Euronews’in incelediği Numbeo verilerine göre Avrupa’da market alışverişinin en pahalı olduğu ülke İsviçre, en ucuz olduğu ülke ise Moldova oldu. Avrupa Birliği ortalamasının 100 olarak kabul edildiği market fiyatları endeksinde Türkiye 82,1 puanla ortalamanın altında kaldı. Buna karşın Türkiye, yüksek gıda enflasyonuyla öne çıktı.
Market fiyatlarının en yüksek olduğu ülke İsviçre
Numbeo’nun 2026 ortasına ait verilerine göre Avrupa’da market fiyatları endeksi İsviçre’de 189,2, Moldova’da ise 57,2 seviyesinde bulunuyor. Avrupa Birliği ortalamasının 100 kabul edildiği karşılaştırmada İsviçre’deki market fiyatları ortalamanın yüzde 89,2 üzerinde, Moldova’daki fiyatlar ise yüzde 42,8 altında yer alıyor.
Bu fark, aynı alışveriş sepetinin maliyetinde de görülüyor. AB ortalamasında 100 euro tutan bir sepet İsviçre’de 189,20 euroya, Moldova’da ise 57,20 euroya mal oluyor.
Avrupa’da market alışverişinin en pahalı olduğu ülkeler
Market fiyatlarının en yüksek olduğu beş ülkenin üçü Kuzey Avrupa’da bulunuyor. İsviçre’nin ardından İzlanda 183,6 puanla ikinci, Norveç 154,4 puanla üçüncü sırada yer alıyor. Lüksemburg 134,9, Danimarka ise 128,4 puanla bu ülkeleri takip ediyor.
Finlandiya’nın endeks puanı 119,7, İsveç’in 116,6 olarak hesaplandı. Avusturya 124,5, İrlanda 122, Belçika 117,6 ve Hollanda 116,4 puanla AB ortalamasının üzerinde yer alan diğer ülkeler arasında bulunuyor.
Avrupa’nın beş büyük ekonomisi arasında market fiyatlarının en yüksek olduğu ülke Fransa oldu. Fransa’nın endeks puanı 127,5 seviyesinde bulunurken Birleşik Krallık 111,9, Almanya 111,6 ve İtalya 110,2 puanla sıralandı. İspanya ise 89,7 puanla AB ortalamasının altında kaldı.
Türkiye 82,1 puanla AB ortalamasının altında
Türkiye’nin market fiyatları endeksi 82,1 olarak hesaplandı. Bu değer, Türkiye’de market fiyatlarının AB ortalamasının altında olduğunu gösteriyor. Türkiye, endeks bakımından Portekiz, Polonya ve Bulgaristan gibi bazı AB ülkelerinden daha düşük bir seviyede yer aldı.
Ancak fiyatların AB ortalamasının altında olması, tüketicilerin gıdaya daha kolay erişebildiği anlamına gelmiyor. Euronews’in eylül ayında yayımladığı habere göre Türkiye’de 2021-2026 dönemindeki gıda enflasyonu yüzde 752’ye ulaştı.
AB içinde market alışverişinin en ucuz olduğu ülke Romanya
Avrupa Birliği üyeleri arasında market fiyatlarının en düşük olduğu ülke Romanya oldu. Ülkenin endeks puanı 66,7 olarak hesaplandı. Bu değer, AB ortalamasının yüzde 33,3 altında bir fiyat seviyesine işaret ediyor.
Doğu Avrupa ve Balkan ülkelerinde de market fiyatları genel olarak daha düşük seviyelerde bulunuyor. Kuzey Makedonya’nın endeks puanı 59,8, Bosna-Hersek’in 67,9 ve Sırbistan’ın 68,8 oldu.
Düşük fiyatlar daha yüksek satın alma gücü anlamına gelmiyor
Tuscia Üniversitesi öğretim üyesi Ilaria Benedetti, bazı ülkelerde gıda fiyatları AB ortalamasının altında kalsa da hane halklarının bütçelerinden gıdaya daha yüksek pay ayırmak zorunda kalabildiğine dikkat çekti.
Romanya’da hane halkı harcamalarının yüzde 23,1’i gıda ve alkolsüz içeceklere ayrılıyor. Bulgaristan’da da bu oran yüzde 20’nin üzerinde bulunuyor.
Corvinus Üniversitesi öğretim üyesi Jeremias Mate Balogh, düşük fiyatların mutlaka daha yüksek satın alınabilirlik anlamına gelmediğini belirtti. Balogh’a göre market ürünleri nominal olarak daha ucuz olsa bile vergiler sonrası elde edilen gelire oranla daha az ulaşılabilir olabilir.
18 ürünlük alışveriş sepeti AB’de 69,84 euro
Euronews Business’ın Numbeo verilerinden derlediği hesaplamaya göre, 18 üründen oluşan alışveriş sepetinin Avrupa Birliği genelindeki ortalama maliyeti 69,84 euro oldu. Hesaplamada ürünler ağırlıklandırılmadan ve her biri bir kez dikkate alınırken sigaralar karşılaştırmaya dahil edilmedi.
Sepetin en pahalı olduğu ülke 137,90 euroyla İsviçre, en ucuz olduğu ülke ise 41,10 euroyla Moldova oldu. Norveç’te sepetin maliyeti 116,10 euro, Lüksemburg’da 99 euro, Avusturya’da 88,10 euro ve Danimarka’da 87,70 euro olarak hesaplandı.
Beş büyük ekonomi arasında Fransa 87,40 euroyla ilk sırada yer aldı. İtalya’da aynı sepet 80 euro, Almanya’da 75,20 euro, Birleşik Krallık’ta 69,10 euro ve İspanya’da 63 euro tuttu.
Karşılaştırılan diğer ülkeler arasında Kuzey Makedonya’da 43,90 euro, Kosova’da 45,50 euro, Romanya’da 45,90 euro ve Gürcistan’da 46,90 euro seviyeleri kaydedildi. Polonya’da sepet 49,60 euro, Sırbistan’da 49,70 euro, Karadağ ve Bosna-Hersek’te ise 49,80 euro oldu.
İşçilik ve enerji maliyetleri fiyatları etkiliyor
Benedetti, marketlerdeki gıda fiyatlarının yalnızca ürünlerin kendi maliyetlerinden oluşmadığını belirtti. İşçilik, enerji, kira, ulaşım ve vergiler de fiyatları etkileyen unsurlar arasında yer alıyor.
Numbeo verilerine göre Danimarka’da 500 gramlık taze beyaz ekmek 3,18 euroya satılırken Bulgaristan’da aynı ürünün fiyatı 1,02 euro oldu. Böylece Danimarka’daki ekmek fiyatı Bulgaristan’dakinin üç katından fazla seviyeye ulaştı.
12’li yumurta kolisinin fiyatı Danimarka’da 4,52 euro, Estonya’da ise 2,69 euro olarak hesaplandı.
Balogh, ülkeler arasındaki market fiyatı farklılıklarında ücretler, arazi ve işçilik maliyetleri, perakende piyasasının yapısı, vergiler, döviz kurları, lojistik, ulaşım maliyetleri, tarımsal verimlilik ve tüketici tercihlerinin etkili olduğunu belirtti.
