IMF’nin son stres testi, yapay zeka piyasalarında sert bir düzeltme, devlet tahvili getirilerinde yükseliş ve ekonomik yavaşlama senaryosunda zayıf duruma düşen banka sayısının 88’den 110’a, bu bankaların küresel varlıklardaki payının ise yüzde 18’den yüzde 22’ye çıktığını ortaya koydu.
Stres senaryosunda bankacılık varlıklarının yüzde 22’si risk altında
Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) son stres testi, küresel bankaların yapay zeka piyasalarındaki olası bir çöküşe, devlet tahvili getirilerindeki sert yükselişe ve ekonomik büyümedeki yavaşlamaya karşı dayanıklılığını inceledi.
IMF raporuna göre olumsuz senaryoda 110 bankanın çekirdek sermaye oranı yüzde 7’nin veya küresel ölçekte en karmaşık bankalar için uygulanan daha yüksek eşiklerin altına geriliyor. IMF, bu kuruluşları zayıf bankalar kategorisinde değerlendiriyor.
Söz konusu 110 bankanın küresel bankacılık sisteminin toplam varlıkları içindeki payı yüzde 22’ye ulaşıyor. Geçen yıl yapılan stres testinde ise olumsuz koşullar altında 88 banka zayıf kategorisine girerken, bu bankaların toplam varlıklar içindeki payı yüzde 18 seviyesinde bulunuyordu.
Yapay zeka değerlemelerindeki sert düzeltme senaryoya dahil edildi
IMF’nin stres testi, bankaların üç yıllık bir dönem boyunca giderek ağırlaşan ekonomik ve finansal koşullarda nasıl bir performans göstereceğini değerlendirdi. Senaryo kapsamında jeopolitik gerilimlerin artması, küresel ticarette parçalanmanın derinleşmesi, enerji arzında sorunlar yaşanması ve yapay zeka bağlantılı varlıkların değerlemelerinde sert bir yeniden fiyatlama gerçekleşmesi varsayıldı.
IMF Sermaye Piyasaları Bölümü Başkan Yardımcısı Athanasios Vamvakidis, bu yıl ve geçen yıl kullanılan senaryoların, ilgili dönemlerde öne çıkan riskleri yansıttığını ve ortak bir yöntemle hazırlandığını belirtti. Bu yıl enerji arzındaki aksaklıklar, yapay zeka piyasasında balon oluşabileceğine yönelik endişeler ve yükselen tahvil getirileri nedeniyle küresel ekonomik risklerin arttığı ifade edildi.
IMF: Bankaların dayanıklılığı garanti görülmemeli
Vamvakidis, stres testi sonuçlarının bankacılık sisteminin dayanıklılığının kesin kabul edilmemesi gerektiğini hatırlattığını söyledi. IMF yetkilisi, analizin düzenleyici değişiklikleri değerlendiren kamu otoriteleri açısından dikkate alınması gerektiğini belirtti.
Stres testi sonuçları, bankacılık sisteminin dayanıklılığının garanti olarak görülmemesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Açıklamalar, ABD öncülüğünde bankacılık sektöründe düzenlemelerin gevşetildiği ve bankaların rekor karlar ile yüksek hissedar ödemeleri gerçekleştirdiği bir dönemde geldi. IMF’nin stres testinde banka bazında sonuçlar açıklanmadı.
Sermaye kayıpları bölgelere göre farklılık gösterdi
En büyük sermaye kaybı Asya bankalarında
IMF, olumsuz senaryoda zayıf duruma düşen bankaların ağırlıklı olarak küçük ölçekli kuruluşlardan ve sınırlı sayıdaki büyük bankadan oluştuğunu bildirdi. Bölgesel dağılımda en belirgin sermaye kaybı, Çin hariç Asya bankalarında görüldü. Asya bankalarını Avrupa’daki kredi kuruluşları izledi.
Kuzey Amerika bankalarının ise güçlü karlılıkları sayesinde sermaye birikimlerini yeniden destekleyebildikleri ve stres koşullarına karşı daha dayanıklı oldukları değerlendirildi.
Banka dışı finans kuruluşlarına verilen krediler de incelendi
IMF, bankaların banka dışı finansal kuruluşlarla bağlantılarının mevcut durumda yönetilebilir düzeyde olduğunu ancak bu ilişkilerin finansal kırılganlık kaynağına dönüşebileceğini belirtti. Raporda, banka dışı finansal kuruluşlara yönelik kredi kullandırımı daha yüksek olan bazı Kuzey Amerika bankalarının olumsuz senaryoda önemli sermaye kayıpları yaşadığı ifade edildi.
ABD bankalarının banka dışı finansal kuruluşlara yönelik kullandırılmış krediler ve henüz kullanılmamış kredi taahhütleri dahil toplam risklerinin, birinci kuşak sermayelerine oranı geçen yılki yüzde 119 seviyesinden yüzde 134’e yükseldi. Avrupa Birliği ve İngiltere’de aynı göstergelerin çok daha düşük olduğu belirtildi.
Bununla birlikte IMF, ABD’de kamuya açık verilerin daha kapsamlı olması nedeniyle bölgeler arasındaki karşılaştırmalarda veri kapsamının farklılaşabileceğine dikkat çekti.
Bankacılık karları yükselse de stres testindeki kırılganlık arttı
IMF’nin değerlendirmesi, bankaların güçlü karlılık performansına rağmen ağır ekonomik ve finansal şoklara karşı kırılganlıklarının artabileceğini gösterdi. Stres senaryosunda zayıf duruma düşen banka sayısının 88’den 110’a, bu bankaların küresel varlıklardaki payının ise yüzde 18’den yüzde 22’ye yükselmesi, geçen yıla göre daha fazla bankacılık sektörü varlığının olumsuz koşullardan etkilenebileceğine işaret etti.
IMF, söz konusu sonuçların gerçekleşmiş sermaye kayıplarını değil, varsayımsal üç yıllık stres senaryosu altında hesaplanan riskleri yansıttığını belirtti.
