İngiltere ekonomisinde uzun süredir zayıf seyreden verimliliğin kalıcı biçimde toparlanmaya başladığına ilişkin işaretler güçleniyor. Ekonomistler, bu eğilimin 2008 küresel finans krizinden sonra başlayan ve COVID-19 pandemisinin ardından daha da kötüleşen verimlilik durgunluğunun sona ermekte olduğuna işaret edebileceğini belirtiyor.
Resolution Foundation tarafından yayımlanan tahminlere göre, çalışılan saat başına üretimde yıllık ortalama büyüme Haziran 2026’da sona eren iki yıllık dönemde yüzde 1,1’e yükseldi. Önceki iki yıllık dönemde verimlilik yıllık ortalama yüzde 0,7 gerilerken, 2010’ların sonlarında ortalama artış yüzde 0,7 seviyesindeydi.
Resolution Foundation ekonomisti Simon Pittaway, resmi verilerin 2020’lerin ortasında çalışan başına üretimin daha da kötüleştiğine işaret ettiğini, ancak daha doğru olduğunu düşündükleri verimlilik ölçümünün son yıllarda iyileşme gösterdiğini söyledi.
Resmi veriler ölçüm sorunlarıyla karşı karşıya
İngiltere Ulusal İstatistik Ofisi’nin temel verimlilik göstergesi yakın zamana kadar, pandemi sonrasında katılım oranı sert biçimde düşen iş gücü anketine dayanıyordu.
ONS haziran ayında çalışan sayılarını daha güvenilir biçimde gösteren vergi verilerinin kullanılmasını tavsiye etti. Ancak bu veriler çalışılan saatler ve serbest çalışanlar konusunda daha sınırlı ayrıntı sunuyor.
Ekonomistler bu nedenle kendi verimlilik tahminlerini de oluşturuyor.
Morgan Stanley: Özel sektörde verimlilik artışı yüzde 1,8
Morgan Stanley İngiltere Başekonomisti Bruna Skarica, özel sektörde verimlilik artışının yıllık yüzde 1,8’e yükseldiğini tahmin ediyor. Bu oran, küresel finans krizinden önce görülen büyüme hızına yakın bulunuyor.
Skarica, İngiltere’de ABD’ye benzer bir eğilim gözlendiğini ancak ABD’deki verimlilik toparlanmasının yaklaşık bir yıl daha önce başladığını belirtti.
ABD’de verimlilik büyümesi pandemi sonrasında hızlanırken yaklaşık üç yıldır güçlü seyrini sürdürüyor.
İngiltere ve ABD ekonomilerinin hizmet sektörüne yüksek ölçüde bağımlı olması ve bu sektörlerin yapay zekadan fayda sağlayabilecek olması nedeniyle Skarica, İngiltere’deki iyileşmenin de devam edebileceğini düşünüyor. Benzer bir etkinin 1990’larda bilgisayarların ofislerde yaygınlaşmasıyla görüldüğünü hatırlattı.
Yapay zekanın etkisi tartışmalı
Bununla birlikte verimlilikteki artışın ne ölçüde yapay zekadan kaynaklandığı konusunda görüş birliği bulunmuyor.
Pantheon Macroeconomics İngiltere Başekonomisti Robert Wood, junior yazılım geliştiriciler gibi bazı pozisyonlar dışında az sayıda İngiliz şirketinin yapay zeka nedeniyle personel ihtiyacının azaldığını bildirdiğini söyledi. Wood, bunun verimlilik kazanımlarının kalıcı olup olmayacağı konusunda soru işaretleri oluşturduğunu belirtti.
Resolution Foundation ise iyileşmenin geniş tabanlı olduğunu bildirdi. Kuruluş, toparlanmanın düşük verimlilikli konaklama ve perakende gibi sektörlerde istihdamın azalmasıyla açıklanamayacağını, ancak tek bir belirgin neden belirlemenin de zor olduğunu kaydetti.
Pittaway, “İngiltere’nin verimlilik toparlanması aynı çalışanların, aynı işleri, aynı sektörlerde yapmasıyla gerçekleşti” değerlendirmesinde bulundu.
