Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, yüksek finansman maliyetleri ve sıkı para politikasının yarattığı talep daralmasının etkisiyle Türkiye genelinde konut satışları ağustos ayında da düşüş ivmesini koruyarak yıllık bazda yüzde 14,7 gerilemeyle 127 bin 410 seviyesinde gerçekleşti.
Genel satış trendi ve ikinci el piyasasındaki sert daralma
Türkiye gayrimenkul piyasasında son aylarda gözlemlenen soğuma eğilimi, ağustos ayında da rakamlara belirgin bir şekilde yansımıştır. Temmuz ayında yaşanan yüzde 17’lik düşüşün ardından, ağustos ayındaki yüzde 14,7’lik gerileme, piyasadaki zayıf talebin kalıcı bir trend halini aldığını göstermektedir. Toplam konut satışları 127 bin 410 adette kalırken, bu daralmanın asıl yükünü ikinci el konut piyasası çekmiştir. Ağustos ayında ikinci el konut satışları, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 19,4 gibi oldukça sert bir oranda azalarak 83 bin 32 adede inmiştir. İlk el (sıfır) konut satışları ise nispeten daha dirençli kalarak yüzde 4,5’lik sınırlı bir düşüşle 44 bin 378 adet olarak gerçekleşmiştir. Toplam satışlar içerisindeki paylara bakıldığında, piyasanın hala ağırlıklı olarak ikinci el üzerinden döndüğü (%65,2), ilk el satışların payının ise yüzde 34,8 seviyesinde kaldığı görülmektedir.
İpotekli (kredili) satışlarda sınırlı pozitif ayrışma
Genel piyasadaki daralmaya tezat oluşturan en dikkat çekici veri, ipotekli (banka kredili) konut satışlarında kaydedilen artıştır. Ağustos ayında ipotekli satışlar, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 7,2 oranında artarak 22 bin 131 adede ulaşmıştır. Kredi faiz oranlarının yüksek seyrine rağmen ipotekli satışlarda görülen bu kıpırdanma, bankacılık sisteminde sınırlı da olsa kredi musluklarının belirli kampanyalarla açıldığına veya konut fiyatlarındaki reel düşüş beklentisinin bazı alıcıları harekete geçirdiğine işaret etmektedir. Buna karşılık, peşin veya senetli alımları temsil eden “diğer konut satışları” yüzde 18,3 oranında azalarak 105 bin 279’a gerilemiştir. Toplam satışlar içinde ipotekli işlemlerin payı yüzde 17,4 seviyesinde kalırken, finansmana erişim zorluğu nedeniyle işlemlerin büyük çoğunluğunun (%82,6) halen özkaynaklarla (diğer satışlar) yapıldığı anlaşılmaktadır.
