Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sermaye piyasalarına yönelik kalıcı reform taslağının büyük ölçüde tamamlandığını açıklayarak aralık ayında New York’ta MSCI üst yönetimi ve küresel yatırımcılarla bir araya geleceklerini duyurdu.
Şimşek MSCI yönetimiyle aralıkta New York’ta görüşecek
Kanal 7’de Mehmet Acet’in sunduğu Başkent Kulisi programına konuk olan Şimşek, sermaye piyasalarının sağlıklı işleyişini güçlendirmek amacıyla kapsamlı bir düzenleme üzerinde çalıştıklarını belirtti. Bakan, hazırlanan reform taslağının büyük oranda tamamlandığını ve sektör temsilcilerinin görüşlerinin alındığını aktardı.
Şimşek, düzenlemenin son şeklinin verilmesinin ardından Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulacağını ifade etti. Bakan, aralık ayındaki G20 zirvesi vesilesiyle New York’ta MSCI üst yönetimiyle temas kuracaklarını söyledi.
Aralık ortasında G20 zirvesine gidilecek. Ben New York’a geçip MSCI üst yönetimi ile konuşacağım. Bu konuda endişeli olan küresel yatırımcılarla bir araya gelip bir diyaloğa gireceğiz. Aralık ortasında kalıcı reform şekillenmiş olacak.
Bakan Şimşek, bu görüşmelerin amacının yatırım ortamına ilişkin endişeleri gidermek ve atılan adımları küresel yatırımcılara doğrudan anlatmak olduğunu vurguladı.
Yapay zeka destekli sistemle piyasa manipülasyonu izlenecek
Sermaye piyasalarında gözetim ve denetim mekanizmalarının güçlendirileceğini belirten Şimşek, TÜBİTAK ile birlikte algoritma geliştirme çalışmaları yürüttüklerini açıkladı. Yeni sistemle piyasanın anlık olarak izlenmesi, piyasa bozucu işlemlerin, manipülasyonun ve içeriden öğrenenlerin ticaretinin erken aşamada tespit edilerek uyarı verilmesi hedefleniyor.
Şimşek, hazırlanan yeni yasa teklifiyle özellikle fonlar üzerinden gerçekleştirilen koordineli manipülasyon işlemlerine yönelik cezaların artırılacağını belirtti. Bakana göre bu tür işlemlerin örgütlü suç kapsamında değerlendirilmesini sağlayacak düzenlemeler üzerinde de çalışma yürütülüyor.
Tasfiye sürecindeki fonlarda 161 milyar lira ödeme yapıldı
Tasfiye sürecindeki yatırım fonlarına ilişkin güncel verileri paylaşan Şimşek, 131 fonun 119’unda toplam 444 bin 987 yatırımcıya 161 milyar lira ödeme yapıldığını açıkladı.
- Olağan tasfiye kapsamındaki 94 fonda 55 bin 821 kişiye 68 milyar lira ödendi.
- Olağanüstü tasfiye kapsamındaki 25 fonda 415 bin 955 kişiye 93 milyar lira ödendi.
Şimşek, toplam 456 bin civarındaki yatırımcıdan 371 bin 21’inin net yatırım tutarının tamamını geri aldığını bildirdi. Bakan, bu ödemelerde kamu kaynağı kullanılmadığının altını çizerek TMSF bünyesinde oluşturulan iade ve geri kazanım hesabında 35,6 milyar lira biriktiğini, bu tutarın büyük bölümünün fonlara aktarıldığını, 2,6 milyar liranın ise halen nakit olarak hesapta durduğunu açıkladı.
Sermaye Piyasası Kurulunun fonlarla bağlantılı manipülasyon iddialarına ilişkin incelemelerini hızlandırdığını belirten Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanlığından 25 vergi müfettişinin SPK’ya aktarıldığını, incelemelerin büyük ölçüde kasım ayı sonuna kadar tamamlanmasının beklendiğini söyledi.
Borsanın 3-5 ay içinde eylül seviyesine dönebileceği belirtildi
Fon soruşturmalarının piyasalara etkilerini değerlendiren Şimşek, 16 Eylül-13 Kasım döneminde Türkiye borsasının yüzde 9 gerilediğini, aynı dönemde gelişmekte olan ülke borsalarında ortalama yüzde 8 düşüş yaşandığını aktardı.
Bakan, belirsizliklerin azalması halinde Türkiye borsasının 3-5 ay içinde 16 Eylül seviyesine dönebileceğini ifade etti. Bankacılık sektörüne ilişkin değerlendirmesinde ise sektörün yaklaşık 56 trilyon liralık aktif büyüklüğüne karşılık, tasfiye kapsamındaki fonlara doğrudan riskinin 1,3 milyar lirayla sınırlı olduğunu belirtti.
Emeklilere yönelik iyileştirme aralık ayında netleşecek
Emeklilere yönelik iyileştirme hazırlıklarının sürdüğünü açıklayan Şimşek, teknik çalışmaların büyük olasılıkla aralık ayında tamamlanacağını bildirdi. Düzenlemenin bütçe dengesi ve finansal istikrar gözetilerek hazırlanacağını belirten Bakan, tüm emeklileri kapsayacak iyileştirmede yaş ve ödenen prim gün sayısının dikkate alınacağını, ödeme tutarlarının kişiden kişiye farklılaşabileceğini söyledi.
Şimşek, iyileştirme için kaynak oluşturabilecek alanlar arasında deprem harcamalarındaki azalmayı, gelecek yıl eşel mobil uygulamasının sürdürülmemesi ihtimalini ve kayıt dışılıkla mücadeleden sağlanacak ilave gelirleri saydı. Düzenlemenin toplam maliyetine, artış oranlarına ve ödeme takvimine ilişkin ayrıntıların teknik çalışmaların tamamlanmasının ardından netleşmesi bekleniyor.
Reel sektöre yapılandırmada 72 aya kadar taksit imkanı
Şimşek, reel sektöre yönelik yapılandırmalarda 72 aya kadar taksit imkanı sağlanacağını, 10 milyon liraya kadar olan yapılandırmalarda teminat istenmeyeceğini, bu tutarın üzerindeki yapılandırmalarda ise yüzde 50 teminat uygulanacağını açıkladı.
Yapılandırma faizlerinin de düşürüleceğini belirten Şimşek, faiz oranlarının enflasyon hedefinin altında tutulmasının planlandığını ifade etti. Bakan, KOBİ kredilerinde aylık büyüme limitinin yüzde 5,5’e, büyük şirketlerin Türk lirası ticari kredilerinde ise yüzde 2’den yüzde 2,5’e yükseltildiğini hatırlatarak 2027 yılında reel sektörün finansmana erişimine yönelik desteklerin güçlendirileceğini söyledi.





