Avrupa’nın kış ısıtma sezonuna en az son 15 yılın en düşük doğal gaz stoklarıyla girmeye hazırlandığı bildirildi. Küresel jeopolitik gerilimler ve tedarik zincirindeki aksamalar nedeniyle düşük kalan rezervler, önümüzdeki kış aylarında hem işletmeler hem de hanehalkları için ani fiyat artışı risklerini giderek büyütüyor.
Depolarda alarm zilleri: Doluluk yüzde 76’da kalacak
Financial Times’ın enerji danışmanlık şirketi Wood Mackenzie‘nin tahminlerine dayandırdığı habere göre, Avrupa Birliği’ndeki (AB) doğal gaz depolarının durumu kritik bir eşikte bulunuyor. Gas Infrastructure Europe verileri de bu karamsar tabloyu destekliyor:
-
Kritik Sezon Beklentisi: Genellikle nisan-ekim aylarını kapsayan kritik dolum sezonunun yalnızca yüzde 76 doluluk oranıyla tamamlanması bekleniyor. Bu, 2011 yılından bu yana görülen en düşük sezon sonu seviyesi olacak.
-
Mevcut Durum: Sert geçen kışın ardından dolum sezonuna yüzde 28 gibi normalin çok altında bir oranla başlandı. Depoların şu anki ortalama doluluk oranı ise yüzde 48 seviyesinde seyrediyor.
Krizin temel nedeni: Hürmüz Boğazı ve LNG sevkiyatları
Stoklardaki bu zayıf görünümün arkasında Orta Doğu’da yaşanan sıcak çatışmalar yatıyor. ABD-İran savaşının, normal koşullarda küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzının yaklaşık beşte birinin taşındığı Hürmüz Boğazı üzerindeki sevkiyatları kesintiye uğratması süreci doğrudan etkiledi. Ayrıca kriz nedeniyle Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki üretimin azalması da Avrupa’nın gaz tedarikini zorlaştıran bir diğer unsur oldu.
“Düşük stoklar kış aylarında ani fiyat sıçramaları yaratabilir”
Argus Media analisti Natasha Fielding, Avrupa’nın doğal gaz depolama planları açısından yaz döneminin son derece kritik bir viraj olduğunu belirtti. Fielding’in piyasa analizinde öne çıkan başlıklar şunlar oldu:
-
Mevcut düşük stok seviyeleri, kış aylarında talep artışıyla birlikte ani ve sert fiyat sıçramaları yaşanması ihtimalini ciddi şekilde yükseltiyor.
-
ABD-İran anlaşması fiyatları bir miktar düşürse de LNG arzındaki kısıtlamaların uzaması Avrupa’nın kışa hazırlıksız yakalanmasına neden olacak.
-
Avrupa’daki gaz merkezlerinde fiyatların görece düşük kalması, başta ABD olmak üzere küresel LNG kargolarını kıtaya çekmekte yetersiz kalıyor.
Fiyatlarda son durum ve geçmişle karşılaştırma
Avrupa gösterge doğal gaz fiyatları şu anda piyasada megavatsaat başına yaklaşık 40 avro seviyelerinden işlem görüyor. Mevcut fiyat tablosunun tarihi zirvelerle kısa karşılaştırması şu şekilde:
| Dönem / Durum | Fiyat (Megavatsaat / Avro) | Piyasa Notu |
| Mevcut Durum | ~40 Avro | 28 Şubat’ta başlayan savaş öncesi dönemin biraz üzerinde, mevsim normallerinde. |
| Rusya-Ukrayna Krizi (2022) | 342 Avro (Rekor) | Mevcut fiyatlar, 2022’de görülen tarihi rekorun oldukça altında bulunuyor. |