Fransa Parlamentosu uzlaşma komisyonu, 15 yaşın altındakilerin sosyal medyaya erişimini yasaklayan tasarıyı onayladı. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron yasağın eylül ayında okulların açılmasıyla birlikte yürürlüğe girmesini hedefliyor.
Fransa parlamentosu 15 yaş altına sosyal medya yasağını kabul etti
Avrupa’da çocukların ve gençlerin dijital dünyadaki güvenliği ile zihinsel sağlıklarının korunmasına yönelik yasal düzenlemelerde tarihi bir adım atılmıştır. Fransa Parlamentosu’nun karma uzlaşma komisyonu, Pazartesi günü gerçekleştirdiği kritik oturumda 15 yaşın altındaki bireylerin dijital platformlara ve dijital ağlara erişimini sınırlandıran ve doğrudan yasaklayan kanun tasarısını onaylamıştır. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, daha önce yaptığı resmi açıklamalarda, genç nesli dijital bağımlılıktan ve siber zorbalıktan korumayı amaçlayan bu radikal yasağın eylül ayı başındaki yeni eğitim-öğretim yılının açılışına yetiştirilmesini ve derhal uygulamaya konulmasını istediklerini ilan etmişti. Komisyondan geçen uzlaşma metninin Salı günü parlamentonun alt meclisinde, hemen ardından da Senato genel kurulunda oylanarak yasalaşma sürecinin tamamlanması planlanmaktadır. Yasal düzenleme süreci tamamlandığında, Bilgi Teknolojileri Bakanlığı tarafından hazırlanacak özel bir liste ile 15 yaş altındaki çocuk ve gençlere tamamen kapatılacak sosyal ağlar tek tek belirlenecektir. Tasarı, küresel teknoloji devlerine ve dijital mecralara da ağır yükümlülükler getirmektedir. Buna göre, sosyal medya platformları kullanıcıların yaşlarını kesin olarak doğrulamak amacıyla Fransa Veri Koruma Kurumu (CNIL) ve yerel gizlilik düzenleyicileri tarafından onaylanmış güvenilir yaş doğrulama sistemlerini entegre etmek zorunda kalacaktır. Bu sistemleri kurmayan veya yaş sınırını ihlal eden platformlara yönelik ciddi idari ve mali yaptırımlar uygulanması öngörülmektedir.
Avustralya’nın ardından Fransa da dijital kısıtlamaya gidiyor
Fransa’nın attığı bu kararlı adım, küresel ölçekte çocukların dijital platform kullanımına yönelik tırmanan yasal kısıtlama dalgasının en somut örneklerinden birini oluşturmaktadır. Paris yönetimi, bu kararla birlikte geçtiğimiz Aralık ayında 16 yaşından küçüklere yönelik dünyadaki ilk kapsamlı dijital yasağı yürürlüğe koyan Avustralya hükümetinin izinden gitmiş olmaktadır. Avustralya’da hayata geçirilen düzenleme; Meta bünyesindeki Facebook ve Instagram, Snap firmasına ait Snapchat, ByteDance çatısı altındaki TikTok ve Alphabet bünyesinde faaliyet gösteren YouTube gibi dünyanın en büyük platformlarını kapsamakta ve gençlerin bu mecralarda hesap açmasını yasaklamaktadır. Fransa da benzer bir modelle teknoloji devlerinin çocuk kullanıcılar üzerinden sağladığı verileri ve etkileşimi engellemeyi hedeflemektedir. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, bu düzenlemenin yalnızca Fransa sınırlarıyla sınırlı kalmaması, tüm Avrupa kıtasında norm haline gelmesi amacıyla uluslararası diplomasi trafiği yürütmektedir. Macron, çocukların dijital mecralardan korunması ve sosyal medya yasağı hususunda Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkeler ile uluslararası müttefiklerinden destek arayışına girmiştir. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de Macron’un bu hamlesini destekler nitelikte değerlendirmelerde bulunarak, 27 üyeli Avrupa Birliği bloğu genelinde çocukların ve gençlerin sosyal ağlara erişiminin kısıtlanması ile dijital alanda güvenliğin artırılması yönündeki yasal reformlara sıcak baktıklarını ifade etmiştir.
Liselerde telefon yasağı ve yaş doğrulama sistemi zorunlu olacak
Fransa Parlamentosu’ndan geçmek üzere olan yasa tasarısı, yalnızca evdeki ve kişisel cihazlardaki sosyal medya kullanımını düzenlemekle kalmayıp, doğrudan eğitim kurumlarındaki fiziksel teknoloji kullanımını da disipline etmektedir. Kabul edilen tasarı metni kapsamında, ülke genelindeki liselerde ve dengi ortaöğretim kurumlarında öğrencilerin akıllı telefon kullanımı tamamen yasaklanmaktadır. Okul saatleri içerisinde ders odaklılığını sağlamak ve akran zorbalığının önüne geçmek amacıyla getirilen bu önlem, dersliklerin yanı sıra okul bahçeleri ve ortak kullanım alanlarında da geçerli olacaktır. Önümüzdeki günlerde yürürlüğe girmesi beklenen yasal çerçeve, dijital platform sağlayıcılarına yaş tespiti konusunda teknik altyapılarını yenileme zorunluluğu getirmektedir. Fransız veri koruma otoritesi tarafından denetlenecek olan yeni yaş doğrulama altyapısı, çocukların ebeveyn onayını usulsüz şekilde aşmasını veya sahte beyanlarla hesap açmasını engellemeyi hedeflemektedir. Eylül ayında başlayacak yeni okul yılı itibarıyla uygulanması planlanan bu kurallar, Fransa’yı Avrupa genelinde çocukların dijital güvenliği konusunda en katı yasaları uygulayan lider ülke konumuna getirecektir.