Hürmüz’ün kapalı kalması küresel petrol kıtlığına yol açacak

Chevron Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO’su Mike Wirth, Milken Institute tarafından düzenlenen etkinlikte yaptığı çarpıcı açıklamalarda, küresel ham petrol arzının yüzde 20’sinin geçiş güzergahı olan Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasının dünya genelinde fiziki petrol sıkıntılarına yol açmaya başlayacağı uyarısında bulundu.

Fiziki Kıtlık ve Rezervlerin Erimesi

Wirth’in analizine göre, piyasalarda arz ve talebin yeniden dengelenebilmesi için ekonomilerin mecburi bir yavaşlama ve küçülme sürecine girmesi gerekecek. Mevcut durumu değerlendiren Wirth, fiziki kıtlıkların artık belirginleşmeye başlayacağını vurgulayarak şu kritik noktalara dikkat çekti:

• Ticari piyasalardaki fazla arz hızla tükeniyor.

• Yaptırımlardan kaçınan “gölge filo” tankerlerinin kapasiteleri sınırlarına ulaşıyor.

• Ülkelerin ulusal stratejik petrol rezervleri giderek daha fazla devreye sokuluyor ve hızla tüketiliyor.

Krizin Bölgesel Etkileri: İlk Darbe Asya’ya

Petrol kıtlığının küresel çapta eş zamanlı hissedilmeyeceğini belirten Chevron CEO’su, bölgesel bazda yaşanacak muhtemel senaryoları şu şekilde sıraladı:

• Asya: Körfez petrol üretimi ve rafinerilerine en bağımlı bölge olması nedeniyle arz daralmasından ve ekonomik küçülmeden ilk etkilenecek bölge Asya olacak.

• Avrupa: Asya’nın ardından krizin yansımalarının en sert hissedileceği ikinci bölge olarak Avrupa öne çıkıyor.

• ABD: Net ham petrol ihracatçısı konumunda olan ABD, diğer bölgelere kıyasla başlangıçta daha az etkilenecek. Ancak Wirth, Körfez’den planlanan son petrol sevkiyatının Los Angeles ve Güney Kaliforniya’ya tedarik sağlayan Long Beach Limanı’nda boşaltıldığını hatırlatarak, zamanla bu krizin ABD kıyılarında da şiddetli şekilde hissedileceğini belirtti.

“1970’lerin Petrol Şokuna Benziyor”

Wirth, Hürmüz’ün kapanmasının yaratacağı toplam etkinin, boyutları itibarıyla 1970’lerdeki büyük petrol şoklarınaeşdeğer olabileceğini ifade etti. 1970’lerde yaşanan söz konusu iki büyük arz kesintisi, dünya ekonomilerini derinden sarsmış, akaryakıt kotalarının uygulanmasına ve benzin istasyonlarında kilometrelerce uzayan kuyruklara neden olmuştu.

Krizin İlk Büyük Kurbanı: Spirit Airlines İflas Etti

Hürmüz’ün kapalı kalmasının yarattığı domino etkisi, sadece makroekonomik verilerde değil, şirketler bazında da yıkıcı sonuçlar doğurmaya başladı. Sıkılaşan arz nedeniyle hızla yükselen jet yakıtı maliyetlerini karşılayamayan ABD merkezli düşük maliyetli havayolu şirketi Spirit Airlines, hafta sonu itibarıyla iflas bayrağını çekti.