Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi haziran ayında aylık yüzde 0,46, yıllık bazda ise yüzde 30,33 oranında artış gösterdi. Yıllık en yüksek artış enerji sektöründe gerçekleşti.
Yurt dışı üretici fiyat endeksi haziran verileri detaylandırıldı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ülke ekonomisinin dış pazar dinamiklerini ve ihracatçı sektörlerin maliyet yapısını doğrudan etkileyen Haziran 2026 dönemine ait Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE) verilerini resmi olarak ilan etmiştir. Açıklanan verilere göre YD-ÜFE, 2026 yılı Haziran ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 0,46 oranında sınırlı bir yükseliş kaydetmiştir. Söz konusu endeks, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 17,85 artış gösterirken, bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 30,33 oranında tırmanmıştır. On iki aylık ortalamalar dikkate alındığında ise yurt dışı üretici fiyatlarındaki artış oranı yüzde 32,07 seviyesinde gerçekleşmiştir. Geriye dönük tarihsel veriler incelendiğinde, YD-ÜFE’nin ivmesinde yıllık bazda dengelenme ve dönemsel farklılıklar göze çarpmaktadır. Haziran 2025 döneminde bir önceki aya göre değişim oranı yüzde 3,42 olarak gerçekleşmiş, bir önceki yılın Aralık ayına göre artış yüzde 19,77 ve yıllık değişim yüzde 28,38 seviyesinde kaydedilmişti. On iki aylık ortalamalara göre değişim ise Haziran 2025’te yüzde 25,17 olmuştu. Haziran 2024 verilerine bakıldığında ise aylık artışın yüzde 0,97, Aralık ayına göre artışın yüzde 15,22, yıllık artışın yüzde 44,51 ve on iki aylık ortalama artışın yüzde 59,50 seviyesinde bulunduğu görülmektedir. Bu veriler, küresel maliyet baskılarının ve kur etkisinin yıllar içerisindeki seyrini net bir şekilde ortaya koymaktadır.
Sektörel bazda YD-ÜFE değişimleri ve enerji grubundaki dalgalanma
Sanayinin ana sektörleri bazında yapılan detaylı analizlerde, üretim kollarının dış piyasa fiyatlamalarında farklı patikalar izlediği anlaşılmaktadır. Sanayinin iki temel bileşeninden biri olan madencilik ve taş ocakçılığı sektöründe fiyatlar, Haziran 2026’da yıllık bazda yüzde 45,13 oranında kayda değer bir artış göstermiştir. Sanayi üretiminin ve ihracatın omurgasını oluşturan imalat sektöründe ise yıllık fiyat artışı yüzde 30,08 seviyesinde gerçekleşmiştir. Aylık bazdaki hareketler incelendiğinde ise madencilik ve taş ocakçılığı sektöründe yüzde 0,26 oranında yükseliş yaşanırken, imalat sektöründeki fiyat artışı yüzde 0,47 olarak kaydedilmiştir. Ana sanayi gruplarının yıllık ve aylık performansları detaylandırıldığında, alt gruplar arasındaki fiyat ayrışması daha belirgin hale gelmektedir. Yıllık değişim oranlarında en yüksek artış, küresel enerji piyasalarındaki oynaklığın etkisiyle enerji grubunda yaşanmış ve bu kalemdeki yıllık yükseliş yüzde 61,56 seviyesine ulaşmıştır. Diğer ana sanayi gruplarında ise yıllık bazda; dayanıksız tüketim mallarında yüzde 33,96, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 31,79, ara mallarında yüzde 30,85 ve sermaye mallarında yüzde 20,69 oranında artış kaydedilmiştir.
Ana sanayi gruplarında yıllık ve aylık üretici fiyat hareketleri
Aylık bazdaki gelişmeler değerlendirildiğinde, ana sanayi gruplarında farklılaşan bir tablo ortaya çıkmaktadır. Haziran ayında bir önceki aya göre en yüksek artış yüzde 2,32 ile ara malları grubunda gözlenmiştir. Bunu yüzde 1,75 artış ile dayanıksız tüketim malları, yüzde 1,02 artış ile dayanıklı tüketim malları ve yüzde 0,84 artış ile sermaye malları takip etmiştir. Aylık bazda dikkat çeken en belirgin düşüş ise küresel emtia fiyatlarındaki gerilemeye paralel olarak enerji grubunda yaşanmış; bu gruptaki fiyatlar bir önceki aya göre yüzde 13,08 oranında azalış göstermiştir. TÜİK tarafından paylaşılan bu veriler, Türkiye’nin ihracat pazarlarındaki maliyet baskılarının alt bileşenler bazında değişkenlik gösterdiğini doğrulamaktadır. Aylık bazda enerji maliyetlerindeki gerileme üretici üzerindeki girdi baskısını kısa vadede hafifletse de, yıllık bazda ara malları ve enerji kalemlerindeki yüksek seyir ihracatçı firmaların fiyatlama stratejileri üzerinde belirleyici olmaya devam etmektedir.