Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 9 Mayıs Zafer Günü törenlerinin ardından yaptığı açıklamalarda, dört yılı aşkın süredir devam eden Ukrayna savaşının sona yaklaştığını belirtti. “Meselenin sonuna gelindiğini düşünüyorum” ifadelerini kullanan Putin, Avrupa için yeni güvenlik düzenlemelerini müzakere etmeye hazır olduğunun sinyalini verdi.
Müzakere şartları ve Schroeder sürprizi
Putin’in açıklamalarında en dikkat çeken detaylardan biri, olası barış görüşmeleri için tercih ettiği arabulucu oldu. ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin arabuluculuğunda yürütülen barış görüşmelerinin şu an için askıya alındığını doğrulayan Rus lider, Avrupa ile yapılacak müzakerelerde eski Almanya Başbakanı Gerhard Schroeder‘i muhatap olarak tercih ettiğini açıkladı.
Putin ayrıca, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile yüz yüze bir görüşmenin ancak “kalıcı bir barış anlaşması” sağlandıktan sonra gerçekleşebileceğinin altını çizdi. Daha önce defalarca dile getirdiği “özel askeri operasyon hedeflerine ulaşılana kadar mücadelenin süreceği” yönündeki söylemlerin ardından gelen bu yumuşama sinyalleri, diplomatik kulislerde geniş yankı buldu.
Batı’ya yönelik sert eleştiriler
Kremlin’deki konuşmasında savaşın çıkış nedenlerine dair görüşlerini yineleyen Putin, faturayı bir kez daha “küreselci” olarak nitelendirdiği Batılı liderlere kesti. 1989’da Berlin Duvarı’nın yıkılmasının ardından NATO’nun doğuya doğru genişlemeyeceği yönünde Moskova’ya sözler verildiğini savunan Putin, ilerleyen süreçte Ukrayna’nın Avrupa Birliği ve NATO yörüngesine çekilmeye çalışılmasının mevcut krizi tetiklediğini ifade etti.
Sahadaki durum, ateşkes ve esir takası
Rus birliklerinin Ukrayna’daki savaşı dört yılı geride bırakarak, Sovyetler Birliği’nin İkinci Dünya Savaşı’nda Nazi Almanyası’na karşı verdiği Büyük Vatanseverlik Savaşı’nın (1941-1945) süresini aşmış durumda. Sahadaki güncel tablo ve son diplomatik hamleler ise şu şekilde şekillendi:
-
Bölgesel Kontrol: Rus ilerleyişi bu yıl yavaşlamış olsa da, Moskova şu an Ukrayna topraklarının yaklaşık beşte birini (Donbas bölgesinin önemli bir kısmı dahil) kontrol altında tutuyor.
-
3 Günlük Ateşkes: Tarafların birbirlerini ateşkes ihlaliyle suçlamasının ardından, ABD Başkanı Trump’ın girişimiyle cumartesiden pazartesiye kadar geçerli olacak 3 günlük yeni bir ateşkes ilan edildi. Bu adım hem Kremlin hem de Kiev tarafından desteklendi.
-
Büyük Esir Takası: Ateşkes sürecine paralel olarak taraflar, toplamda 1.000 esirin karşılıklı olarak değiştirilmesi konusunda mutabakata vardı.
Zafer Günü’nde tanklar yerine dev ekranlar
Öte yandan, Sovyetler Birliği’nin İkinci Dünya Savaşı’ndaki zaferinin yıl dönümü olan 9 Mayıs kutlamalarında bu yıl Kızıl Meydan’da alışılmışın dışında bir tablo vardı. Gelenekselleşen kıtalararası balistik füzeler, tanklar ve ağır füze sistemlerinin fiziksel geçişi iptal edilirken, ordunun askeri teçhizatları ve muharebe görüntüleri Kremlin duvarlarının karşısına kurulan dev ekranlar aracılığıyla sergilendi.
