Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, 2026 mali yılı için hazırlanan taslak bütçeye ilişkin yaptığı açıklamalarda, hükümetin temel önceliğinin mali disiplinin korunması ve borçlanma oranının azaltılması olduğunu belirtti. Yeni bütçe ile birlikte ülkenin artan kamu borcuna ilişkin piyasa endişelerini gidermeyi hedefleyen Japonya yönetimi, güçlü ekonomik büyüme ile bütçe disiplini arasında denge kurmayı amaçlıyor.
Yeni bütçe 122,3 trilyon yen olarak belirlendi
2026 mali yılı için Japon hükümeti, toplamda 122,3 trilyon yen (yaklaşık 785,4 milyar dolar) büyüklüğünde bir bütçe planladı. Bu bütçe, Nisan 2026’da başlayacak mali yılın ilk çeyreğinde parlamentoya sunulacak. Başbakan Takaichi, bu taslak bütçenin ekonomik büyümeyi desteklerken, mali sürdürülebilirliği de göz önünde bulundurduğunu ifade etti.
Japonya’nın yüksek kamu borç yükü göz önüne alındığında, hükümetin tahvil ihracı ve borçlanmaya ilişkin uyguladığı kısıtlamalar, uluslararası yatırımcıların dikkatle izlediği gelişmeler arasında yer alıyor.
Yeni tahvil ihracı 29,6 trilyon yen ile sınırlandırıldı
Japon hükümeti, bütçeyi finanse etmek amacıyla ihraç edeceği yeni Japon devlet tahvili (JGB) miktarını 29,6 trilyon yen olarak belirledi. Bu miktar, 2025 bütçesindeki tahvil ihracına göre küçük bir düşüşü temsil ediyor ve üst üste ikinci yılda 30 trilyon yenin altında kalınması hedefleniyor. Takaichi, bu sınırın Japonya’nın uzun vadeli mali sağlığı için kritik öneme sahip olduğunu belirtti.
Bu adım aynı zamanda Japonya’nın bütçesini yalnızca borçla finanse etme oranını da aşağıya çekiyor. Yeni bütçeyle birlikte borca bağımlılık oranı %24,2’ye düşecek. Bu oran, 2025 mali yılı başlangıç bütçesindeki %24,9 seviyesine göre 0,7 puanlık bir azalmayı ifade ediyor.
Takaichi: “Ekonomi ve disiplin arasında denge kurduk”
Başbakan Takaichi, yaptığı açıklamada “Bu taslak bütçenin mali disiplin ile güçlü bir ekonomi elde etme arasında denge kurduğuna ve mali sürdürülebilirlik sağladığına inanıyoruz” ifadelerine yer verdi. Açıklama, özellikle Japonya’nın kamu borcunun GSYH’ye oranla %260 seviyelerinde olması nedeniyle piyasa güvenini yeniden tesis etmeye yönelik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Güçlü bir bütçe disiplini yaklaşımı, özellikle Japonya Merkez Bankası’nın (BOJ) ultra gevşek para politikalarını aşamalı olarak sona erdirmeye hazırlandığı bir dönemde büyük önem taşıyor. Yükselen faiz ortamında kamu borcunun sürdürülebilirliği, bütçe dengelerinin korunmasıyla doğrudan ilişkili hale geliyor.
Ücret artışı, tüketim ve kurumsal kârlar desteklenecek
Hükümetin büyüme stratejisinin merkezinde ise iç talebi destekleyecek politikalar yer alıyor. Takaichi, “Mali sürdürülebilirliği, ücret artışları, güçlü tüketim eğilimi ve kurumsal kârlılığın desteklenmesiyle sağlayacağız” dedi. Özellikle tüketici güveninin güçlendirilmesi, Japon ekonomisinin yıllardır mücadele ettiği düşük enflasyon ve zayıf talep sorunlarına karşı kritik görülüyor.
Ücret artışlarıyla birlikte satın alma gücünün korunması ve bunun da tüketim yoluyla büyümeye katkı vermesi hedefleniyor. Bu doğrultuda büyük Japon şirketlerinin işçi sendikalarıyla gerçekleştireceği 2026 bahar dönemi ücret görüşmeleri, bütçe hedeflerinin başarısı açısından kritik rol oynayacak.
Sermaye harcamalarına vergi teşviki uygulanacak
Takaichi ayrıca kilit sektörlerdeki üretim ve teknoloji yatırımlarını teşvik etmek için yeni vergi indirimleri uygulanacağını açıkladı. Bu teşviklerin amacı, tedarik zincirlerini güçlendirmek, stratejik ürünlerde yerli üretimi artırmak ve dijital dönüşümü hızlandırmak olarak özetlendi.
Özellikle yarı iletkenler, batarya üretimi ve yeşil enerji alanlarında faaliyet gösteren şirketlerin yatırım yapmalarını kolaylaştıracak vergi avantajları, Japonya’nın üretim kapasitesini artırma stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. Bu aynı zamanda Japonya’nın Çin’e olan bağımlılığını azaltma ve ekonomik güvenliğini sağlama hedefleriyle de örtüşüyor.
Politika öncelikleri ile piyasa güveni sağlanacak
Japon hükümeti, bütçeyi yalnızca ekonomik göstergelere değil, aynı zamanda politik önceliklere uygun şekilde yönlendirecek. Takaichi, “Piyasa güvenini sağlamak için bütçeyi politika önceliklerine odaklayacağız” diyerek sosyal güvenlik harcamaları, savunma bütçesi ve iklim hedefleri gibi alanlara dikkat çekti.
2026 bütçesinde ayrıca yaşlanan nüfusun yarattığı sağlık ve emeklilik yüklerini karşılamak amacıyla sosyal harcamalara ayrılan kaynak artırıldı. Bu durum, bütçe disiplini hedefleriyle birlikte yönetilmesi gereken ayrı bir mali baskı oluşturuyor.
ABD ile temaslar sıklaştırılacak, ziyaret planlanıyor
Başbakan Takaichi, Japonya’nın ABD ile ekonomik ilişkilerini güçlendirmek için çeşitli diplomatik temaslar yürüttüklerini açıkladı. 2026 yılının başlarında ABD’ye bir ziyaret gerçekleştirmeyi planladığını belirten Takaichi, Japonya’nın küresel tedarik zincirleri ve ekonomik güvenlik konusunda Washington ile yakın iş birliği içinde olduğunu söyledi.
Bu ziyaretin gündeminde, ticaret dengeleri, yarı iletken tedariği, Çin’e yönelik ekonomik stratejiler ve savunma iş birliği gibi başlıkların yer alması bekleniyor. Ayrıca Japonya’nın uygulayacağı vergi teşviklerinin uluslararası yatırımları çekme potansiyeli de masaya yatırılabilir.
Analistler: Disiplin vurgusu olumlu ancak yeterli değil
Ekonomi çevrelerinden gelen ilk değerlendirmelere göre, Japonya’nın bütçede disiplin vurgusu olumlu bir adım olarak görülse de, uzun vadede yapısal reformların kaçınılmaz olduğu görüşü ağır basıyor. Özellikle kamu borcunun yüksekliği, yaşlanan nüfus ve düşük verimlilik gibi sorunlar, sadece bütçe tedbirleriyle aşılması güç olan yapısal engeller olarak değerlendiriliyor.
Japon ekonomisinin 2026 yılında nasıl bir büyüme performansı göstereceği, büyük ölçüde bu bütçe hedeflerinin başarılmasına ve dış ticaret dengesinin korunmasına bağlı olacak. Ayrıca Japonya Merkez Bankası’nın politika faizlerinde atacağı adımlar da hem tüketici güveni hem de kamu borcunun sürdürülebilirliği açısından kritik önemde.