Morgan Stanley’den İran ve petrol için dört senaryolu Fed analizi

ABD’li dev yatırım bankası Morgan Stanley, Orta Doğu’daki İran çatışması, petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar ve ABD Merkez Bankası’nın (Fed) olası para politikası adımlarına dair kapsamlı bir analiz yayımladı. Temel senaryosunda gerilimin kademeli olarak düşmesini, manşet enflasyonda kısa süreli bir sıçrama yaşanmasını, trend büyümenin sürmesini ve Fed’in sabırlı bir tutum izlemesini öngören banka, gidişatı tamamen değiştirebilecek dört kritik alternatif senaryo da ortaya koydu.

Raporda, temel senaryo görece olumlu bir çerçeve çizse de önümüzdeki 18 aylık süreçte olası sonuç dağılımının son derece geniş olduğu ve her alternatifin piyasalar için ciddi sonuçlar doğurabileceği vurgulandı.

İşte Morgan Stanley’nin raporunda yer alan dört alternatif makroekonomik senaryo:

1. En iyimser senaryo: Tüketici güçlü, Fed’den faiz artışı

Birinci senaryoda, yaşanan petrol şokunun piyasa beklentilerinden çok daha hızlı bir şekilde sönümlendiği bir tablo çiziliyor. Bu ortamda:

• Güçlenen tüketici güveni ve servet etkisi, harcamaları ve şirket yatırımlarını hızlandırıyor.

• Canlı ekonomi nedeniyle enflasyon zayıflamak yerine güç kazanıyor.

• Bu ısınmayı kontrol altına almak isteyen Fed, 2027 yılında toplam 100 baz puanlık faiz artırımına gitmek zorunda kalıyor.

2. Yapay zeka senaryosu: Verimlilik artıyor, işsizlik tırmanıyor

İkinci senaryo teknolojik dönüşümün makroekonomik etkilerine odaklanıyor. Yapay zekanın iş dünyasında daha geniş çaplı kullanımının verimliliği ciddi şekilde artırdığı ancak aynı zamanda ciddi bir istihdam kaybına yol açtığı öngörülüyor.

• İşsizlik oranının 2026’da yüzde 4,5’e, 2027’de ise yüzde 4,8’e çıkması bekleniyor.

• İş gücü piyasasındaki bu zayıflama ve verimlilik kaynaklı enflasyon gevşemesi sayesinde Fed’in 2027 başında faiz indirim döngüsüne başlaması öngörülüyor.

3. Kalıcı petrol primi: Enflasyon yapışkan, Fed beklemede

Üçüncü senaryo, jeopolitik risklerin enerji maliyetleri üzerinde uzun süreli bir baskı yarattığı varsayımına dayanıyor.

• Kalıcı petrol primi nedeniyle enflasyon hedefin üzerinde “yapışkan” hale geliyor. Çekirdek PCE’nin (Kişisel Tüketim Harcamaları) 2026’da yüzde 3,1, 2027’de yüzde 2,8 seviyelerinde kalması bekleniyor.

• Ekonomi yeni bir faiz artırımını kaldıracak kadar güçlü değilken, enflasyon da faiz indirimine izin verecek kadar düşmüyor.

• Sonuç olarak Fed’in, 2027 sonuna kadar faizleri yüzde 3,50 – 3,75 aralığında sabit tutacağı bir “bekle-gör” politikası izleyeceği öngörülüyor.

4. En kötü senaryo: 160 dolarlık petrol ve küresel resesyon

Dördüncü ve en karamsar senaryo ise enerji piyasalarında yaşanacak tam bir yıkıma işaret ediyor. Bu senaryoda petrol fiyatlarının 2026’nın üçüncü çeyreğine kadar varil başına 140 – 160 dolar aralığına tırmanması bekleniyor.

• Enerji şoku, hanehalkının harcama kapasitesini hızla aşındırıyor ve tedarik zincirlerinde ağır bozulmalara yol açıyor.

• Yaşanan talep yıkımı, küresel ekonomiyi derin bir resesyona sürüklüyor. Banka, bu ihtimalin hem riskli varlıklar (hisse senetleri, kripto vb.) hem de küresel büyüme açısından en sert aşağı yönlü tabloyu oluşturduğunun altını çiziyor.

Morgan Stanley stratejistleri, sonuç dağılımının bu kadar geniş olduğu bir konjonktürde yatırımcıların yoğun yönlü (tek taraflı) pozisyonlar almak yerine, daha temkinli ve opsiyonel stratejilere yönelmesi gerektiği konusunda uyarılarda bulunuyor.