut veri setlerinden biri de borsa depolarındaki envanter hareketleri olmuştur. LME bakır stokları son haftalarda sert bir gerileme kaydederken, borsadan çekilmek üzere fiziki teslimata ayrılan metal miktarını gösteren iptal edilmiş varantlardaki (cancelled warrants) belirgin artış dikkat çekmiştir. Depolardaki kullanılabilir stokların erimesi ve teslimat taleplerinin artması, tüccarların ve sanayicilerin fiziki metale erişimde zorlanabileceğine işaret ederek emtia piyasasındaki boğa beklentilerini desteklemiştir.
Küresel piyasalarda diğer baz metallerde karışık görünüm izlendi
Bakır piyasasında arz yönlü sıkışıklık nedeniyle pozitif bir fiyatlama hakim olurken, sanayi emtiaları genelindeki diğer baz metaller tarafında ise daha karışık ve dalgalı bir performans tablosu ortaya çıkmıştır. Çin ekonomisine ilişkin büyüme ve inşaat sektörü kaygıları, bakır dışındaki metaller üzerinde dönemsel satış baskısı yaratmayı sürdürmektedir. Bu kapsamda hafif metal kategorisinde yer alan alüminyum fiyatları, LME’de yüzde 0,24 oranında gerilerken, SHFE tarafında daha sert bir satışla yüzde 0,95 oranında değer kaybetmiştir. Benzer şekilde galvanizleme ve otomotiv sanayisinde yaygın olarak kullanılan çinko fiyatları LME’de yüzde 0,35, SHFE’de ise yüzde 0,9 oranında düşüş kaydetmiştir. Batarya ve akü imalatının ana girdilerinden biri olan kurşun fiyatları da uluslararası borsalarda gerileyerek sırasıyla yüzde 0,42 ve yüzde 0,16 oranında gerilemiştir. Paslanmaz çelik üretiminde kullanılan nikel ise borsalar arasında ayrışmış; LME’de yüzde 0,14 oranında değer kazanırken, SHFE’de yüzde 0,74 oranında düşmüştür. Elektronik sanayisinin vazgeçilmezi olan kalay fiyatları ise bakırı takip ederek her iki borsada da pozitif ayrışmış, LME’de yüzde 0,5 ve SHFE’de yüzde 0,95 artış göstermiştir.