Petrol fiyatları, küresel piyasalarda artan jeopolitik riskler ve arz yönlü endişelerin etkisiyle Ekim ayının sonundan bu yana en güçlü haftalık yükselişine hazırlanıyor. Özellikle Venezuela’dan yapılan ham petrol sevkiyatlarına yönelik ABD ablukası ve Washington yönetiminin Nijerya’daki bir militan gruba karşı düzenlediği askeri saldırı, enerji piyasalarında yakından izlenen başlıca gelişmeler arasında yer aldı.
Haftanın son işlem gününe doğru petrol fiyatlarında yukarı yönlü eğilim korunurken, yatırımcılar hem arz güvenliği hem de küresel talep görünümüne ilişkin sinyalleri birlikte değerlendirmeye devam ediyor. Piyasa uzmanları, son yükselişin temelinde kısa vadeli jeopolitik risklerin etkili olduğunu, ancak orta ve uzun vadeli görünümde arz fazlası beklentilerinin fiyatlar üzerinde baskı oluşturmaya devam ettiğini belirtiyor.
Brent ve WTI haftalık bazda güçlü yükseldi
Uluslararası piyasalarda Brent petrolü, haftanın son işlem gününde varil başına 62,40 doların üzerine çıkarak haftalık bazda yüzde 3’ün üzerinde değer kazandı. ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrolü ise 58,60 dolar seviyesinin üzerinde işlem gördü.
Bu performans, petrol fiyatlarının Ekim ayının sonundan bu yana kaydettiği en güçlü haftalık yükseliş olarak dikkat çekti. Analistler, kısa sürede yaşanan bu yükselişin daha çok arz güvenliğine yönelik endişelerden beslendiğini ifade ediyor.
ABD’nin Venezuela ve Nijerya hamleleri etkili oldu
Petrol fiyatlarındaki yükselişte öne çıkan faktörlerden biri, ABD’nin Venezuela’dan yapılan ham petrol sevkiyatlarına yönelik uyguladığı abluka oldu. Washington yönetiminin bu adımı, küresel piyasalarda arzın daha da sıkılaşabileceği yönündeki endişeleri artırdı.
Buna ek olarak, ABD’nin Nijerya’da bir militan gruba karşı düzenlediği askeri saldırı da petrol piyasalarında risk algısını yükseltti. Nijerya, Afrika’nın en büyük petrol üreticilerinden biri olarak küresel arz dengesi açısından kritik bir konumda bulunuyor.
Uzmanlar, bu tür askeri ve siyasi gelişmelerin kısa vadede petrol fiyatları için yukarı yönlü baskı oluşturduğunu, ancak kalıcı bir trend için talep ve üretim verilerinin belirleyici olacağını vurguluyor.
2025 genelinde sert yıllık düşüş dikkat çekiyor
Her ne kadar petrol fiyatları haftalık bazda güçlü bir yükseliş sergilese de, 2025 yılının geneline bakıldığında tablo farklı bir görünüm sunuyor. Brent petrolü, yıl başından bu yana yaklaşık yüzde 16’lık düşüşle 2020’den bu yana en sert yıllık gerilemeye doğru ilerliyor.
Karşılaştırma yapmak gerekirse, Brent petrolünün varil fiyatı 26 Aralık 2024 tarihinde 73,26 dolar seviyesindeydi. 2024 yılı ise Brent petrolü için 74,64 dolar seviyesinden kapanmıştı.
Bu veriler, 2025 yılı boyunca petrol piyasasında aşağı yönlü baskıların ağır bastığını ve son haftalardaki yükselişin henüz bu genel tabloyu tersine çeviremediğini gösteriyor.
OPEC+ ve küresel arz fazlası beklentileri
Petrol fiyatlarındaki yıllık düşüşte, OPEC+ grubu içinde ve dışında üretimin artacağına yönelik beklentiler önemli rol oynadı. Özellikle ABD, Brezilya ve bazı Orta Doğu ülkelerinden gelen üretim artışı sinyalleri, 2026 yılına girerken küresel arz fazlası oluşabileceği beklentisini güçlendirdi.
OPEC+ ülkeleri zaman zaman üretim kısıntılarını gündeme getirse de, piyasa oyuncuları bu adımların arz fazlasını ne ölçüde dengeleyebileceği konusunda temkinli bir duruş sergiliyor.
Bu çerçevede, petrol piyasasında orta vadeli görünümde arz yönlü baskıların hâlen güçlü olduğu değerlendiriliyor.
Jeopolitik gerilimler fiyatlar için taban oluşturuyor
Analistler, jeopolitik gerilimlerin petrol fiyatları için bir tür taban oluşturduğunu ifade ediyor. Venezuela, Orta Doğu, Rusya-Ukrayna hattı ve Afrika’daki siyasi riskler, fiyatların daha sert düşmesini engelleyen unsurlar arasında sayılıyor.
Bu durum, petrol piyasasında aşağı yönlü risklerle yukarı yönlü jeopolitik risklerin aynı anda fiyatlandığı karmaşık bir görünüm yaratıyor.
BCS Financial Group: geri çekilme ihtimali var
BCS Financial Group analistlerinden Kirill Bakhtin, petrol fiyatlarındaki son yükselişi değerlendirdi. Bakhtin, petrol fiyatlarının son haftada güçlü ABD makroekonomik verileri ve artan jeopolitik istikrarsızlıktan destek aldığını belirtti.
Bakhtin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Petrol fiyatları, son haftada güçlü ABD makro verileri ve jeopolitik istikrarsızlıktan destek aldı. Ancak yeni veri akışı olmaması halinde ve siyasi etkiler zayıflarsa, fiyatlarda sınırlı bir geri çekilme görülebilir.”
Bu açıklama, mevcut yükselişin kalıcılığına ilişkin piyasalardaki temkinli yaklaşımı yansıtıyor.
ABD makro verileri talep algısını destekliyor
Petrol fiyatlarını destekleyen bir diğer unsur ise ABD’den gelen güçlü makroekonomik veriler oldu. İstihdam piyasasının dirençli seyri ve tüketim harcamalarındaki canlılık, dünyanın en büyük petrol tüketicisinde talebin güçlü kalabileceği beklentisini artırdı.
Bu durum, kısa vadede petrol fiyatları için yukarı yönlü bir destek unsuru olarak öne çıkıyor.
Talep tarafında Çin ve Avrupa belirsizliği
Buna karşın, küresel talep cephesinde Çin ve Avrupa kaynaklı belirsizlikler devam ediyor. Çin ekonomisindeki yavaşlama sinyalleri ve Avrupa’da zayıf büyüme görünümü, petrol talebine ilişkin riskler arasında yer alıyor.
Analistler, özellikle sanayi üretimi ve taşımacılık faaliyetlerindeki seyrin petrol talebi açısından yakından izlenmesi gerektiğini belirtiyor.
Enerji piyasalarında yıl sonu dengesi
Yılın son günlerine girilirken enerji piyasalarında genel olarak dengeli ancak temkinli bir hava hakim. Yatırımcılar, yıl sonu pozisyon ayarlamaları yaparken aynı zamanda 2026 yılına ilişkin arz-talep projeksiyonlarını fiyatlamaya çalışıyor.
Petrol fiyatlarındaki son haftalık yükseliş, bu süreçte jeopolitik risklerin ne denli etkili olabileceğini bir kez daha gösterdi.
Genel değerlendirme
Petrol fiyatları, ABD’nin Venezuela ve Nijerya kaynaklı hamlelerinin etkisiyle Ekim ayından bu yana en güçlü haftalık yükselişini yakalama yolunda ilerliyor. Brent petrolü 62 doların, WTI ise 58 doların üzerinde tutunurken, haftalık kazançlar yüzde 3’ü aştı.
Buna karşın, 2025 yılı genelinde petrol fiyatları hâlen sert bir yıllık düşüş eğilimi içinde bulunuyor. OPEC+ ve OPEC dışı üretim artışı beklentileri, orta vadeli görünümde baskı unsuru olmaya devam ederken, jeopolitik gerilimler fiyatlar için taban oluşturuyor.
Uzmanlara göre, yeni ekonomik veriler ve siyasi gelişmeler gelmediği takdirde, petrol fiyatlarında kısa vadede sınırlı bir geri çekilme ihtimali göz ardı edilmemeli.