Ticaret Bakanlığına bağlı 19 serbest bölgeden yapılan ihracat eylülde yüzde 14,8 artarak 1,15 milyar dolara ulaştı; ocak-eylül döneminde toplam ihracat ise 9,8 milyar dolara yükseldi.
Serbest bölgelerin net ihracatçı konumu güçlenmeye devam etti
Ticaret Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, 19 serbest bölgeden gerçekleştirilen toplam ihracat eylül ayında yıllık bazda yüzde 14,8 artışla 1,15 milyar dolara yükseldi. Aynı dönemde ocak-eylül dönemini kapsayan kümülatif veriler de olumlu seyretti; bu dönemde serbest bölgelerin toplam ihracatı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 6,3 artarak 9,8 milyar dolara ulaştı.
Açıklamada, serbest bölgelerde ihracatın ithalatı karşılama oranına dair verilere de yer verildi. Buna göre söz konusu oran eylül ayında yüzde 165,5 olarak gerçekleşirken, ocak-eylül döneminde yüzde 159,7 seviyesinde kaydedildi. Bakanlık, bu verilerin 19 serbest bölgenin net ihracatçı konumda olduğunu ve küresel rekabette güçlendiğini gösterdiğini belirtti.
Bakanlık açıklamasında şu ifadelere yer verildi:
19 serbest bölgenin net ihracatçı olduğu ve küresel rekabette güçlendiği görülmektedir.
Ocak-eylül döneminde serbest bölgelerden yapılan toplam satışlar içinde ihracatın payı yüzde 76,1 olarak hesaplandı. Bu oran, serbest bölgelerdeki ticari faaliyetin büyük kısmının dış satışa dayandığına işaret etti.
İhracatta orta-ileri teknoloji ürünlerin payı yüzde 58,4’e çıktı
Bakanlık açıklamasında, yılın ilk dokuz ayında serbest bölgelerin ihracat portföyünün teknolojik niteliğinin güçlenmeye devam ettiği vurgulandı. Buna göre orta-ileri teknoloji sınıfındaki ürünlerin toplam ihracat içindeki payı yüzde 51,3 olurken, yüksek teknoloji sınıfındaki ürünlerin payı yüzde 7,2 olarak kaydedildi. Bu iki kategorinin toplamı, serbest bölgelerin toplam ihracatındaki payını yüzde 58,4’e taşıdı.
Bakanlık, bu gelişmenin Türkiye’nin katma değerli ihracat hedeflerine doğrudan katkı sağladığını kaydetti. Teknoloji yoğunluğu yüksek ürünlerin ihracat içindeki payının artması, serbest bölgelerin üretim yapısındaki dönüşümün bir göstergesi olarak değerlendirildi.
Ocak-eylül dönemi sonu itibarıyla 19 serbest bölgede faaliyet gösteren kullanıcı firma sayısı 1930’a ulaştı. Bu firmaların 466’sı yabancı sermayeli olarak kayıtlara geçti. Söz konusu firmalar toplamda 88 bin 7 kişiye doğrudan istihdam sağladı.
Tahsis edilen faaliyet ruhsatı sayısı toplamda 2 bin 788 olarak gerçekleşti. Bu ruhsatların 2 bin 102’si yerli kullanıcılara, 686’sı ise yabancı kullanıcılara verildi. Üretim konulu faaliyet ruhsatlarının toplam içindeki payı bir önceki yıla göre artarak yüzde 44,6 seviyesine yükseldi.
Ege Serbest Bölgesi toplam ihracatın dörtte birini tek başına yaptı
Öne çıkan bölgeler arasında yer alan Ege Serbest Bölgesi, ocak-eylül döneminde ihracatını geçen yılın aynı dönemine göre 159,2 milyon dolar artırarak yüzde 6,7’lik bir büyüme kaydetti ve toplamda 2 milyar 542 milyon dolarlık ihracata ulaştı. Bu rakamla Ege Serbest Bölgesi, 19 serbest bölgenin toplam ihracatının yüzde 25,8’ini tek başına gerçekleştirdi.
Aynı bölge, yurt dışı ve Türkiye ile gerçekleştirdiği ticarette 4 milyar 810 milyon dolarlık hacme ulaşarak serbest bölgelerin toplam ticaret hacminin yüzde 22’sini de tek başına oluşturdu.
Diğer bölgelerde de çift haneli artışlar kaydedildi
Bursa Serbest Bölgesi, ocak-eylül döneminde ihracatını yıllık bazda yüzde 30,7 artırarak 1 milyar 563 milyon dolara yükseltti. Adana-Yumurtalık Serbest Bölgesi ise aynı dönemde ihracatını yüzde 23,4 artırarak 425 milyon dolara taşıdı.
Bakanlık verilerine göre Adana-Yumurtalık, Batı Anadolu, Bursa ve Trabzon serbest bölgelerinin ihracatında yüzde 10 ve üzerinde artış kaydedildi. Bunun yanı sıra Adana-Yumurtalık, Avrupa, Batı Anadolu ve Gaziantep serbest bölgelerinde dört ticaret yönünün tamamında artış gözlendi; bu bölgelerin ticaret hacimlerindeki büyüme dikkat çekti.
Serbest bölgelere ilişkin veriler şu şekilde özetlenebilir:
- Toplam ihracat (eylül): 1,15 milyar dolar, yıllık artış yüzde 14,8
- Toplam ihracat (ocak-eylül): 9,8 milyar dolar, yıllık artış yüzde 6,3
- İhracatın ithalatı karşılama oranı (ocak-eylül): yüzde 159,7
- Toplam satışlar içinde ihracat payı: yüzde 76,1
- Orta-ileri ve yüksek teknoloji ürünlerin ihracat payı: yüzde 58,4
- Kullanıcı firma sayısı: 1930, bunun 466’sı yabancı sermayeli
- Doğrudan istihdam: 88 bin 7 kişi
