İngiltere, Almanya ve Fransa liderleri, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ateşkesi sağlamaya yönelik doğrudan görüşme yapılması önerisine tam destek verdiklerini açıkladı.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın ev sahipliğinde Londra’daki 10 Downing Street’te düzenlenen zirveye; Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy katıldı. Toplantıda, savaşın sona erdirilmesi ve adil bir barışın tesisi için gerekli temel koşullar karara bağlandı.
Avrupa üçlüsünün barış planı ve şartları
Zirve sonrasında yayımlanan ortak açıklamada, savaşı diplomatik yollarla sona erdirme çağrısı memnuniyetle karşılanırken, Rusya ile müzakerelerin başlayabilmesi için acil ve tam bir ateşkesin şart olduğu vurgulandı. Müzakere masası için öne çıkan kırmızı çizgiler ve kararlar şu şekilde sıralandı:
-
Mevcut Temas Hattı: Görüşmelerin güncel temas hattı üzerinden başlaması gerektiği ifade edildi.
-
Sınırların Korunması: Uluslararası sınırların askeri güç veya işgal yoluyla değiştirilmesinin kesinlikle kabul edilmeyeceği hatırlatıldı.
-
Güvenlik Garantileri: Ukrayna’ya, sahada çok uluslu bir gücün konuşlandırılmasını da kapsayan, hukuken bağlayıcı nitelikte uluslararası güvenlik garantileri verilmesi gerektiği savunuldu.
-
Rus Varlıklarının Blokesi: Rusya’nın dondurulan yüz milyarlarca dolarlık varlıklarının, savaşın yol açtığı yıkım ve zararlar için Ukrayna’ya tazminat ödenene kadar bloke tutulmaya devam edeceği kaydedildi.
Saha gergin, liderler kararlı
Londra’daki bu diplomatik hamle, sahada askeri gerilimin yeniden tırmandığı ve Putin’in geçen hafta Ukrayna’nın ateşkes önerisini reddettiği kritik bir döneme denk geldi. Son günlerde taraflar karşılıklı suçlamalarda bulundu:
-
Ukrayna, Rus güçlerini Çernobil yakınlarındaki kullanılmış nükleer yakıt depolama tesisini hedef almakla suçladı.
-
Rusya ise Kırım Yarımadası’na lojistik erişim sağlayan stratejik bir köprünün hasar gördüğünü bildirdi.
Avrupalı liderler, Rusya’nın sivil şehirlere yönelik füze saldırılarını ve NATO hava sahasını ihlal eden insansız hava aracı (İHA) girişimlerini sert bir dille kınayarak Ukrayna’nın arkasında durmaya devam edeceklerini belirtti.
Liderlerin değerlendirmeleri
Zirvenin ardından liderler sosyal medya hesapları ve basın yoluyla şu mesajları paylaştı:
Volodimir Zelenskiy: “Başbakan Starmer’a, hava savunma sistemlerimiz için acilen daha fazla füzeye ihtiyaç duyduğumuzu ilettim. Avrupa’nın bu müzakere sürecinde güçlü bir konuma ve sese sahip olması, Ukrayna için her zaman bir önceliktir.”
Keir Starmer: “İngiltere, gerektiği sürece Ukrayna’nın yanında olmayı sürdürecektir. Çok net ifade etmek gerekir ki; Ukrayna’nın güvenliği, doğrudan tüm Avrupa’nın güvenliğidir.”
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise konuya ilişkin daha önce yaptığı bir değerlendirmede, Zelenskiy’nin görüşme ve diyalog tekliflerini samimi bulmadığını ifade etmişti. Mevcut aşamada bir araya gelmek için bir neden görmediğini belirten Putin, geçici çözümler yerine uzun vadeli ve kalıcı bir anlaşmaya ihtiyaç olduğunu ileri sürmüştü.