Türkiye’de üretken yapay zeka kullanan bireylerin oranı bir yılda ikiye katlandı: 2025’te %19,2 olan oran 2026’da %37,6’ya yükseldi. Girişimlerde ise bu oran %7,5’ten %14,0’e çıktı.
TÜİK’in Girişimlerde Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, yapay zekanın Türkiye’de hem bireysel hem kurumsal düzeyde hızla yaygınlaştığını ortaya koydu. Verilere göre yapay zeka kullanımı bir önceki yıla kıyasla hem bireylerde hem de işletmelerde yaklaşık iki katına çıktı.
Genç nüfus yapay zekaya daha hızlı adapte oldu
Üretken yapay zeka kullandığını beyan eden bireylerin oranı 2026 yılında %37,6 olarak kaydedildi. Cinsiyete göre dağılımda belirgin bir fark görülmedi; erkeklerin %37,2’si, kadınların ise %38,1’i yapay zeka kullandığını bildirdi.
Yaş gruplarına bakıldığında tablo netleşiyor. 16-24 yaş aralığındaki bireylerde kullanım oranı %64,9 ile en yüksek seviyede gerçekleşti. Bu grubu %55,7 ile 25-34 yaş aralığı, %38,1 ile de 35-44 yaş aralığı takip etti. Yaş arttıkça yapay zeka kullanım oranının azaldığı görüldü.
Eğitim seviyesi yükseldikçe kullanım oranı da arttı
Eğitim durumu, yapay zeka kullanımını belirleyen en önemli etkenlerden biri oldu. Yükseköğretim mezunlarında kullanım oranı %62,7 ile zirvede yer aldı.
Lise veya mesleki lise mezunlarında bu oran %45,4, ilköğretim veya ortaokul mezunlarında %35,5 olarak hesaplandı. İlkokul mezunu bireylerde ise oran %8,5’te kaldı. Eğitim seviyesi ile dijital teknolojilere erişim arasındaki bağlantı, verilerde açık biçimde kendini gösterdi.
Bireyler yapay zekayı en çok özel amaçlarla kullandı
Yapay zeka kullanan bireylerin %86,4’ü bu teknolojiyi özel amaçlar için tercih etti. Mesleki amaçla kullanım oranı %37,3’te, örgün eğitim amaçlı kullanım ise %32,6’da kaldı.
Cinsiyete göre kullanım amaçları incelendiğinde erkeklerde özel amaçlı kullanım %86,0, mesleki amaçlı kullanım %43,2, örgün eğitim amaçlı kullanım %29,1 olarak kaydedildi. Kadınlarda ise bu oranlar sırasıyla %86,8, %31,2 ve %36,1 seviyesinde gerçekleşti. Kadınların eğitim amaçlı kullanımı erkeklere göre daha yüksek çıkarken, erkeklerin mesleki amaçlı kullanımı daha fazla oldu.
Büyük işletmelerde yapay zeka kullanımı çok daha yaygın
Girişimlerde yapay zeka teknolojilerinden herhangi birini kullandığını belirten işletmelerin oranı 2021 yılında %2,7 iken 2026’da %14,0’e ulaştı. Beş yıllık süreçte bu oran yaklaşık beş kat arttı.
İşletme büyüklüğü, yapay zeka benimseme hızında belirleyici rol oynadı. 10-49 çalışanı olan girişimlerde kullanım oranı %12,8 olurken, 50-249 çalışanı olan işletmelerde bu oran %17,0’ye çıktı. 250 ve üzeri çalışanı bulunan büyük girişimlerde oran %37,1 ile en yüksek seviyeye ulaştı.
2021 yılında aynı gruplarda kullanım oranları sırasıyla %2,3, %3,6 ve %9,6 düzeyindeydi. Büyük ölçekli işletmelerin yapay zekaya erişimde küçük ve orta ölçekli işletmelere göre daha hızlı ilerlediği görüldü.
Bilişim sektörü yapay zeka kullanımında öne çıktı
Ekonomik faaliyet alanlarına göre yapılan incelemede, telekomünikasyon, programlama ve bilişim faaliyeti yürüten girişimlerde kullanım oranı %63,7 ile en yüksek seviyede gerçekleşti.
Bu grubu %57,1 ile yayımcılık, radyo-TV ve içerik faaliyeti yürüten girişimler izledi. Bilgisayar ve iletişim araç gereçlerinin onarımı faaliyetinde bulunan girişimlerde ise oran %32,4 olarak kaydedildi.
Pazarlama ve satış, en yaygın kullanım amacı oldu
Yapay zeka kullanan girişimlerin kullanım amaçları incelendiğinde, en yaygın tercih %51,0 ile pazarlama veya satış amaçlı kullanım oldu.
Araştırma ve geliştirme ya da yenilik faaliyetleri amacıyla kullanım oranı %46,3 olarak kaydedilirken, üretim veya hizmet süreçleri amacıyla kullanım %43,4 seviyesinde gerçekleşti. Birden fazla seçeneğin işaretlenebilmesi nedeniyle toplam yüzde yüze ulaşmadı.
Girişimler yazılıma çoğunlukla hazır çözümlerle ulaştı
Yapay zeka teknolojisi kullanan girişimlerin edinme yöntemleri de araştırmada yer aldı. Girişimlerin %67,8’i açık kaynaklı yazılımları, %49,1’i ise kapalı kaynaklı yazılımları ücretsiz veya ücretli olarak kullandı.
Yazılım veya sistemlerini harici sağlayıcılara geliştiren girişimlerin oranı %46,5 olurken, bunu kendi çalışanlarıyla geliştiren girişimlerin oranı %32,1’de kaldı.
Girişimlerin yüzde 16,6’sı kişisel veri işledi
Yapay zeka teknolojisi kullanan girişimlerin %16,6’sı, bu teknolojiler aracılığıyla bireylere ait cinsiyet, yaş, meslek, eğitim durumu, adres bilgisi, satın alma kayıtları veya yüz görüntüleri gibi kişisel verileri işlediğini bildirdi.
Bu oran işletme büyüklüğüne göre az farklılaştı. 10-49 çalışanı olan girişimlerde %16,9, 50-249 çalışanı olanlarda %15,3, 250 ve üzeri çalışanı olanlarda ise %17,0 olarak ölçüldü.
Kullanmayanların yüzde 8,3’ü yapay zekayı düşünüyor
Herhangi bir yapay zeka teknolojisi kullanmayan ancak kullanmayı düşündüğünü belirten girişimlerin oranı 2026 yılında %8,3 olarak kaydedildi.
Çalışan sayısına göre bu oran 10-49 çalışanı olan girişimlerde %7,4, 50-249 çalışanı olanlarda %12,2, 250 ve üzeri çalışanı olanlarda ise %14,9 seviyesinde gerçekleşti. Büyük işletmelerin yapay zekaya geçiş konusunda daha istekli olduğu görüldü.
Uzmanlık eksikliği en büyük engel olarak öne çıktı
Yapay zeka kullanmayan ancak kullanmayı düşünen girişimlerin bu teknolojiyi henüz benimsememe nedenleri de araştırmada detaylandırıldı. En önemli neden %72,3 ile girişimde ilgili uzmanlık eksikliğinin bulunması oldu.
Yapay zeka kullanımından kaynaklanan zarar durumunda sorumluluğun kimde olacağına dair hukuki belirsizlikler, girişimlerin %66,4’ü tarafından önemli bir engel olarak belirtildi.
Veri koruma ve gizliliğin ihlaline ilişkin endişeler ise %65,4 oranıyla üçüncü sırada yer aldı. Bu üç neden, girişimlerin yapay zeka teknolojilerine geçişte karşılaştığı temel tereddütleri ortaya koydu.
