IFS raporuna göre İngiltere Maliye Bakanı John Healey, 28 Ekim’de açıklayacağı ilk bütçesinde kamu hizmetlerini enflasyondan korumak ve savunma taahhütlerini karşılamak için 36 milyar sterlinlik kaynak bulmak zorunda.
IFS mevcut mali planların sürdürülemez olduğunu belirtti
Mali Araştırmalar Enstitüsü (IFS), İran savaşının yol açtığı enflasyon artışının önceki Maliye Bakanı Rachel Reeves döneminde hazırlanan vergi ve harcama planlarını geçersiz hale getirdiğini açıkladı. Kuruma göre mevcut politikaların değiştirilmeden sürdürülmesi, yatırımcılar tarafından güvenilir bulunmayabilir.
IFS Direktörü Helen Miller, mevcut bütçe yaklaşımının sürdürülmesinin bazı kamu hizmetlerinin miktarında veya kalitesinde ciddi kesintileri kabul etmek anlamına geleceğini söyledi. Enstitünün hesaplamalarına göre 36 milyar sterlinlik ek vergi geliri sağlanması, gelir vergisinin temel oranının 3 puan artırılmasına eşdeğer bir büyüklüğü ifade ediyor.
Başbakan Andy Burnham ve Maliye Bakanı Healey, yaşam maliyetlerini düşürmeyi hedeflerken temel vergi oranlarını artırmama taahhüdünü koruyacaklarını belirtiyor. Ancak Reeves’in önceki iki bütçesinde toplam 60 milyar sterlini aşan vergi artışına gitmiş olması, yeni gelir kaynakları bulunmasını zorlaştırıyor.
Savunma harcamaları ve sosyal yardımlar mali baskıyı artırıyor
Hükümet, savunma harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 3’üne ne zaman çıkarılacağını açıklama baskısıyla karşı karşıya bulunuyor. Körfez’deki çatışmaların başlamasından bu yana kamu borçlanma maliyetlerinin keskin biçimde yükselmesi, artan sosyal yardım harcamalarının azaltılması yönündeki baskıyı da güçlendirdi.
IFS, yüksek enflasyonun ücret artışlarını ve gelir vergisi tahsilatını artıracağı yönündeki varsayımların resmi tahminlere yansıması halinde, ek borç faizi ve enflasyona bağlı sosyal yardım maliyetlerinin büyük bölümünün dengelenebileceğini belirtti.
Mali hareket alanı daralma eğiliminde
Bu senaryoda hükümetin 2029/2030 mali yılı için günlük kamu harcamalarına yönelik borçlanma ile vergi gelirleri arasındaki farkı esas alan mali hareket alanının, mart ayındaki 24 milyar sterlinlik tahminden yaklaşık 20 milyar sterline gerilemesi bekleniyor. Tarihsel ortalamalara göre düşük kabul edilen bu tutar, analistlerin 12 milyar sterlinlik tahmininin üzerinde bulunuyor.
Enflasyon ve büyüme tahminlerinde revizyon öngörülüyor
IFS raporunda enflasyonun bu yıl ortalama yüzde 3,1, 2027’de ise yüzde 3,0 olması öngörülüyor. Mart ayındaki resmi tahminler sırasıyla yüzde 2,3 ve yüzde 2,0 seviyesindeydi.
Ekonomik büyüme tahmininin bu yıl için yüzde 1,1’den yüzde 1,4’e yükseltilmesi, gelecek yıl için ise yüzde 1,6’dan yüzde 1,2’ye düşürülmesi bekleniyor.
Kapsamlı mali değişikliklerin 2027’ye ertelenmesi gündemde
Healey’nin, İran savaşının sona ermesi ve borçlanma maliyetlerinin düşmesi ihtimalini dikkate alarak kapsamlı mali değişiklikleri 2027’deki Harcama İncelemesi’ne erteleyebileceği belirtiliyor. Ancak IFS Direktörü Helen Miller, tahvil getirilerindeki yükseliş nedeniyle yatırımcıların böyle bir yaklaşımı kabul etmeyebileceğini vurguladı.
Umudu temel stratejiniz haline getiremezsiniz.
Bu hafta Uluslararası Para Fonu’nun yıllık toplantılarına ilk kez katılacak Healey, bütçe disiplinini ve jeopolitik şoklara karşı ekonomik dayanıklılığı güçlendirmeyi vurgulayacak. Healey, uluslararası ortaklarla ticaretin devamlılığını sağlamak, aileleri ve işletmeleri desteklemek ve İngiltere ekonomisini daha güçlü hale getirmek için çalışacağını açıkladı.
