Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC), 2025 yılına ilişkin küresel petrol talebi beklentisini Aralık ayı raporunda da değiştirmedi. Günlük 1,30 milyon varil artış öngörülürken, toplam talebin 105,14 milyon varil/gün seviyesinde gerçekleşeceği tahmin edildi. Bu öngörü, OPEC’in geçtiğimiz aylardaki değerlendirmeleriyle uyumlu olarak sabit kaldı. 2026 yılı için ise enerji piyasaları açısından kritik önem taşıyan büyüme tahmini 1,38 milyon varil/gün olarak korundu. Buna göre, iki yıl sonra günlük ortalama petrol talebinin 106,52 milyon varil/gün seviyesine ulaşması bekleniyor. OPEC’in Aralık ayı “Petrol Piyasası Raporu”, ForInvest Haber ile e-posta üzerinden paylaşıldı. Raporda, küresel arz-talep dengesi, stok seviyeleri ve OPEC+ üretim verileri ayrıntılı biçimde yer aldı.
OPEC+ üretimi sınırlı yükseldi, stoklar ortalamanın altında
Raporun en dikkat çekici bölümlerinden biri OPEC+ üretim verileri oldu. Kasım ayında OPEC üyelerinin toplam ham petrol üretimi bir önceki aya göre 1.000 varil/gün azalarak 28 milyon 480 bin varil/gün seviyesine geriledi. OPEC dışı ortak üreticilerden oluşan OPEC+ üyeleri ise 44.000 varil/gün artışla 14 milyon 585 bin varil/gün seviyesine çıktı. Böylece OPEC+ grubunun toplam üretimi 43 milyon 65 bin varil/gün olarak gerçekleşti. Bu veriler, grubun arz kısıntısı politikalarına büyük ölçüde sadık kaldığını ve üretimde temkinli bir artış politikasını sürdürdüğünü gösteriyor. OPEC, küresel arz fazlasını baskı altına alabilmek amacıyla üretim artışlarını kontrollü şekilde yönetmeye devam ediyor. Aralık ayı raporuna göre, OECD ülkelerindeki ticari petrol stokları da önemli ölçüde değişim gösterdi. Ekim ayında bu stoklar 32 milyon varil düşerek 2 milyar 883 milyon varil seviyesine indi. Stoklar geçen yılın aynı dönemine göre 62,7 milyon varil daha yüksek olsa da, hâlen son 5 yıl ortalamasının 112,7 milyon varil altında seyrediyor.
OECD stokları düşüyor, arz dengesine baskı artıyor
Raporda, OECD ülkelerinde mevcut petrol stoklarının günlük talebi karşılayabileceği süreye de yer verildi. Ekim ayında bu süre 61,8 gün olarak kaydedildi. Bu rakam, 5 yıllık ortalamanın 1,6 gün altında kalırken, enerji güvenliği açısından orta vadede dikkat çekici bir sinyal niteliği taşıyor. Petrol fiyatları üzerinde etkili olan bir diğer unsur ise söz konusu stok düzeylerinin piyasa tarafından nasıl algılandığı. OPEC’in verilerine göre, üretimdeki kısıtlı artışlar ve stoklardaki daralma, arz-talep dengesini hâlâ hassas bir düzeyde tutuyor. Bu durum, fiyat oynaklıklarının önümüzdeki aylarda devam edebileceğine işaret ediyor. Ayrıca raporda, Çin ve Hindistan gibi büyük tüketici ülkelerde talebin istikrarlı artışını sürdürdüğü, Avrupa bölgesinde ise ekonomik durgunluk kaynaklı petrol talebinde bir miktar zayıflama gözlemlendiği belirtildi. Özellikle Çin’in rafineri kapasitesindeki artış ve üretim gücündeki genişleme, Asya pazarlarında arz-talep dinamiklerini yeniden şekillendirebilir.
Petrol piyasasında istikrar arayışı sürüyor
OPEC’in üretim ve talep tahminlerini sabit tutma kararı, piyasalarda istikrarın korunmasına yönelik bir stratejinin parçası olarak değerlendiriliyor. Özellikle jeopolitik belirsizlikler, ABD’nin kaya petrolü üretimindeki değişkenlik ve OPEC dışı üreticilerin stratejik hamleleri, petrol piyasası üzerindeki baskıyı artırıyor. Son dönemde Rusya, Venezuela ve İran gibi ülkelerin üretim ve ihracatındaki dalgalanmalar da küresel enerji ticaretinde dikkatle izleniyor. ABD yaptırımları ve bölgesel çatışmalar, arz zincirlerinde zaman zaman kesintilere neden olabiliyor. OPEC ise bu değişkenlik karşısında kademeli ve öngörülebilir bir üretim politikası izleyerek, fiyat dalgalanmalarının önüne geçmeyi hedefliyor. Analistler, OPEC’in tahminlerini değiştirmemesini “ihtiyatlı iyimserlik” olarak yorumluyor. Küresel talebin önümüzdeki iki yılda istikrarlı şekilde artmaya devam etmesi beklenirken, en büyük belirsizlik unsurları olarak enerji fiyatları, finansal piyasalar ve jeopolitik gelişmeler öne çıkıyor.
2025 ve 2026: Enerji dönüşümünde kritik eşik
OPEC’in öngördüğü 2025 ve 2026 yılları, enerji dönüşümü açısından da önemli bir eşik olacak. Yenilenebilir enerji yatırımları tüm dünyada artış gösterse de, petrol halen ulaşım, üretim ve sanayi sektörlerinin vazgeçilmez enerji kaynağı olmaya devam ediyor. Bu nedenle küresel talepteki artış, petrol fiyatlarının ve üretici ülkelerin gelirlerinin seyri açısından kritik öneme sahip. Bu dönemde enerji güvenliği ile birlikte karbon emisyonlarını azaltma hedefleri de gündemde kalmaya devam edecek. OPEC ise fosil yakıtlardaki talep artışının kısa ve orta vadede süreceğini öngörüyor. Uzun vadede ise küresel enerji karmasında daha dengeli bir yapıya geçileceği ifade ediliyor.