ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, bu hafta dünyanın yakından takip edeceği kritik bir zirve için Pekin’de bir araya geliyor. Trump’ın 2017 yılından bu yana Çin’e yapacağı bu ilk ziyaret, iki süper gücün liderlerini altı aydan uzun bir sürenin ardından ilk kez yüz yüze getirecek. Çarşamba günü Pekin’e ulaşması beklenen Trump’ın, perşembe ve cuma günleri Xi ile masaya oturması planlanıyor.
Görüşmelerin ana eksenini; tırmanan ticaret gerilimleri, ABD ve İsrail’in İran ile yaşadığı krizler ve küresel dengeyi etkileyen diğer stratejik anlaşmazlıkların oluşturması bekleniyor.
Ekonomik iş birliği ve ticaret adımları
Zirvenin en önemli gündem maddelerinden birini ikili ticaret oluşturuyor. Tarafların, ticaret ve yatırımları kolaylaştırmak amacıyla yeni ortak kurullar (Ticaret Kurulu ve Yatırım Kurulu) oluşturulması konusunda anlaşmaya varması bekleniyor.
ABD’li yetkililerin paylaştığı bilgilere göre, ekonomik ilişkileri canlandıracak olası adımlar şunlar:
-
Yeni Alımlar: Çin’in Boeing uçakları, ABD tarım ürünleri ve enerji alanlarında geniş çaplı yeni alımlar açıklaması öngörülüyor.
-
Nadir Toprak Elementleri: Çin’den ABD’ye nadir toprak elementleri akışına izin veren ve geçen sonbaharda imzalanan ticaret ateşkesinin uzatılması masadaki en kritik başlıklardan biri olacak.
Jeopolitik düğümler: İran, Rusya ve Tayvan
Ekonomik konuların yanı sıra iki ülkenin jeopolitik konulardaki derin fikir ayrılıkları da zirvede kapsamlı bir şekilde ele alınacak:
-
İran ve Rusya: Washington yönetimi, Çin’in İran ile sürdürdüğü enerji ticareti ve Rusya’ya sağladığı çift kullanımlı teknolojik parça tedarikini gündeme getirecek. ABD, Pekin’in Tahran üzerindeki nüfuzunu kullanarak bölgedeki tansiyonu düşürmesini talep ediyor.
-
Tayvan Krizi: Çin Devlet Başkanı Xi’nin, ABD’nin Tayvan’a yönelik silah tedariki ve siyasi desteğinden duyduğu rahatsızlığı sert bir şekilde dile getirmesi bekleniyor. ABD tarafı ise adaya yönelik statüko politikasında bir değişiklik olmayacağının altını çiziyor.
Yapay zeka ve nükleer silah kontrolü
Teknoloji ve askeri kapasiteler de zirvenin öne çıkan başlıkları arasında yer alıyor. Trump yönetimi, Çin’de geliştirilen ileri yapay zeka modellerinin askeri ve stratejik kullanımından kaynaklanabilecek olası krizleri önlemek adına, iki ülke arasında acil bir “yapay zeka iletişim kanalı” kurulmasını istiyor.
Öte yandan, Washington uzun süredir Pekin ile nükleer silahlar ve silah kontrolü konusunda diyalog başlatmaya çalışsa da, ABD’li yetkililer Çin’in şu aşamada nükleer cephaneliğini müzakere etmeye istekli olmadığını belirtiyor.
