(AB) entegrasyonunu hızlandıracak yeni bir formül gündeme getirdi. AB liderlerine gönderilen bir mektupta detaylandırılan plana göre, Ukrayna’ya tam üyelik öncesinde doğrudan AB yapılarında yer alma imkanı sağlayacak bir “ortak üye” ara statüsü verilmesi öneriliyor.
“Ortak Üye” statüsünün getireceği haklar
Mevcut AB kuralları içinde henüz yer almayan bu yenilikçi ara model, Ukrayna’nın karar alma mekanizmalarında oy hakkı olmaksızın masada bulunmasını hedefliyor. Taslak plana göre Ukrayna’ya tanınması planlanan haklar şöyle sıralanıyor:
-
Zirve ve Toplantılara Katılım: Ukraynalı yetkililer AB zirvelerine ve bakanlar düzeyindeki toplantılara katılabilecek.
-
Avrupa Komisyonu: Komisyonda oy hakkı bulunmayan bir “ortak komiserlik” makamı oluşturulacak.
-
Avrupa Parlamentosu: Parlamento bünyesinde yine oy hakkı olmayan bir temsil imkanı sağlanacak.
-
Güvenlik Garantisi: AB üyeleri, birliğin karşılıklı yardım maddesinin Ukrayna için de uygulanacağına dair resmi bir “siyasi taahhütte” bulunacak.
Barış görüşmelerine ve kıta güvenliğine katkı
Savaş koşulları nedeniyle Ukrayna’nın özel bir konumda bulunduğunu savunan Almanya Başbakanı, bu ara modelin yalnızca Ukrayna’nın değil, tüm Avrupa kıtasının güvenliği açısından zorunlu bir adım olarak görüyor. Söz konusu plan, devam eden barış görüşmelerini müzakere edilmiş bir çözüm çerçevesinde kolaylaştırmayı da amaçlıyor.
Tam üyelik için 27 AB ülkesinin oybirliği ve uzun bir uyum süreci gerekmesi, kısa vadede bu ara formülün devreye alınmasını stratejik bir alternatif haline getiriyor.
Geri dönüş mekanizması ve diğer aday ülkeler
Önerilen model, AB’nin temel değerlerini korumaya yönelik güvenlik sübapları da içeriyor. Ukrayna’nın hukuk devleti standartlarında geriye gitmesi veya katılım sürecinde aksaklıklar yaşanması durumunda, bu ara statünün iptal edilebileceği bir “geri dönüş mekanizması” veya süre sınırı uygulanabilecek.
Bu özel statünün diğer aday ülkelerin süreçlerini olumsuz etkilemeyeceği, aksine uzun süredir tam üyelik bekleyen diğer ülkeler için de benzer yenilikçi çözümlerin değerlendirilebileceği belirtiliyor.
Süreci hızlandırmak isteyen Merz, planın ayrıntılarını çalışmak üzere özel bir görev gücü kurulmasını hedefliyor ve konuyu kısa süre içinde diğer Avrupa liderleriyle yüz yüze görüşmeye hazırlanıyor.
