IMF’ten savaşın küresel ekonomiye etkileri için sert uyarı

Uluslararası Para Fonu (IMF), Orta Doğu’da devam eden savaşın küresel ekonomi üzerinde ciddi ve kalıcı etkiler yaratabileceği uyarısında bulundu. Kuruluş, özellikle enerji ve tarım emtialarında yaşanabilecek arz kesintilerinin fiyatları yukarı çekerek ekonomik büyümeyi baskılayacağını belirtti.

IMF Başekonomisti Pierre-Olivier Gourinchas’ın imzasını taşıyan değerlendirmede, savaşın Körfez bölgesinden çıkan petrol, doğal gaz ve gübre akışını sekteye uğratmasının dünya genelinde maliyetleri artıracağı vurgulandı. Bu durumun küresel ekonomi üzerinde geniş çaplı etkiler yaratması bekleniyor.

Enerji ve gıda fiyatlarında kalıcı artış riski

IMF, kısa süreli bir çatışmanın dahi petrol ve doğal gaz fiyatlarında hızlı yükselişlere neden olabileceğini belirtirken, uzun süren bir savaşın enerji maliyetlerini kalıcı olarak yüksek seviyelerde tutabileceğine dikkat çekti.

Bu senaryoda özellikle enerji ithalatına bağımlı ülkelerin daha fazla etkileneceği ifade edildi. Artan maliyetler, hem üretim hem de tüketim tarafında baskı yaratarak enflasyon üzerinde yukarı yönlü etki oluşturuyor.

Enerji fiyatlarının yanı sıra gübre maliyetlerindeki artış da küresel gıda fiyatlarını doğrudan etkiliyor.

Gübre ve tarım maliyetleri yükseliyor

IMF’ye göre, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gübre üretiminin küresel arz içindeki payı oldukça yüksek. Bu nedenle bölgede yaşanacak aksaklıkların tarım maliyetlerini artırması bekleniyor.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) projeksiyonlarına göre gübre fiyatlarının yılın ilk yarısında yüzde 15 ila 20 oranında artabileceği öngörülüyor.

Bu gelişme, gıda fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturarak küresel enflasyonun daha geniş bir tabana yayılmasına neden olabilir.

Büyüme yavaşlayacak borçlu ülkeler zorlanacak

IMF, artan maliyetlerin ekonomik büyümeyi yavaşlatacağını ve özellikle yüksek borçluluk oranına sahip ülkelerin daha fazla risk altında olduğunu vurguladı. Bu ülkelerin, kriz etkilerini hafifletmek için gerekli mali kaynaklara erişimde zorlanabileceği ifade edildi.

Bu durum, ekonomik büyüme ile finansal istikrar arasındaki dengenin daha kırılgan hale geldiğine işaret ediyor.

Enerji piyasalarında sert fiyat hareketleri

Enerji piyasalarında halihazırda önemli fiyat artışları yaşanıyor. İngiltere’de doğal gaz fiyatları Aralık ayından bu yana iki katına çıkarak 140 sterlin/therm seviyesine yükseldi.

Brent petrol fiyatı ise savaş öncesinde yaklaşık 60 dolar seviyesindeyken, son günlerde 116 doların üzerine çıktıktan sonra 112 dolar seviyelerine geriledi.

Bu gelişmeler, petrol fiyatları ve enerji maliyetlerinin küresel ekonomik görünüm üzerindeki etkisini artırıyor.

Avrupa ülkeleri arasında kırılganlık farkı

IMF değerlendirmesinde, Avrupa ülkeleri arasında enerji bağımlılığına göre farklı kırılganlık seviyeleri bulunduğu belirtildi. Özellikle İtalya ve İngiltere’nin yüksek doğal gaz bağımlılığı nedeniyle daha riskli konumda olduğu ifade edildi.

Buna karşılık Fransa ve İspanya’nın nükleer ve yenilenebilir enerji kapasitesi sayesinde görece daha dayanıklı bir yapıya sahip olduğu vurgulandı.

Bu durum, enerji çeşitliliğinin enerji güvenliği açısından kritik önem taşıdığını ortaya koyuyor.

Tarihsel deneyimler uyarıyor

IMF, geçmişte yaşanan petrol fiyatı şoklarının benzer sonuçlar doğurduğunu hatırlatarak, bu tür şokların enflasyonu artırırken büyümeyi aşağı çektiğini vurguladı.

Uzmanlar, mevcut gelişmelerin de benzer bir tabloya işaret ettiğini ve küresel ekonominin stagflasyon riskine karşı dikkatli olması gerektiğini belirtiyor.

Sonuç olarak, IMF’nin değerlendirmesi, Orta Doğu’daki savaşın yalnızca bölgesel değil, küresel ölçekte ekonomik dengeleri etkileyebilecek bir risk unsuru haline geldiğini ortaya koyuyor.