Polonya’nın enerji devi Orlen, Orta Doğu’daki savaş nedeniyle sevkiyatlarını gerçekleştiremeyen QatarEnergy ile imzaladığı uzun vadeli LNG tedarik sözleşmelerinden birini feshetti. 2034 yılına kadar sürmesi planlanan anlaşmanın bu yılki tahmini değeri 570 milyon euro (637 milyon dolar) olarak açıklandı.
Orlen Katar ile imzaladığı LNG sözleşmesini iptal etti
Orlen tarafından salı günü yapılan açıklamaya göre, QatarEnergy‘nin sözleşmeden doğan teslimat yükümlülüklerini yerine getirememesi, anlaşmanın feshedilmesine yol açtı. Şirketin açıklamasında, sözleşmenin 60 gün daha yürürlükte kalacağı belirtildi.
Bu adım, ABD ile İran arasındaki savaşın başlamasından bu yana QatarEnergy’nin müşterilerinden biri tarafından gerçekleştirilen ilk sözleşme feshi olarak kayda geçti. Orlen’in Katar ile yaptığı ikinci LNG tedarik anlaşması ise şu an için yürürlükte kalmaya devam ediyor.
Katar’ın LNG ihracatı savaş öncesinin üçte birine geriledi
Savaş öncesinde küresel LNG arzının yaklaşık beşte birini karşılayan Katar, Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat aksaklıkları ve enerji altyapısına yönelik saldırılar nedeniyle ihracatında sert bir düşüş yaşadı.
Mart ayında gerçekleştirilen füze saldırılarında, Katar’da bulunan dünyanın en büyük LNG ihracat tesisinin 14 üretim ünitesinden ikisi ağır hasar gördü. Saldırının ardından ülkenin ihracat kapasitesi önemli ölçüde sınırlandı.
Avrupa ve Asya’daki alıcılar alternatif kaynak arayışında
LNG satışlarının büyük bölümünü uzun vadeli anlaşmalarla gerçekleştiren Katar, aylardır Avrupa ve Asya’daki müşterilerine mücbir sebep bildirimleri gönderiyor.
Son bildirim, yıl sonuna kadar yapılacak sevkiyatları kapsıyor. Teslimatlardaki aksama, alıcıları spot piyasadan LNG tedarik etmeye yöneltti. Bu süreçte spot LNG fiyatları son yılların en yüksek seviyelerine ulaştı.
Mücbir sebep uygulamasının uzun süre devam etmesi, belirli koşullar altında alıcılara sözleşmeden çekilme hakkı tanıyor. Bu durum, Orlen’in aldığı kararın arka planında yer alan hukuki zemini oluşturuyor.
Analistler yeni fesihlerin gelebileceğini öngörüyor
MST Marquee Kıdemli Enerji Analisti Saul Kavonic, Katarlı tedarikçilerle sözleşmeleri halen yürürlükte olan müşterilerin alternatif kaynaklarla uzun vadeli anlaşmalar yapmakta zorlandığını belirtti.
Katar’dan sevkiyatların yeniden başlaması halinde müşteriler, ihtiyaçlarının üzerinde gaz tedarik etmek zorunda kalabilir.
Kavonic’in bu değerlendirmesi, tedarik zincirindeki belirsizliğin sürdüğüne ve benzer sözleşme fesihlerinin diğer alıcılar tarafından da gündeme gelebileceğine işaret ediyor. Katar’ın ihracat kapasitesindeki gerilemenin, küresel LNG piyasasındaki arz dengesini etkilemeye devam ettiği görülüyor.
