Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS), pazar günü yayımladığı Yıllık Ekonomi Raporu ile küresel ekonomi üzerindeki kara bulutlara dikkat çekti. Ekonomik faaliyetlerin son aylarda dirençli kalmayı başardığını belirten kurum; artan kamu borçları, devam eden arz şokları ve yapay zeka yatırımlarındaki belirsizliklerin karmaşık bir kırılganlık ortamı yarattığı uyarısında bulundu.
Küresel ekonomiyi tehdit eden 4 temel baskı alanı
BIS raporunda, politika yapıcıların istikrarı korumak adına dikkatle izlemesi gereken dört ana risk faktörü şu şekilde sıralandı:
-
Enflasyon: Daha sık yaşanan tedarik ve arz kesintilerinin, şirketler ve hanehalkı nezdindeki yüksek enflasyon beklentilerini kalıcı hale getirme riski taşıması.
-
Kamu Borçları: Küresel çapta giderek artan ve zorlanan kamu maliyesi dengelerinin sürdürülebilirliği.
-
Yapay Zeka Yatırımları: Yapay zeka odaklı yatırımlarda yaşanan patlamanın ve hızlı büyümenin ne kadar kalıcı olduğuna dair belirsizlikler.
-
Finansal Piyasalar: Sistematik olarak artan finansal kırılganlıklar.
“Politikalar birbirine zıt etki yaratmamalı”
Raporun bulgularını değerlendiren BIS Genel Müdürü Pablo Hernandez de Cos, mevcut süreçte kurumlar arası eşgüdümün önemine vurgu yaptı. Başarının ancak sağlam mali ve finansal temeller üzerine inşa edilebileceğini belirten de Cos, şu kritik uyarıyı yaptı:“Maliye, para ve finans politikaları küresel ekonomi üzerinde birbirine zıt etkiler yaratmamalı. Özellikle merkez bankaları, yüksek enflasyon beklentilerinin kalıcı bir şekilde yerleştiğini görmeleri halinde vakit kaybetmeden harekete geçmeye hazır olmalıdır.”
Jeopolitik krizlerde “Hürmüz” rahatlaması
Ekonomik risklerin yanı sıra küresel ticareti derinden etkileyen jeopolitik gelişmelere de değinen BIS Genel Müdürü de Cos; ABD ile İran arasında sağlanan ateşkesi ve Hürmüz Boğazı’nın deniz ticaretine yeniden açılmasını “iyi haber” olarak nitelendirdi.
Bu gelişmenin küresel ekonomi için en olumsuz senaryoları şimdilik önlediğini belirten de Cos, buna rağmen enerji tedarik zincirlerinin ve petrol piyasasının tam anlamıyla normale dönmesinin zaman alabileceğini hatırlattı.