Makine İhracatçıları Birliği verilerine göre Türkiye’nin yılın ilk dokuz ayında gerçekleştirdiği toplam makine ihracatı yüzde 1,5 artışla 21,3 milyar dolara ulaştı; Almanya ve ABD pazarlarındaki artış dikkat çekti.
Makine ihracatı dokuz ayda 21,3 milyar dolara ulaştı
Makine İhracatçıları Birliği’nin (MAİB) makine imalat sanayi konsolide verilerine göre, serbest bölgeler dahil toplam makine ihracatı yılın ilk üç çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1,5 artış göstererek 21,3 milyar dolar seviyesine ulaştı.
ForInvest Haber’e gönderilen açıklamaya göre, Türkiye’nin bu alandaki en büyük pazarı konumunu koruyan Almanya’ya yapılan ihracat 2,5 milyar doların üzerine çıkarak yüzde 8,7 oranında arttı. Aynı dönemde ABD’ye yönelik makine ihracatı ise yüzde 27,6 artışla 1,8 milyar dolara yaklaştı.
Alt sektörler bazında incelendiğinde içten yanmalı motor ve aksamları 1,8 milyar dolar ile ilk sırada yer aldı. İnşaat ve madencilik makineleri, pompalar ve kompresörler, yıkama ve kurutma makineleri, traktörler, tarım ve ormancılık makineleri ile türbin, turbojet ve hidrolik silindirler de 1 milyar dolar eşiğini aşan diğer alt dallar olarak kaydedildi.
Yıllıklandırılmış makine ihracatı 28,8 milyar dolara ulaşırken, aynı dönemde makine ithalatı yüzde 4,6 artışla 47 milyar dolar olarak gerçekleşti.
Avrupa pazarında yeni rekabet koşulları şekilleniyor
Küresel ekonomide büyüme beklentilerinin bu yıl aşağı yönlü revize edildiğine dikkat çeken Makine İhracatçıları Birliği Başkanı Sevda Kayhan Yılmaz, uluslararası ticarette yeni rekabet alanlarının geliştiğini belirtti. Yılmaz, konuya ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
ABD ile Çin arasındaki ticaretin yüzde 20’den fazla daraldığı son iki yılda pazar çeşitlendirmesine yönelen Çin’in ihracatını Eylül ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 36 artırması, ölçek ve fiyat baskısını tüm dünyada artırdığını gösteriyor. 2025’te 360 milyar euroya ulaşan AB’nin Çin ile mal ticareti açığı 2026’nın ilk yarısında 200 milyar euro olarak kaydedildi ve bu durum Avrupa sanayiinin rekabet kaygılarını daha da derinleştiriyor. Avrupa sanayi kuruluşlarının ithalata karşı ticaret savunma araçlarının güçlendirilmesini ve ithal ürünlerin AB standartlarına uygunluğunun daha sıkı denetlenmesini istemesi, rekabeti teknik uygunluk üzerinden şekillendirme stratejilerinin bir parçası.
Yılmaz, net sıfır teknoloji ürünlerinde AB menşei zorunluluğu getiren “Made in EU” düzenlemesi konusunda Fransa ve Almanya’nın ortak bir öneride uzlaştığını hatırlatarak şu değerlendirmede bulundu:
Taslağın ilk aşamada otomotiv sektörünü hedeflemesi, kapsamının bu alanla sınırlı kalacağı anlamına gelmiyor. Menşe tanımının netleşmesiyle diğer sanayi kollarının da kapsama alınması ve yatırımların menşe şartlarını karşılayabilen ülkelere yönelmesi riskini doğuruyor.
AB mevzuatına uyum için uyarı: Çalışmalar hızlandırılmalı
Avrupa Birliği’nin makinelere ilişkin 2023/1230 sayılı Tüzüğü esas alınarak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan Makine Emniyeti Yönetmeliği’nin önemine dikkat çeken Yılmaz, bağlantılı AB düzenlemelerine ilişkin mevzuat çalışmalarının da gecikmeden yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
Yılmaz’ın aktardığına göre, bir kısmı geçtiğimiz hafta yürürlüğe giren, diğer maddeleri ise Ocak ayında yürürlüğe girecek olan Makine Emniyeti Yönetmeliği, imalatçıların ürün güvenliğini ve teknik mevzuata uygunluğu ortaya koyma sorumluluklarını genişletiyor. Yılmaz bu konuda şunları söyledi:
İmalatçılarımızın mevcut ürünlerinin yeni gereklilikleri ne ölçüde karşıladığını belirleyerek eksiklikleri giderecek somut uyum planları hazırlamaları gerekiyor. Ancak mevzuata uyum, işletmelerin yalnızca kendi imkanlarıyla yürütecekleri bir çalışma olarak görülmemeli; hazırlıkların kamu ve özel sektör arasındaki koordinasyonla yürütülmesi sağlanmalı. Özellikle sektörel kuruluşlar ve meslek örgütlerinin teknik bilgi ve saha deneyimlerini kamu kurumlarıyla paylaşmaları, uygulamadaki ihtiyaçların doğru belirlenmesine ve mevzuatın uyumlaştırılmasına katkı sağlayacaktır.
Yılmaz, mevzuat hazırlıklarının yalnızca bu yönetmelikle sınırlı kalmaması gerektiğine işaret ederek açıklamasını şöyle sürdürdü:
Siber Dayanıklılık Tüzüğü ve Veri Tüzüğü gibi bağlantılı AB düzenlemelerinin de Türkiye’deki hukuki statüsü, ulusal mevzuatla uyum ihtiyacı ve AB pazarına ürün sunan firmalarımıza getirebileceği yükümlülükler ayrı ayrı değerlendirilmeli. AB üyesi ülkelerde tüzükler doğrudan uygulanırken, Türkiye’de AB düzenlemeleri kendiliğinden ulusal hukukun parçası haline gelmediğinden, ulusal mevzuatta düzenleme gerektiren alanlardaki uyumlaştırma çalışmalarının gecikmeden tamamlanması şart. Zamanında hazırlık ve mevzuat uyumu, yasal yükümlülükleri karşılamanın ötesinde ürün kalitesini, müşteri güvenini ve Türk makine sektörünün Avrupa pazarındaki rekabet gücünü korumaya da hizmet edecektir.
Yılmaz’ın değerlendirmeleri, Türkiye’nin makine sektöründe hem ihracat performansını sürdürme hem de AB mevzuatına uyum süreçlerini zamanında tamamlama ihtiyacının birlikte ele alınması gerektiğine işaret etti. Sektör temsilcileri, özellikle Avrupa pazarındaki teknik düzenlemelerin ve menşe kurallarının önümüzdeki dönemde makine ihracatı performansını doğrudan etkileyebilecek unsurlar arasında yer aldığını belirtiyor.
