Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), finansal piyasalardaki son gelişmeleri ve olağandışı hareketlilikleri dikkate alarak sermaye piyasalarının güvenilir, şeffaf ve istikrarlı bir ortamda işleyişini sağlamak ve yatırımcı haklarını korumak amacıyla radikal tedbir kararları almıştır. Kurul, 7 portföy yönetim şirketine ait 130 yatırım fonunun tasfiye edilmesine ve bu kurumların TEFAS işlemlerinin durdurulmasına karar verirken, kredili alım ve açığa satış işlemlerinde özkaynak koruma oranını esnetmiştir.
130 yatırım fonunun tasfiyesi ve TEFAS işlemlerinin dondurulması
Sermaye Piyasası Kurulu’nun aldığı kararlar kapsamında; Tera Portföy, Pusula Portföy, Hedef Portföy, Atlas Portföy, A1 Portföy, Pardus Portföy ve Bulls Portföy tarafından kurulan ve katılma payları Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’nda (TEFAS) işlem gören tüm yatırım fonları, alım ve satım yönünde işleme kapatılmıştır. Kurul, bu 7 portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu toplam 130 yatırım fonunun, SPK tarafından belirlenecek özel yöntem ve usullerle tasfiye edilmesine hükmetmiştir. Tasfiye kararı alınan fonların ağırlıklı olarak “Hisse Senedi Yoğun Serbest Fonlar”, “İstatistiksel Arbitraj Fonları” ve “Para Piyasası Fonları”ndan oluşması, piyasadaki olası yoğunlaşma, likidite riski veya mevzuata aykırı işlem şüphelerine karşı kamu otoritesinin doğrudan ve sert bir müdahalede bulunduğunu göstermektedir. TEFAS erişiminin kapatılması, fonlardaki muhtemel panik satışlarının ve zincirleme likidite krizlerinin (domino etkisi) önüne geçilmesi adına atılmış defansif bir adımdır.
Kredili alım ve açığa satış işlemlerinde özkaynak koruma esnekliği
SPK, fon tasfiyeleri ve TEFAS kısıtlamalarının piyasada yaratabileceği likidite sıkışıklığını ve yatırımcı mağduriyetlerini hafifletmek amacıyla eş zamanlı olarak aracı kurumlara yönelik bir rahatlatma adımı devreye almıştır. Sermaye Piyasası Araçlarının Kredili Alım, Açığa Satış ve Ödünç Alma ve Verme İşlemleri Hakkında Tebliğ’in 17. maddesi uyarınca normal şartlarda asgari yüzde 35 olarak uygulanan özkaynak koruma oranı kuralında geçici esnekliğe gidilmiştir. Alınan karara göre aracı kurumlar, kendi risk politikalarına ve müşteri taleplerine uygun düştüğü ölçüde, 02.10.2026 tarihi seans sonuna kadar geçici bir süreyle kredili işlemlerdeki özkaynak koruma oranını asgari yüzde 20 olarak uygulayabilecektir. Bu esneklik, hisse senetlerinde yaşanabilecek olası değer kayıplarında yatırımcıların pozisyonlarının otomatik olarak kapatılması (margin call / teminat tamamlama çağrısı baskısı) riskini azaltarak piyasaya nefes aldırmayı ve zorunlu satış dalgalarını engellemeyi hedeflemektedir.
Sermaye piyasaları ve portföy yönetim sektörü üzerindeki makro etkiler
SPK’nın 7 kuruma yönelik aldığı bu olağanüstü tasfiye kararı, Türk portföy yönetim sektöründe son yıllarda görülen en geniş kapsamlı müdahalelerden biridir. Tasfiyesine karar verilen 130 fonun portföyünde bulunan Borsa İstanbul hisse senetlerinin ve para piyasası enstrümanlarının nasıl ve hangi zaman diliminde likide edileceği (tasfiye yöntemi), piyasadaki fiyatlama dinamikleri açısından kritik önem taşımaktadır. Kurul’un belirleyeceği tasfiye metodunun, piyasada tahtaları bozmayacak ve yatırımcı ana parasını koruyacak şekilde zamana yayılması veya özel devir mekanizmalarıyla yürütülmesi beklenmektedir. Aynı zamanda kararlar, Sermaye Piyasası Kurulu’nun piyasa bozucu eylemlere, manipülasyona ve denetim dışı risk konsantrasyonlarına karşı “sıfır tolerans” yaklaşımını sürdürdüğünü teyit ederken; kurumsal portföy yönetiminde şeffaflık ve risk yönetimi standartlarının yeniden sorgulanmasına neden olacaktır.
