Çin yönetimi, ABD’nin Tayvan’a sağlamayı planladığı devasa silah paketinin akıbeti netleşene kadar üst düzey bir Pentagon yetkilisinin Pekin’e yapacağı ziyareti askıya aldı. Financial Times’ın haberine göre, iki ülke arasındaki diplomatik trafik Tayvan meselesi üzerinden yeni bir kilitlenme yaşıyor.
Ziyaretin şartı: 14 milyar dolarlık silah kararı
Pentagon’un Politikadan Sorumlu Müsteşarı Elbridge Colby, yaz aylarında Pekin’e bir ziyaret gerçekleştirmek üzere Çinli yetkililerle temas halindeydi. Ancak Pekin yönetimi, ABD Başkanı Donald Trump’ın Tayvan’a yönelik 14 milyar dolarlık silah paketi hakkındaki nihai kararını açıklamadan bu ziyarete onay verilmeyeceğini ABD tarafına iletti.
Trump’ın kararsızlığı ve emsal niteliğindeki görüşme
Trump’ın geçtiğimiz hafta gerçekleştirdiği Pekin ziyaretinin ardından, söz konusu silah satışı konusunda henüz net bir karara varmadığını duyurması Tayvan’a yönelik askeri destek belirsizliğini derinleştirdi.
Süreci daha da karmaşık hale getiren diplomatik hamleler ve riskler şöyle sıralanıyor:
-
Trump’ın Tayvan Cumhurbaşkanı Lai Ching-te ile bir araya gelmeyi planlaması, ABD dış politikası açısından emsal niteliğinde bir adım olarak değerlendiriliyor.
-
Çin’in Tayvan’ı doğrudan kendi ulusal toprağı olarak görmesi nedeniyle, planlanan bu liderler düzeyindeki görüşmenin ikili ilişkilerde ciddi bir diplomatik krize yol açma potansiyeli bulunuyor.
-
Artan gerilim ihtimaline rağmen Trump’ın Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile ilişkisini “harika” olarak tanımlamaya devam etmesi, mevcut jeopolitik denklemin öngörülebilirliğini zorlaştırıyor.
ABD yasalarının zorunluluğu ve Tayvan cephesi
Mevcut ABD yasaları, Washington yönetimini Tayvan’a kendini savunabilmesi için gerekli askeri araçları kesintisiz olarak sağlamakla yükümlü kılıyor. Kongre’deki hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat kanat, Trump yönetiminden bu yasal yükümlülüğe uyarak askeri satış sürecini ilerletmesini talep ediyor.
Yaşanan diplomatik restleşme karşısında Tayvan tarafı süreci yakından ve sakin bir şekilde takip ediyor. Tayvan Savunma Bakanı Wellington Koo, ABD’den gerçekleşmesi beklenen silah transferleri konusunda “temkinli bir iyimserlik” içinde olduklarını kaydetti.
