Orta Doğu’dan yapılan ham petrol ihracatı, Hürmüz Boğazı’ndaki gemilere yönelik artan saldırılara rağmen eylül ayının son haftasında günlük 22,5 milyon varile kadar çıkarak savaş öncesi seviyelerin üzerine tırmandı. Küresel petrol ve LNG arzının yaklaşık yüzde 20’sini sırtlayan Hürmüz Boğazı’nda gemiler isabet alıp yanmaya devam ederken, bölgeden yapılan petrol sevkiyatı durmak yerine hızlanarak savaş öncesi dönemin dahi üzerine çıktı.
İhracat rakamlarında savaş öncesi seviyeler aşıldı
Gemi takip şirketi Kpler’in geçici verilerine göre, eylül ayının son haftasında bölgeden yapılan ham petrol ihracatı günlük 19,5 milyon varil ile 22,5 milyon varil bandında gerçekleşti. ABD ve İsrail’in İran ile savaşının başlamasından önce, Mart 2025 ile bu yılın şubat ayı arasında bölgedeki sevkiyat günlük ortalama 18 milyon varil seviyesindeydi.
Kpler verileri, 1 Ekim itibarıyla yedi günlük hareketli ortalamanın günlük 18,5 milyon varile ulaştığını gösteriyor. Ham petrol, petrol ürünleri, kimyasallar ve diğer sıvıların toplam sevkiyatı ise 30 Eylül’e kadar olan haftada günlük ortalama 22,4 milyon varili buldu.
Tankerlere yönelik saldırılar ve artan güvenlik tehdidi
İhracat hacmindeki artışa rağmen bölgedeki güvenlik riskleri tırmanmaya devam ediyor. Denizcilik istihbarat şirketi Marisks’in cumartesi günü yayımladığı rapora göre, Hürmüz Boğazı ve çevresinde en az yedi yeni saldırı olayı bildirildi.
Saldırıların en somut örneklerinden biri 1 Ekim’de yaşandı. Çok büyük ham petrol tankeri Kazimah III, boğazda seyir halindeyken bilinmeyen bir mühimmatla vurularak alev aldı. Mürettebatı tahliye edilen dev gemi, vurulmadan önce en son Umman kıyısındaki Ras Markaz Limanı’na 2 milyon varillik Kuveyt petrolü boşaltırken görüntülenmişti.
Küresel arzın kritik rotasında artan riskler
Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları kurumu, 2 Ekim’den bu yana boğaz veya Aden Körfezi’nde günde en az bir saldırı kaydedildiğini aktarıyor. Savaşın başladığı 28 Şubat öncesinde boğazdan tankerler ve kargo gemileri dahil günde yaklaşık 125 büyük ticari gemi geçiş yapıyordu.
Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemiler, deniz trafiğindeki keskin artış nedeniyle yüksek ve giderek daha öngörülemez kinetik tehditle karşı karşıya.
Öte yandan ihracat hız kesmiyor. Eylülde boğazdan çıkan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) kargolarının sayısı şubat ayından bu yana en yüksek aylık seviyesine ulaştı. Uzmanlar, radar tespitinden kaçmak için Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) cihazlarını kapatarak geçen gemilerin verilerde yer almadığını, dolayısıyla gerçek sevkiyatın daha da yüksek olabileceğini belirtiyor.
