Petrol fiyatları, Husilerin Suudi Arabistan’a deniz ablukası tehdidine rağmen ABD ve İran arasındaki 10 günlük ateşkes ve arabuluculuk haberleriyle geriledi. Brent petrolün varil fiyatı 88,48 dolar seviyesine çekildi.
Diplomatik temaslar ve ateşkes teklifi petrol fiyatlarını geriletti
Küresel enerji piyasalarında Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerin gölgesinde yüksek seyreden petrol fiyatları, diplomatik kanallardan gelen son haber akışıyla birlikte kâr satışlarının etkisine girmiştir. Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik yeni bir deniz ablukası tehdidinde bulunmasına karşın, ABD ile İran arasında tırmanan gerilimi düşürmeyi amaçlayan arabuluculuk girişimleri piyasadaki ateşini bir miktar söndürmüştür. Haftanın yeni işlem gününde geri çekilen vadeli kontratlar, bir önceki seansta ulaştığı son bir ayı aşkın sürenin en yüksek seviyelerinden aşağıya kaymıştır. Uluslararası piyasalarda gösterge niteliğindeki Eylül vadeli Brent petrolün varil fiyatı, 74 sent veya yüzde 0,83 oranında gerileyerek 88,48 dolar seviyesine inmiştir. ABD iç piyasası açısından kritik olan Ağustos vadeli Batı Teksas türü (WTI) ham petrol kontratı da benzer bir ivmeyle yüzde 0,88 değer kaybederek 82,50 dolara düşmüştür. Piyasayı gevşeten temel unsur ise üst düzey bir İranlı yetkilinin yaptığı açıklamalar olmuştur. Yetkili, Tahran yönetiminin 17 Haziran tarihinde imzalanan geçici anlaşmayı korumak ve kalıcı bir barış zeminine ulaşmak amacıyla uluslararası arabuluculardan 10 günlük ateşkes teklifi aldığını doğrulamıştır. Söz konusu geçici sürecin, 28 Şubat tarihinde ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşı sona erdirmeye yönelik kapsamlı bir uzlaşmanın önünü açması hedeflenmektedir.
Husilerin ablukası ve Babülmendep riski enerji arzını tehdit ediyor
Diplomatik çabalara karşın sahadaki askeri hareketlilik ve tırmanan tehditler küresel tedarik zincirleri açısından büyük riskler barındırmaya devam etmektedir. İran destekli Husiler, pazartesi günü yaptıkları resmi duyuru ile Suudi Arabistan’a karşı kapsamlı bir deniz ablukası uygulayacaklarını ilan etmiştir. Bu gelişme, ABD-İran çatışmasının Körfez bölgesinde yeni bir cepheye yayılması ve Körfez dışındaki uluslararası küresel enerji arzı ile ana deniz ticaret yollarının doğrudan hedef haline gelmesi endişelerini tırmandırmıştır. KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, Husilerin Suudi Arabistan’ı hedef alan abluka tehdidinin kritik önemde olduğunu vurgulayarak, bu durumun küresel ölçekte bir diğer dev ham petrol ihracatçısının sevkiyatlarında aksama riskini artırdığını kaydetmiştir. Özellikle Husilerin Babülmendep Boğazı üzerindeki geçişleri fiilen kapatmayı başarması halinde, Kızıldeniz’in güney çıkışı kilitlenecek ve Suudi Arabistan’ın Hürmüz Boğazı’na alternatif olarak kullandığı ana sevk rotası devre dışı kalacaktır. Bu senaryonun gerçekleşmesi durumunda küresel ekonomide yeni bir yakıt krizi dalgasının tetiklenebileceği öngörülmektedir. Sahada ise ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), pazartesi günü İran hedeflerine yönelik yeni bir hava operasyonu dalgası başlattığını açıklarken, İran Devrim Muhafızları da bölgedeki ABD askeri varlıklarına yönelik misilleme adımlarını sürdürmektedir.
Piyasa analistleri petrol fiyatlarındaki oynaklığa karşı uyarıyor
Savaş tamtamları ile diplomasi trafiği arasında sıkışan emtia piyasalarında analistler kısa vadeli fiyatlamalara ilişkin temkinli duruşlarını korumaktadır. IG Piyasa Analisti Tony Sycamore, petrol fiyatlarının jeopolitik gerilim nedeniyle halihazırda yüksek seviyelere tırmandığını ve yukarı yönlü potansiyelini koruduğunu hatırlatmıştır. Sycamore, buna karşın taraflar arasındaki gerilimi azaltmaya yönelik barış görüşmeleri ve ateşkes haberlerinin kısa vadede ralliyi sınırlandıran temel faktör olduğunu ifade etmiştir. Energy Aspects analisti Richard Bronze ise geçen hafta tırmanan ABD-İran çatışmaları ve Hürmüz Boğazı geçişlerindeki yavaşlamanın ardından yatırımcıların fiyatları yeniden yukarı taşıyacak somut gelişmeleri takip ettiğini belirtmiştir. Bronze, Husilerin Kızıldeniz ve çevresinde deniz saldırılarına yeniden başlaması ve Babülmendep Boğazı’nı fiilen kapatması durumunda petrol fiyatlarında çok daha sert ve yeni bir sıçrama dalgasının kaçınılmaz olacağını değerlendirmiştir. Piyasa aktörleri, 10 günlük ateşkes teklifine verilecek resmi yanıtları ve bölgedeki askeri sevkiyatları yakından izlemeyi sürdürmektedir.