Buğday fiyatları, Rusya ile Ukrayna arasındaki enerji altyapısına yönelik saldırıların durdurulması yönündeki anlaşma haberinin ardından üst üste dördüncü işlem gününde gerilerken, ABD Tarım Bakanlığının mısır üretim tahminlerini yükseltmesi de tahıl piyasalarındaki düşüşü derinleştirdi.
Trump’ın ateşkes açıklaması piyasaları hareketlendirdi
ABD Başkanı Donald Trump’ın, Rusya ve Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik saldırıları derhal durdurma konusunda anlaşmaya vardığını açıklamasının ardından buğday fiyatları üst üste dördüncü işlem gününde gerileme kaydetti. Karadeniz bölgesindeki gerilimin azalabileceği beklentisi, ABD’nin tahıl üretim tahminlerindeki artışla birleşerek fiyatlar üzerinde ek baskı oluşturdu.
Chicago Ticaret Borsası’nda işlem gören buğday vadeli kontratları, gün içinde yüzde 1,3’e kadar düşüş kaydettikten sonra kayıplarının bir bölümünü geri aldı. Rusya ve Ukrayna’nın birlikte küresel buğday ihracatının dörtte birinden fazlasını gerçekleştirdiği göz önüne alındığında, Karadeniz’deki gelişmeler dünya tahıl piyasaları açısından kritik önem taşımaya devam ediyor.
Trump, pazar günü yaptığı açıklamada Rusya ve Ukrayna’nın enerji ateşkesi konusunda anlaşmaya vardığını duyururken, anlaşmanın ayrıntılarına ilişkin sınırlı bilgi paylaştı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise ülkesinin ateşkesi desteklediğini ancak sürecin ayrıntılarının beklendiğini belirtti.
Futures International emtia satışları direktörü Joe Davis, buğday fiyatlarındaki düşüşün doğrudan enerji ateşkesinden değil, çatışmaların genel olarak hafifleyebileceği yönündeki beklentiden kaynaklandığını ifade etti.
Burada belirleyici olan mutlaka enerji boyutu değil, genel olarak gerilimin azalması beklentisi piyasayı aşağı çekiyor.
Karadeniz üzerinden ihracatta toparlanma beklentisi sürüyor
Çatışmaların kalıcı biçimde azalması, özellikle deniz taşımacılığının daha güvenli hale gelmesi ve Karadeniz üzerinden buğday ihracatının toparlanması durumunda, fiyatlara yansıyan jeopolitik risk priminin azalabileceği değerlendiriliyor. Ancak yalnızca enerji altyapısını kapsayan bir ateşkesin, tahıl tesislerinin veya ticari gemilerin korunmasını otomatik olarak garanti etmediği vurgulanıyor. Bu nedenle sevkiyatlara ilişkin belirsizliğin sürdüğü belirtiliyor.
Söz konusu belirsizlik, piyasa katılımcılarının gelişmeleri yakından takip etmesine neden oluyor. Karadeniz limanlarından yapılan sevkiyatların güvenliği, hem tedarik zincirinin istikrarı hem de küresel tahıl fiyatlarının seyri açısından belirleyici bir unsur olmaya devam ediyor.
USDA’nın mısır verim tahmini tahıl piyasasını sarstı
ABD Tarım Bakanlığının (USDA) mısır verimi ve üretimine yönelik tahminlerini beklenmedik şekilde yükseltmesi, tahıl piyasalarındaki satış baskısını artıran bir diğer gelişme oldu. Mısır fiyatları, cuma günü açıklanan tahminlerin ardından son üç yılın en sert günlük düşüşünü kaydetti.
Mısırdaki satış dalgası buğday piyasasına da yansırken, buğday fiyatları yüzde 3,2’ye kadar gerileme gösterdi. Futures International’dan Joe Davis, USDA verilerinin tahıl fiyatları açısından olumsuz sinyaller verdiğini belirterek, önümüzdeki ay boyunca hasat kaynaklı baskının da sürmesinin beklendiğini söyledi.
Davis, mevcut koşullar altında tahıl fiyatlarında güçlü bir yükseliş yaşanmasının zor olacağını ifade etti. Piyasa katılımcıları, hem jeopolitik gelişmeleri hem de USDA’nın güncellenen üretim verilerini önümüzdeki haftalarda yakından izlemeye devam edecek.
Üretim verileri ve jeopolitik gelişmelerin etkisi
Tahıl piyasalarında fiyat hareketlerini belirleyen iki temel unsur öne çıkıyor:
- Rusya-Ukrayna arasındaki enerji ateşkesi ve bunun Karadeniz üzerinden yapılan ihracata olası etkileri
- ABD Tarım Bakanlığının mısır verimi ve üretim tahminlerindeki güncellemeler
Bu iki faktörün eş zamanlı olarak fiyatlar üzerinde baskı oluşturması, buğday ve mısır piyasalarındaki son dönem hareketliliğinin temel nedenleri arasında gösteriliyor.
