TCMB verilerine göre TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru endeksi eylülde 105,45’e yükseldi; ağustosta bu seviye 105 olarak kaydedilmişti.
Reel efektif döviz kuru endeksi eylülde 0,45 puan arttı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın açıkladığı verilere göre tüketici fiyat endeksi bazlı reel efektif döviz kuru endeksi eylül ayında bir önceki aya göre 0,45 puan artış gösterdi. Endeks böylece 105,45 seviyesine ulaştı.
Reel efektif döviz kuru, Türk lirasının yurt dışındaki para birimleri karşısındaki değerini, enflasyon farklarını da hesaba katarak ölçen bir gösterge. Endeksteki yükseliş, liranın ticaret ortağı ülkelere kıyasla reel anlamda değer kazandığına işaret ediyor.
Ağustos ayında 105 seviyesinde bulunan endeks, eylülde kaydedilen artışla birlikte yıl başından bu yana izlenen seyrini sürdürdü. Endeksler, 2025 yılı temel alınarak hesaplanıyor.
Üretici fiyatları bazlı endeks de yükseldi
Yurt içi üretici fiyat endeksi bazlı reel efektif döviz kuru endeksi de aynı dönemde 0,51 puan artarak 101,62 değerine ulaştı. Bu endeks, üretici fiyatlarındaki değişimi esas alarak hesaplanıyor.
Her iki endeksteki artış, eylül ayında Türk lirasının reel bazda değer kazandığı yönünde benzer bir tablo ortaya koydu.
Dolar ve avro TL karşısında değer kazandı, enflasyon da arttı
TÜFE bazlı endeksi etkileyen bileşenlere bakıldığında, eylül ayında ABD doları Türk lirası karşısında bir önceki aya göre ortalama yüzde 1,63 değer kazandı. Avro ise aynı dönemde ortalama yüzde 1,08 yükseldi.
Bu dönemde tüketici fiyatları da arttı. TÜFE bir önceki aya göre yüzde 1,84 yükselirken, yurt içi üretici fiyat endeksi yüzde 2,07 arttı. Yani hem döviz kurları hem de iç fiyatlar aynı anda yükseliş gösterdi.
Merkez Bankası’nın değerlendirmesi
TCMB, Türkiye’deki tüketici enflasyonundaki değişimin endeksin artışına katkı sağladığını bildirdi. Buna karşılık dünya genelindeki tüketici fiyatları sepeti ile nominal kur sepetindeki değişimin endeksi aşağı yönlü etkilediği belirtildi.
Türkiye TÜFE’sindeki değişimin endeksin artışına katkıda bulunduğu, Dünya TÜFE sepeti ile nominal kur sepetindeki değişimin ise endeksi azaltıcı yönde etkilediği bildirildi.
Bu çelişkili etkiler, endeksin eylülde sınırlı bir artışla 105,45 seviyesinde kalmasında belirleyici oldu.
