Küresel enerji piyasalarında fiyatların yükselmesi, sıvılaştırılmış doğal gaz taşımacılığında rota değişikliklerine yol açmaya başladı. Avrupa’ya doğru seyir halinde olan bir LNG tankerinin, artan fiyatların etkisiyle rotasını değiştirerek Asya’ya yöneldiği bildirildi. Enerji veri ve analiz firması Kpler’in aktardığı bilgilere göre söz konusu tanker BW Brussels adlı gemi oldu. Kpler, bunun Avrupa’dan Asya pazarına yönelen ilk LNG tanker örneği olduğunu belirtti. Gelişme, küresel gaz piyasasında alıcılar arasındaki rekabetin güçlendiğine işaret ediyor.
Katar kaynaklı arz endişesi fiyatları yükseltti
Avrupa’da doğal gaz fiyatları, İran bağlantılı saldırıların ardından Katar’ın LNG üretimini durdurduğunu açıklamasıyla bu hafta yüzde 66 oranında yükseldi. Katar, ABD’nin ardından dünyanın en büyük ikinci LNG ihracatçısı konumunda bulunuyor ve küresel arzın yaklaşık yüzde 20’sini sağlıyor. Arz tarafında yaşanan bu gelişmeler, Avrupa ve Asya arasında LNG kargoları için daha yoğun bir rekabet oluşmasına yol açtı. Enerji piyasalarında spot LNG sevkiyatlarının hangi bölgeye yönlendirileceği büyük ölçüde fiyat farkına bağlı olarak şekilleniyor.
Asya alıcıları daha agresif rekabete giriyor
Kpler analizinde, Asya piyasalarının Katar kaynaklı LNG’ye yüksek derecede bağımlı olduğu vurgulandı. Şirket değerlendirmesinde şu ifadelere yer verdi: “Asya pazarları Katar kaynaklarına oldukça bağımlı ve hem Asya hem Avrupa’da fiyatlar yükseliyor, bu nedenle bağlı olmayan kargolar için daha fazla yönlendirme olası.” Bu durumun Avrupa’nın referans gaz fiyatı olan TTF doğal gaz kontratları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceği belirtiliyor.
Küresel LNG ticaretinde kritik boğaz etkisi
Avrupa’nın LNG ithalatının yarısından fazlası ABD kaynaklı olurken, Güney Asya ülkeleri büyük ölçüde Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne bağımlı durumda. 2025 verilerine göre Pakistan LNG ithalatının yüzde 99’unu, Bangladeş ve Hindistan ise yüzde 59’unu bu iki ülkeden sağladı. Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden yapılan LNG sevkiyatları yalnızca Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriliyor. Bu nedenle bölgedeki jeopolitik gerilimler, küresel LNG arzı ve enerji fiyatları üzerinde doğrudan etkili olabiliyor. Uzmanlar, Orta Doğu’daki gelişmelerin devam etmesi halinde LNG kargolarında rota değişimlerinin artabileceğini ve enerji piyasalarında fiyat oynaklığının yüksek kalabileceğini belirtiyor.