İngiltere’de konut satış beklentileri, yükselen mortgage faizlerinin etkisiyle Temmuz 2023’ten bu yana en düşük seviyesine indi; RICS verilerine göre gelecek 12 ay satış beklentisi endeksi eksi 17’ye geriledi.
Mortgage faizlerindeki yükseliş konut talebini baskılıyor
İngiltere’de konut piyasası, yükselen mortgage faizlerinin baskısı altında zorlu bir döneme giriyor. İngiliz Kraliyet Lisanslı Değerleme Uzmanları Enstitüsü (RICS) tarafından yayımlanan ekim ayı araştırmasına göre, gelecek 12 aya ilişkin konut satış beklentisi endeksi eksi 17’ye düşerek Temmuz 2023’ten bu yana görülen en zayıf seviyeye geriledi.
Enstitünün verilerine göre, bu gerilemenin arkasında İran’daki savaşın tetiklediği enerji şokuyla birlikte yükselen borçlanma maliyetleri bulunuyor. Söz konusu çatışmalar öncesinde yüzde 4,83 seviyesinde bulunan mortgage faizleri yaklaşık yüzde 6 seviyesine yükseldi. Bu artış, konut alıcılarının talebini doğrudan etkileyerek piyasadaki hareketliliği sınırladı.
Konut fiyatlarında düşüş beklentisi güçlendi
RICS’in paylaştığı verilere göre, konut fiyatları denge endeksi eylül ayında aşağı yönlü revize edilerek eksi 34 seviyesine çekilmiş, ekim ayında ise bu seviye eksi 36’ya gerilemişti. Reuters tarafından yapılan ve ekonomistlerin katıldığı ankette ise endeksin eksi 34 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyordu.
Konut fiyatlarındaki düşüş baskısının özellikle Londra, Doğu Anglia, Batı Midlands ve İngiltere’nin güneydoğu bölgelerinde belirgin şekilde hissedildiği kaydedildi. Emlak sektörü temsilcileri, önümüzdeki 12 ay içinde konut fiyatlarında yüzde 1 oranında düşüş yaşanabileceğini öngördü.
Araştırmada yer alan diğer göstergelere göre, yeni alıcı taleplerini ölçen endeks eksi 24 seviyesinde sabit kalırken, üzerinde anlaşmaya varılan satışlara ilişkin endeks eksi 18’den eksi 24’e gerileyerek son üç ayın en düşük seviyesine indi.
“Mortgage faizleri uzun süre yüksek kalabilir”
RICS Piyasa Araştırmaları Başkanı Tarrant Parsons, konut alıcılarının talebinin zayıf seyretmeye devam ettiğini belirterek, sektör temsilcilerinin süregelen makroekonomik zorluklar nedeniyle satışlar açısından daha zayıf bir yıla hazırlandığını aktardı.
Mortgage faizlerinin daha uzun süre yüksek kalması bekleniyor ve bu durum konut piyasası üzerindeki baskıyı sürdürecek.
Parsons’ın açıklamalarına benzer şekilde, Bristol’de emlak danışmanlığı yapan Howard Davis de piyasadaki zorlukların saha düzeyinde de gözlemlendiğini ifade etti.
Konut fiyatları düşüyor, mortgage faizleri yükseliyor ve alıcı güveni tarihi düşük seviyelerde bulunuyor. Alıcı çekebilmek için fiyatları indirmeye devam ediyoruz.
Kira beklentilerinde 2024’ten bu yana en güçlü artış kaydedildi
Konut satış piyasasındaki zayıflığa karşılık, kiralık konut piyasasında farklı bir tablo ortaya çıktı. RICS araştırmasına göre kiracı talebi güçlenirken, ev sahiplerinin piyasaya sunduğu kiralık konut sayısında azalma gözlendi.
Bu gelişmeler doğrultusunda önümüzdeki üç ayda kiraların artacağına ilişkin beklenti endeksi, eylül ayındaki artı 29 seviyesinden ekim ayında artı 41’e yükseldi. Kaydedilen bu seviye, 2024 yılı başından bu yana ölçülen en güçlü kira artış beklentisi olarak dikkat çekti.
RICS’in araştırma sonuçları, İngiltere genelinde konut satış piyasasında zayıflayan talebe karşılık kiralık konut segmentinde arz-talep dengesinin kiracılar aleyhine, kira fiyatları yönünde değiştiğine işaret ediyor.
