Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump’ın, Hürmüz Boğazı’ndaki ABD deniz ablukasının süresinin uzatılması için danışmanlarına hazırlık yapmaları yönünde talimat verdiği bildirildi. Wall Street Journal’ın (WSJ) haberine göre, Washington yönetimi bu adımla İran’ın petrol gelirlerini baskılamaya devam etmeyi hedeflerken, bölgedeki savaşın uzun bir “dondurulmuş” sürece girebileceği öngörülüyor.
Abluka stratejisi: Ne çatışma ne de geri çekilme
Wall Street Journal’da yer alan habere göre Başkan Trump, İran limanlarına gidip gelen ticari gemileri durdurmayı sürdürerek Tahran’ın can damarı olan petrol gelirlerini kısmaya devam etmeyi tercih ediyor. ABD yönetiminin aldığı bu abluka kararı; bölgede yeniden yoğun bir bombardıman başlatmaktan veya çatışmadan tamamen çekilmekten “daha az riskli” ve sürdürülebilir bir stratejik seçenek olarak değerlendiriliyor.
Ateşkesin gölgesinde dondurulmuş savaş
Gelişmeler, iki aydır süren savaşın büyük ölçüde dondurulduğuna ancak kalıcı bir çözümden hala çok uzak olunduğuna işaret ediyor. Taraflar, 7 Nisan civarında geçici bir ateşkes ilan etmişti. Ancak nisan ayının ortalarında arabulucu ülke Pakistan’da gerçekleştirilen ilk tur barış müzakerelerinin sonuçsuz kalması, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği belirsizliğinin uzun süre devam edeceğini gösteriyor. Diplomatik kaynaklar, yeni görüşmelerde de uzlaşı sağlanamaması halinde bölgedeki çatışmaların yeniden alevlenme riski taşıdığı konusunda uyarıyor.
İran’ın teklifine Trump’tan veto
Krizin çözümü için masaya getirilen son formül ise Tahran’dan geldi. İran, Hürmüz Boğazı’nı deniz trafiğine yeniden açmak karşılığında ABD’nin İran limanlarındaki ablukayı kaldırmasını ve nükleer müzakerelerin daha ileri bir tarihe ertelenmesini öngören bir “geçici anlaşmaya” sıcak baktığının sinyalini verdi. Ancak İran’ın, Hürmüz Boğazı üzerindeki denetim ve kontrol hakkına ilişkin talepleri, Washington’ın kesinlikle kabul etmeyeceği bir “kırmızı çizgi” olarak masada duruyor.
Rubio’dan “yetki” çıkışı
Başkan Trump’ın, sunulan bu öneriyi kesin bir dille reddettiği ve danışmanlarına “bu durumun İran’ın iyi niyetle müzakere etmediğinin bir kanıtı olduğunu” söylediği aktarıldı. Konuya ilişkin dikkat çeken bir diğer açıklama ise ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio‘dan geldi. Rubio, İran’ın sunduğu önerinin içerik olarak beklentilerinin “üzerinde” olduğunu belirtirken, kritik bir detaya dikkat çekerek Beyaz Saray’ın bu öneriyi masaya getiren İranlı yetkilinin “bunu yapma yetkisine sahip olup olmadığını” ciddi şekilde sorguladığını ifade etti.