Çin’in dış ticaret fazlası, küresel yapay zeka yatırımlarının yüksek teknoloji ürünlerine yönelik talebi desteklemesiyle 2026 yılının ilk 10 ayında 1,04 trilyon dolara ulaştı. Ekim ayında ihracat yıllık yüzde 35,2, ithalat ise yüzde 41,6 arttı.
Ekimde ihracat yüzde 35,2, ithalat yüzde 41,6 büyüdü
Çin Gümrük Genel İdaresi tarafından açıklanan verilere göre, ülkenin ihracatı ekim ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 35,2 artış gösterdi. Bu oran, eylül ayındaki yüzde 36,3’lük büyümenin bir miktar altında kalsa da, ihracat üst üste ikinci ayda yüzde 35’in üzerinde genişleme kaydetti.
Ekonomistlerin ihracat artışına ilişkin beklentileri verinin gerisinde kaldı. Ekonomistler ihracatta yüzde 36,1’lik bir yükseliş öngörürken, Reuters tarafından yapılan ankete katılanlar yüzde 33,5’lik artış tahmin etmişti. Açıklanan yüzde 35,2’lik rakam, bu iki beklenti aralığının ortasında yer aldı.
Çin’in ithalat tarafında ise çok daha belirgin bir sıçrama yaşandı. Ülkenin ithalatı ekim ayında yıllık bazda yüzde 41,6 artarak eylül ayındaki yüzde 31’lik büyüme oranının oldukça üzerine çıktı. Bu oran, 2021 yılından bu yana ithalatta kaydedilen en güçlü artış olarak kayıtlara geçti.
İthalat için piyasa beklentileri de gerçekleşen veriyle kıyaslandığında geride kaldı. Wall Street Journal tarafından yapılan ankette ithalatta yüzde 34’lük bir artış öngörülürken, Reuters anketine katılan ekonomistler yüzde 32’lik bir büyüme tahmin etmişti.
Aylık ticaret fazlası mayıstan bu yana en düşük seviyede
İthalattaki sert yükselişin etkisiyle Çin’in aylık dış ticaret fazlası daraldı. Eylül ayında 133,5 milyar dolar olarak gerçekleşen aylık ticaret fazlası, ekim ayında 105,28 milyar dolara geriledi. Bu seviye, mayıs ayından bu yana kaydedilen en düşük aylık ticaret fazlasını temsil ediyor.
Ekonomistlerin ekim ayı için beklentisi 126,9 milyar dolarlık bir ticaret fazlası verilmesi yönündeydi. Gerçekleşen rakamın bu beklentinin belirgin biçimde altında kalması, ithalattaki büyümenin ihracattaki büyümeyi aşmasından kaynaklandı.
Yuan bazında bakıldığında ise ihracat yüzde 28,7, ithalat yüzde 34,7 oranında arttı. Bu dönemde dış ticaret fazlası 712,78 milyar yuan olarak kayıtlara geçti.
On aylık fazla 1,04 trilyon dolara, rekor eşik erken aşıldı
Çin’in ocak-ekim döneminde biriken dış ticaret fazlası, geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 9 artarak 1,04 trilyon dolara ulaştı. Bu rakamla Çin’in dış ticaret fazlası üst üste ikinci yılda 1 trilyon dolar eşiğini geçmiş oldu.
Dikkat çeken bir diğer nokta ise bu eşiğin 2025 yılına kıyasla bir ay daha erken aşılmış olması. Çin, 2025 yılının tamamında 1,2 trilyon dolarla rekor düzeyde bir dış ticaret fazlası kaydetmişti.
Guotai Junan International Başekonomisti Hao Zhou, açıklanan verilerin önemine dikkat çekti.
Veriler daha zorlu küresel ticaret koşullarına rağmen Çin’in ihracat sektörünün dayanıklılığını ve rekabet gücünü ortaya koyuyor.
İhracattaki artışın yüzde 40’ı çip ve bilgisayar parçalarından geldi
Çin’in ihracatındaki güçlü performansın arkasında, küresel yapay zeka altyapısına yönelik yatırımların hızlanması belirleyici bir rol oynadı. Verilere göre, yılbaşından bu yana Çin’in ihracat değerindeki yıllık artışın yüzde 40’ı çipler ve bilgisayar parçalarından kaynaklandı.
Veri merkezi yatırımlarının artırdığı talep ve bu alandaki fiyat yükselişleri, söz konusu ürün gruplarının ihracat değerini desteklemeye devam etti. Goldman Sachs tarafından yapılan analize göre ise ihracattaki büyüme yalnızca yapay zeka donanımlarıyla sınırlı kalmadı.
Goldman Sachs’ın değerlendirmesinde ihracat hacmindeki artışa katkı sağlayan ürün grupları şu şekilde sıralandı:
- Güneş panelleri
- Elektrikli araçlar
- Bataryalar
- Endüstriyel robotlar
Buna karşılık Goldman Sachs ekonomistleri, yapay zeka bağlantılı ticaretin önemli bir bölümünün ithal girdilerin montajı ve yeniden ihracatından oluştuğunu vurguladı. Ekonomistler bu nedenle söz konusu faaliyetin dış ticaret fazlasına katkısının sınırlı kaldığını belirtti.
İç talep zayıf kalırken ekonomi ihracata daha bağımlı hale geldi
Çin ekonomisinde gayrimenkul sektöründeki daralmanın sürmesi ve tüketici güveninde gözlenen zayıflık, iç talep üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor. İthalattaki sert yükselişe rağmen bu artışın altın gibi belirli ürün gruplarında yoğunlaşması, iç talepte geniş tabanlı bir toparlanma yaşanmadığına işaret ediyor.
Otomotiv sektöründe de benzer bir ayrışma dikkat çekiyor. Çin’in otomobil ihracatı ekim ayında güçlü büyümesini sürdürürken, yurt içi araç satışları üst üste on ikinci ayında da gerileme kaydetti.
Macquarie, ihracatın 2027’nin ilk çeyreğinden itibaren yavaşlayabileceğini öngörüyor
Macquarie analistleri, Çin’in ihracat görünümünün küresel yapay zeka yatırımlarındaki büyümenin ne kadar süreceğine bağlı olacağını değerlendirdi. Analistlere göre ihracat artışının 2026 yılının dördüncü çeyreğinde hızlanması bekleniyor.
Aynı değerlendirmede Macquarie analistleri, ihracat büyümesinin 2027 yılının ilk çeyreğinden itibaren yavaşlamaya başlayabileceğini belirtti. Bu öngörü, küresel yapay zeka altyapısı yatırımlarının seyrine bağlı olarak şekillenecek bir sürece işaret ediyor.
