ABD ile İran arasında savaşı sona erdiren, Hürmüz Boğazı’nı yeniden ticari trafiğe açan ve İran petrol ihracatına yönelik yaptırımları askıya alan geçici anlaşmanın resmen imzalanması, küresel enerji piyasalarındaki geri çekilmeyi hızlandırdı. Yatırımcıların Orta Doğu arzının sisteme hızla döneceğini fiyatlamasıyla ham petrol fiyatları aşağı yönlü seyrini koruyor.
Brent ve Batı Teksas türünde son fiyatlar
ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran yönetiminin taahhütlerine uymaması halinde askeri operasyonları yeniden başlatabileceğine yönelik şahin çıkışıyla çarşamba günü yaşanan geçici yükseliş, imzaların atılmasıyla tamamen geri verildi.
Enerji piyasalarındaki güncel fiyatlamalar şu şekildedir:
-
Brent Petrol: Varil fiyatı 1,32 dolar (%1,66) azalarak 78,23 dolara geriledi.
-
Batı Teksas Tipi (WTI): Varil başına 1,47 dolar (%1,93) düşüşle 75,31 dolardan alıcı buluyor.
IG Piyasa Analisti Tony Sycamore, anlaşmanın resmiyet kazanmasının ardından küresel tedarik zinciri oyuncularının İran petrolünün piyasaya giriş takvimini öngörülenden daha öne çektiğini, bunun da satış baskısını canlı tuttuğunu belirtti.
14 maddelik mutabakatın 30 ve 60 günlük takvimi
Resmen yürürlüğe giren 14 maddelik mutabakat zaptı, bölgedeki lojistik ve diplomatik süreç için iki kritik vadeli takvimi başlatıyor:
-
30 Günlük Lojistik Plan: Küresel petrol ticaretinin beşte birine ev sahipliği yapan Hürmüz Boğazı’ndan ücretsiz ve güvenli geçişler hemen başlayacak. Boğazdaki nakliye trafiğinin 30 gün içinde tam kapasiteye ulaştırılması hedefleniyor.
-
60 Günlük Müzakere Dönemi: Ön anlaşma ile nükleer program gibi daha çetrefilli siyasi başlıklar ileri bir tarihe ertelenirken, taraflar yaptırımların kalıcı olarak kaldırılması için 60 günlük bir masaya oturacak. Bu süreçte ABD ve müttefiklerinin, İran ekonomisinin toparlanmasını finanse etmek adına 300 milyar dolarlık dev bir paket hazırlaması gerekiyor.
UEA uyardı: 2027’de tarihi arz fazlası kapıda
Uluslararası Enerji Ajansı (UEA), anlaşmanın başarıyla hayata geçirilmesinin orta vadeli küresel enerji dengelerinde radikal bir kırılma yaratacağına dikkat çekti.
Kurum tarafından yayımlanan projeksiyon, arz-talep dengesindeki sert makas değişimini ortaya koyuyor:
| Dönem | Küresel Piyasa Durumu | Detay ve Öngörü |
| 2026 Yılı | Arz Krizi ve Yüksek Risk Primi | Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklık ve savaşın etkisiyle sıkışık piyasa yapısı hakim oldu. |
| 2027 Yılı | Tarihi Arz Fazlası | Orta Doğu petrolünün tam kapasite dönmesiyle, günlük arzın talebi 5,05 million varil aşacağı tahmin ediliyor. |
Fed’in faiz baskısı talebi de gölgeliyor
Petrol fiyatlarının gerilemesindeki tek etken arzın artması değil, küresel talep beklentilerinin de baskılanması oldu. ABD Merkez Bankasının (Fed) yeni başkanıyla birlikte şahin bir ton benimsemesi, ekonomik aktiviteyi ve dolayısıyla petrol talebini sınırlayabilecek bir unsur olarak öne çıkıyor.
Fed’in 19 politika yapıcısından 9’unun enflasyonu dizginlemek adına yılın ilerleyen aylarında yeni bir faiz artırımına ihtiyaç duyulacağını öngörmesi, enerji kontratlarındaki yukarı yönlü hamleleri sınırlandıran bir diğer makro ekonomik faktör olarak masada kalmaya devam ediyor.