Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Kanada Başbakanı Mark Carney, iki ülke arasında Stratejik Ortaklık başlattı; üç yıllık Eylem Planı ticaret, enerji, savunma ve diplomasi alanlarını kapsıyor.
Erdoğan ve Carney stratejik ortaklığı resmen başlattı
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Kanada Başbakanı Mark Carney, Türkiye-Kanada Stratejik Ortaklığı‘nı hayata geçirdi. İletişim Başkanlığı tarafından yapılan ortak açıklamada, küresel güvenlik ortamının giderek karmaşıklaştığı, jeopolitik belirsizliklerin arttığı ve insani sınamaların derinleştiği bir dönemde, ortak tehditleri azaltacak ve yeni fırsatları değerlendirecek güçlü ve dayanıklı bir Türkiye-Kanada ortaklığının hayati önem taşıdığı belirtildi.
Açıklamada, Stratejik Ortaklığın siyasi diyaloğu genişletme, ekonomik büyüme ve ticareti artırma, teknolojik gelişimi ilerletme ve ortak güvenliği pekiştirme hedeflerini desteklemek amacıyla iki ülke arasındaki iş birliği düzeyini temelden derinleştireceği ve güçlendireceği ifade edildi. NATO müttefikleri olan Türkiye ve Kanada’nın insan hakları, bireysel özgürlükler, demokrasi ve hukukun üstünlüğü gibi ortak değerlerle birbirine bağlı olduğu vurgulandı.
83 yıllık diplomatik ilişkilere dayanan ortaklığın; ticaret ve yatırımları büyüterek, enerji projeleri ile doğal kaynaklar alanındaki iş birliğini artırarak, güvenlik ve savunma iş birliğini teşvik ederek ve hükümetler ile halklar arasındaki bağları güçlendirerek iki ülke ilişkilerinin tam potansiyelini gerçekleştirme taahhüdünü yansıttığı kaydedildi. Liderlerin bu vizyonu hayata geçirmek amacıyla dört sütundan oluşan üç yıllık bir Eylem Planı başlattığı bildirildi.
Ticaret, yatırım ve inovasyon alanında yeni adımlar planlanıyor
Açıklamaya göre liderler, ticaret, yatırım ve inovasyon başlıklarında birtakım hususlarda mutabık kaldı. Bunların başında Türkiye-Kanada Serbest Ticaret Anlaşması’nın başarıyla sonuçlandırılmasına yönelik çalışmalar geliyor. Ayrıca taraflar, enerji arzı, savunma üretimi, havacılık ve yapay zeka dahil öncelikli sektörlerde ikili ticaret ve yatırımları genişletme kararı aldı.
- Türkiye-Kanada Hava Ulaştırma Anlaşması’nın onaylanması
- Ticaret ve ihracat kuruluşları arasındaki iş birliğinin üçüncü ülkeleri de kapsayacak şekilde güçlendirilmesi
- İnovasyon ekosistemleri arasında daha kapsamlı iş birliğinin desteklenmesi
Bu başlıklar, Eylem Planı kapsamında önümüzdeki üç yıl boyunca takip edilecek öncelikli konular arasında yer alıyor.
Enerji ve iklim iş birliğinde kapsamlı mutabakat sağlandı
Liderler, sıvılaştırılmış doğal gaz, sivil nükleer enerji, yenilenebilir enerji, temiz teknolojiler ve kritik enerji altyapısının dayanıklılığı dahil olmak üzere enerji sektörü genelinde iş birliğini kayda değer biçimde ilerletme konusunda uzlaştı. Açıklamada, iki ülkenin yatırımları teşvik edeceği, nükleer sektör paydaşları arasındaki diyaloğu destekleyeceği, sürdürülebilir madencilik ve kritik minerallerin tedarik zincirleri konusunda iş birliğini güçlendireceği belirtildi.
İklim dayanıklılığı, temiz teknolojiler ve çevre koruma alanlarında iş birliğinin artırılacağı da açıklamada yer aldı. Liderlerin, ilgili Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanları tarafından üzerinde mutabık kalınan Türkiye-Kanada arasında Enerji Alanında İşbirliğine İlişkin Ortak Bildiri’yi memnuniyetle karşıladığı aktarıldı.
Açıklamada, Kanada’nın, Türkiye’nin 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya’da düzenlenecek BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’na (COP31) ev sahipliği yapmasını ve Dönem Başkanlığını memnuniyetle karşıladığı, başarılı bir sonuç için Türk Dönem Başkanlığı ile yakın çalışmaya hazır olduğunu ifade ettiği kaydedildi.
Savunma iş birliği ve diplomatik diyalog mekanizmaları kuruldu
Savunma ve güvenlik alanında liderler, Savunma İşbirliği Niyet Beyanı’nda öngörüldüğü üzere NATO dahil ikili ve çok taraflı iş birliğini derinleştirme niyetlerini vurguladı. Taraflar, Ukrayna, Güney Kafkasya ve özellikle Gazze dahil Orta Doğu olmak üzere Avrupa-Atlantik bölgesi ve ötesinde barış ve güvenliği desteklemek amacıyla iş birliğini güçlendirme konusunda mutabık kaldı.
Liderlerin, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı ile Kanada Dışişleri Bakanlığı arasında imzalanan Savunma Sektörü Ortaklıkları Mutabakat Zaptı’nı memnuniyetle karşıladığı belirtildi.
Mutabakat Zaptı’nın, yakın zamanda imzalanan Savunma İşbirliği Niyet Beyanı’na dayanarak savunma sanayii ortaklıklarının genişletilmesini ve ortak çıkar alanlarındaki savunma iş birliğini daha da genişletme fırsatlarına ilişkin devam eden görüşmeleri kolaylaştıracağı ifade edildi. Liderlerin, cezai işler ve suçluların iadesi konularında karşılıklı adli yardımlaşma iş birliğini güçlendirmek üzere bir diyalog başlatılmasının önemini vurguladığı da aktarıldı.
Hükümetler arası yıllık diyalog mekanizması tesis edildi
Hükümetler arası diyalog ve beşeri ilişkiler alanında liderler, yılda bir düzenlenecek Türkiye-Kanada Stratejik Diyaloğu‘nun tesis edilmesi konusunda mutabık kaldı. Buna ek olarak Ortak Ekonomik ve Ticari Komite toplantılarının yanı sıra Siyasi-Askeri İstişareler ve Terörle Mücadele İstişarelerinin her yıl gerçekleştirilerek sürdürülmesi kararlaştırıldı.
Konsolosluk işleri ve göç konularında iş birliğinin güçlendirilmesi, seyahat ve hareketliliği kolaylaştıracak tedbirlerin araştırılması ile kültürel değişimlerin ve diaspora temaslarının desteklenmesi de mutabakata varılan diğer başlıklar arasında yer aldı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Başbakan Carney, ikili ortaklığı derinleştirmek, uluslararası güvenliği teşvik etmek ve geleceğin müreffeh ve yeşil ekonomilerini inşa etmek amacıyla üç yıllık Eylem Planı’nın uygulanmasına dışişleri bakanları aracılığıyla nezaret etme konusunda da uzlaştı.
Başbakan Carney’nin, iki ülke arasında bir hükümet başkanının gerçekleştirdiği ilk ziyaret vesilesiyle Türkiye Hükümeti’ne samimi ve dostane ev sahipliğinden ötürü teşekkür ettiği belirtilen açıklamada, Türkiye’nin Cumhurbaşkanı Erdoğan’a yönelik, karşılıklı olarak uygun bir zamanda Kanada’yı ziyaret etmesi için yapılan daveti memnuniyetle karşıladığı bildirildi.
