Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, Ukrayna’daki savaşı sona erdirmek amacıyla ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile üçlü zirve düzenlenmesini önerdiği bildirildi. Zirvenin 18-19 Kasım’da Shenzhen’deki APEC toplantısı kapsamında yapılması gündemde.
Putin üçlü zirve önerisini telefon görüşmesinde sundu
Wall Street Journal’ın (WSJ) görüşmeler hakkında bilgi sahibi kişilere dayandırdığı haberine göre Vladimir Putin, gelecek ay yapılmasını istediği zirvede Moskova’nın çıkarlarını gözeten bir barış anlaşmasını müzakere etmeyi hedefliyor. Habere göre bu teklif, kamuoyuna yansıyan diplomatik temasların son halkasını oluşturuyor.
Konu hakkında bilgilendirilen eski bir Rus istihbarat yetkilisine göre Putin, üçlü zirve önerisini 9 Ekim tarihinde Trump ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde gündeme getirdi. Aynı kaynağa göre bu görüşme, iki lider arasındaki en kritik temaslardan biri olarak kayıtlara geçti.
WSJ’nin aktardığına göre aynı telefon görüşmesinde ABD’nin Rusya’dan dizel yakıt satın alması ve Rus dizelinin uluslararası piyasalarda satışının kolaylaştırılması konusunda anlaşmaya varıldı. Bu gelişmenin ardından Trump yönetimi, Moskova’ya yönelik önemli yaptırımlardan muafiyet sağlayan bir karar aldı.
Söz konusu adım, iki ülke arasındaki enerji ticaretine ilişkin kısıtlamaların bir bölümünün gevşetilmesi anlamına geliyor. Ancak haberde, muafiyetin kapsamına veya süresine ilişkin ayrıntılı bir bilgi yer almıyor.
Kremlin Shenzhen’deki APEC zirvesini tarih olarak önerdi
Kremlin’in, üçlü görüşmenin 18-19 Kasım tarihlerinde Çin’in Shenzhen kentinde düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında gerçekleştirilmesini önerdiği belirtildi. Bu tarihlerin seçilmesinin, zaten planlanmış uluslararası bir organizasyonun sağladığı zeminden yararlanma amacı taşıdığı değerlendiriliyor.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, WSJ’ye yaptığı açıklamada olası zirveye ilişkin görüşmelerin sürdüğünü doğruladı. Ancak toplantının gerçekleştirilmesi veya gündemi konusunda henüz kesin bir anlaşmaya varılmadığını söyledi.
Olası zirveye ilişkin görüşmeler sürüyor, ancak toplantının gerçekleştirilmesi veya gündemi konusunda henüz kesin bir anlaşmaya varılmadı.
Peskov’un açıklaması, Moskova’nın zirve fikrine sıcak baktığını ancak sürecin henüz tamamlanmadığını ortaya koyuyor. WSJ’nin haberine göre taraflar arasındaki temaslar diplomatik kanallar üzerinden devam ediyor.
Trump teklife henüz resmi onay vermedi
WSJ’ye konuşan üst düzey bir ABD yetkilisi, Trump’ın üçlü zirveye katılmayı henüz kabul etmediğini ancak Ukrayna savaşını sona erdirme hedefi doğrultusunda öneriye açık olabileceğini belirtti. Bu açıklama, Washington cephesinde konunun hala değerlendirme aşamasında olduğunu gösteriyor.
Trump, pazar günü yaptığı açıklamada Rusya ile yapılan anlaşmaların amacının Putin’i barış müzakerelerinden uzaklaştırmamak olduğunu söyledi. Bu ifade, dizel yakıt anlaşması ve yaptırım muafiyeti gibi adımların diplomatik sürecin devamlılığını sağlamaya yönelik olduğu şeklinde yorumlanabilir.
ABD yönetiminin konuya ilişkin nihai kararını ne zaman açıklayacağına dair net bir tarih bulunmuyor. Ancak Kasım ayındaki APEC takviminin yaklaşması, sürecin önümüzdeki haftalarda netlik kazanabileceğine işaret ediyor.
Zelenskiy’in zirve dışında kalması tepki çekebilir
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy‘in katılmadığı bir zirvede Ukrayna’nın geleceğinin ele alınması, Kiev ve Avrupalı müttefiklerin tepkisini çekebilecek bir adım olarak değerlendiriliyor. Üçlü formatın Ukrayna’yı doğrudan sürecin dışında bırakması, müttefikler arasında hassasiyet yaratabilecek bir unsur olarak öne çıkıyor.
Zelenskiy, pazar günü NBC’ye verdiği röportajda Trump’ı Ukrayna’yı Rusya’ya teslim olmaya zorlamakla suçladı. Bu açıklama, Kiev yönetiminin olası bir ABD-Rusya-Çin zirvesine temkinli yaklaştığını gösteriyor.
Ukrayna tarafının zirveye ilişkin resmi bir çağrı alıp almadığı veya sürece dahil edilip edilmeyeceği konusunda haberde ek bir bilgi yer almıyor. Konuya ilişkin gelişmelerin önümüzdeki haftalarda netlik kazanması bekleniyor.
