ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Washington yönetiminin Çin ile ekonomik ilişkileri tamamen koparmayı değil, ticaret ve yatırımlardan kaynaklanan riskleri azaltmayı hedeflediğini açıkladı. İki ülke arasındaki ticaret dengesizliğine değinen Bessent, tarım ürünlerinden yapay zekaya uzanan geniş bir gündemi değerlendirdi.
Bessent Çin ile ilişkilerde yeniden dengeleme çağrısı yaptı
New York’ta ABD-Çin İlişkileri Ulusal Komitesinin düzenlediği etkinlikte konuşan Bessent, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında artan temasların iki ülke ilişkilerinde yeni bir anlayış oluşturduğunu ifade etti.
Washington’ın Pekin ile ilişkilerinde denge ve karşılıklılık temelinde yapıcı bir yaklaşım benimsediğini belirten Bessent, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
Amacımız Çin ile ekonomik bağlarımızı koparmak değil, riskleri azaltmak.
İki ülke arasındaki ticaret açığının önemli bir anlaşmazlık konusu olmaya devam ettiğini söyleyen Bessent, ekonomik ilişkilerde kapsamlı bir yeniden dengelenmeye ihtiyaç duyulduğunu belirtti. Amerikan ekonomisinin uzun yıllardır yabancı tedarik kaynaklarına aşırı bağımlı hale geldiğini, Çin ekonomisinin ise büyümesini giderek daha fazla dış talebe dayandırdığını aktardı.
Bessent bu konudaki değerlendirmesini şöyle özetledi:
ABD tükettiği ürünlerin daha fazlasını üretmeli, Çin ise ürettiklerinin daha fazlasını tüketmeli.
Bu yönde bir dönüşümün iki ülke arasındaki ekonomik ilişkiler açısından önem taşıdığını vurguladı.
Yapay zeka alanında rekabet sürerken ortak riskler yönetilecek
Bessent, ABD ile Çin’in yapay zeka alanındaki teknolojik üstünlük mücadelesinde önemli görüş ayrılıklarına sahip olduğunu, ancak bunun güvenlik konularında iş birliğini engellememesi gerektiğini söyledi. İki ülkenin çıkarlarının her zaman örtüşmeyeceğini belirterek şunları ifade etti:
ABD ile Çin arasındaki farklılıklar konusunda hiçbir yanılsamaya kapılmamalıyız.
Trump ve Xi’nin “süper zeka” olarak adlandırılan ileri yapay zeka teknolojilerine ilişkin yeni bir diyalog başlattığını açıklayan Bessent, bu mekanizmanın ortak riskleri azaltmayı ve teknolojik sistemler arasında yanlış anlaşılmaları önlemeyi amaçladığını belirtti.
Gelişmiş yapay zeka modellerinin kullanıma sunulmadan önce test edilmesi ve değerlendirilmesine yönelik uygulamaların paylaşılacağını, teknolojinin kontrolünde insan kararlarının belirleyici kalmasının hedeflendiğini söyledi. Taraflar ayrıca ciddi yapay zeka olaylarında birbirlerini hızla bilgilendirmek amacıyla doğrudan iletişim kanalı oluşturma konusunda anlaştı.
30 milyar dolarlık ticarette tarife indirimi değerlendirilecek
Bessent, Trump ve Xi’nin önceki zirvelerinde üzerinde uzlaşılan ticari mekanizmaların hayata geçirildiğini belirtti. Bu kapsamda oluşturulan Ticaret Kurulu, iki ülke arasında karşılıklı olarak 30’ar milyar dolarlık hassas olmayan ürün ticaretinde gümrük vergisi indirimlerini değerlendirecek.
Yatırım Kurulunun ise Amerikan şirketlerinin Çin pazarına erişimi ve Çinli şirketler açısından daha öngörülebilir yatırım koşulları oluşturulması konularına odaklanacağını ifade etti. Bessent, Çin’in ABD’den tarım ürünleri satın alma taahhütlerini de hatırlatarak iki ülkenin ekonomik ve ticari konularda kurumsal diyalog mekanizmalarını geliştirmeyi sürdürdüğünü kaydetti.
İki yüzyıllık ticari geçmişe atıf
ABD ile Çin arasındaki ticaretin 1784 yılında Amerikan ginsengi karşılığında Çin çayı, porseleni ve ipeği alınmasıyla başlayan geçmişine değinen Bessent, ilişkilerin sürdürülebilirliğinin ortak çıkarların rekabetin önüne geçmesi gereken alanların doğru belirlenmesine bağlı olduğunu söyledi. İki ülkenin bütün sorunlara aynı yaklaşımla çözüm aramasının beklenemeyeceğini ancak liderlik sorumluluğunun rekabet ile iş birliği arasında denge kurulmasını gerektirdiğini belirtti.
Trump ile Xi’nin 18-19 Kasım’da üçüncü kez görüşmesi planlanıyor
Bessent, gelecek hafta Başkan Trump’a Çin ziyaretinde eşlik edeceğini açıkladı. Trump ile Xi’nin 18-19 Kasım tarihlerinde Shenzhen’de düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği Liderler Zirvesi kapsamında bu yıl üçüncü kez bir araya gelmesi planlanıyor. İki liderin ayrıca ABD’nin ev sahipliğinde Miami’de gerçekleştirilecek G20 Zirvesi sırasında dördüncü kez görüşmesi bekleniyor.
Bessent, liderlerin aynı yıl içinde bu kadar sık yüz yüze görüşmesinin daha önce yaşanmadığını belirterek, bu temasların sayısından daha önemli olan unsurun iki ülke arasında oluşturulmaya çalışılan karşılıklı anlayış olduğunu vurguladı.
