Küresel ham petrol ve petrol ürünleri stokları rekor hızda eridi

Orta Doğu’da devam eden savaşın arz zincirinde yarattığı darboğaz, küresel ham petrol ve petrol ürünleri stoklarında rekor seviyede bir erimeye yol açtı. Goldman Sachs tarafından yayımlanan güncel analize göre, fiziki petrol piyasasındaki sıkılaşma ve jeopolitik gerilimler, enerji piyasalarında eşi benzeri görülmemiş bir arz şoku yaratıyor.

Stoklardaki erime hızı ikiye katlandı

Goldman Sachs’ın verileri, küresel enerji tedarikinde gelinen kritik noktayı net rakamlarla ortaya koyuyor:

• Mayıs ayından bu yana görünür stoklar günlük 8,7 milyon varil azaldı. Bu rakam, çatışmanın başlangıcından bu yana kaydedilen ortalama düşüş hızının yaklaşık iki katına denk geliyor.

• Mayıstaki stok erimesinin yaklaşık üçte ikisi, doğrudan deniz üzerinde transit halinde olan petrol miktarındaki azalmadan kaynaklandı.

• Mart ayından bu yana küresel stoklarda günlük ortalama 4,6 milyon varillik azalma görülse de, savaş öncesindeki dokuz ayda oluşturulan büyük rezerv tamponları sayesinde toplam stoklar geçen yıla kıyasla yatay kalmayı başardı.

Hürmüz Boğazı’nda çift taraflı abluka

Arz krizinin merkezinde dünyanın en önemli enerji geçiş güzergahlarından biri olan Hürmüz Boğazı yer alıyor. ABD ve İran’ın bölgede uyguladığı çift taraflı abluka nedeniyle, boğaz üzerinden yapılan petrol ihracatı normal kapasitesinin yalnızca yüzde 5’i civarına kadar gerilemiş durumda.

İhracattaki bu sert düşüş hızı ithalattaki gerilemeyi geride bırakırken, tedarik zayıflığı Asya’dan Avrupa’ya kadar geniş bir coğrafyayı doğrudan etkiliyor.

Bölgesel etkiler ve IEA’dan arz açığı uyarısı

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, ticari petrol stoklarının hızlanan bir tempoyla küçüldüğüne dikkat çekerek piyasaları uyardı. IEA’nın projeksiyonlarına göre, bölgedeki çatışmalar kısa sürede sona erse dahi küresel petrol piyasası en erken ekim ayına kadar ciddi bir arz açığı yaşamaya devam edecek.

Tedarik krizinin küresel çaplı makroekonomik yansımaları şu şekilde raporlandı:

• Amerika Birleşik Devletleri: Stratejik rezervlerin de dahil olduğu ham petrol stokları geçtiğimiz hafta 17,8 milyon varil gibi rekor bir seviyede geriledi.

• Avrupa: İthalattaki çöküşün yansıması olarak bölgenin jet yakıtı ithalatı, 2025 yılı ortalamasının yüzde 60 altında kaldı.

• Çin: Daralan arzla birlikte Çinli rafinerilerin ham petrole olan iştahında ve işleme kapasitelerinde belirgin bir zayıflama gözlemlendi.