Trump yönetimi, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’den yüz milyarlarca dolar değerindeki maden haklarını ABD’ye devretmesini talep ederken, Ukrayna tarafı bu anlaşmaya temkinli yaklaşıyor.
Zelenskiy’nin bu talebi ilk başta reddetmesi, ABD Başkanı Donald Trump‘ın Ukrayna liderine yönelik eleştirilerini artırmasına neden oldu. Ukraynalı liderin, Trump’ın bir “dezenformasyon balonunda” yaşadığını söylemesi üzerine, Trump da Zelenskiy’ye “diktatör” diyerek karşılık verdi.
ABD’den Ukrayna’ya baskı artıyor
Beyaz Saray, Zelenskiy’nin anlaşmayı imzalamayı reddetmesini ve Trump’a yönelik açıklamalarını “kabul edilemez” olarak nitelendirdi. ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Mike Waltz, Fox News’e verdiği demeçte, “Ukrayna liderliği bu anlaşmayı imzalamalı ve iyice düşünmeli” ifadelerini kullandı.
ABD’nin maden haklarına ilişkin taleplerini ilk olarak Hazine Bakanı Scott Bessent, geçtiğimiz hafta Kiev’de Ukraynalı yetkililere sundu. Bir ABD’li milletvekili, geçen hafta Münih Güvenlik Konferansı’nda Zelenskiy ile görüşmesinde, Bessent’in anlaşmayı hızlıca imzalaması için Ukrayna liderine baskı yaptığını belirtti.
Zelenskiy: “Anlaşma belirsiz ve güvenlik garantileri içermiyor”
Zelenskiy, Trump yönetiminin sunduğu ilk teklifi “Ukrayna’nın doğal kaynaklarından pay talebi” olarak tanımlarken, buna karşılık Ukrayna’nın en önemli talebi olan güvenlik garantilerinin verilmediğini vurguladı.
ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Waltz, önerilen anlaşmayı “ekonomik bir ortaklık” olarak tanımlayarak, “Bu, Amerika Birleşik Devletleri’nin Ukrayna ekonomisine ve doğal kaynaklarına yatırım yapması için tarihi bir fırsat” dedi.
Ukrayna’nın stratejik maden rezervleri
Ukrayna, uçak ve deniz araçları için kullanılan alaşımlar yapımında kritik öneme sahip titanyum ve bataryalarda kullanılan lityum açısından Avrupa’nın en büyük rezervlerine sahip. Ayrıca savunma sanayi ve yenilenebilir enerji gibi sektörlerde hayati önem taşıyan nadir toprak elementleri bakımından da zengin kaynaklara sahip.
Bununla birlikte, bu kaynakların geliştirilmesi büyük yatırımlar gerektirirken, birçok rezerv Rusya tarafından işgal edilen bölgelerde bulunuyor.
Zelenskiy, Çarşamba günü gazetecilere yaptığı açıklamada, kendisine sunulan anlaşmanın Ukrayna’nın doğal kaynaklarının %50’sinin devrini içerdiğini ancak bunun dışında detayların “belirsiz” olduğunu söyledi.