İran ve Katar heyetleri, küresel petrol ticaretinin can damarlarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın yeniden uluslararası sefere açılması için sürdürdükleri görüşmelerin üçüncü gününü tamamladı. Taraflar, bölgesel çatışmayı sona erdirecek iki günlük bir yol haritası üzerinde çalışıyor.
Katar arabuluculuğunda yedi günlük plan ikiye indi
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Al Jazeera’ya yaptığı açıklamada, Katarlı arabulucuların devreye girmesiyle başlangıçta yedi gün olarak öngörülen sürecin iki güne indirildiğini duyurdu. Bakan Arakçi’nin aktardığı taslak yol haritasına göre sürecin ilk aşamasında ABD’nin belirli adımlar atması bekleniyor, ikinci günde ise Hürmüz Boğazı‘nın yeniden deniz trafiğine açılması planlanıyor.
Tahran yönetiminin müzakerelerdeki öncelikli şartları arasında, son dönemde yürürlüğe konan ABD yaptırımlarının kaldırılması bulunuyor. İran tarafı ayrıca haziran ayında tanınan petrol muafiyetlerinin yeniden devreye alınmasını talep ediyor.
Bu taleplere ek olarak İran, bölgedeki Amerikan askeri varlığının sınırlandırılmasını da gündeme getiriyor. Tahran yönetimi, İran ile Umman koordinasyonunda belirlenen yeni deniz seyrüsefer rotalarının uluslararası düzeyde tanınmasını da sürecin bir parçası olarak öne sürüyor.
Washington’dan temkinli açıklama: Somut takvim yok
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, görüşmelerin devam ettiğini teyit etse de sürece ilişkin somut bir takvimden haberdar olmadığını belirtti. Rubio’nun açıklaması, müzakerelerin henüz kesinleşmiş bir sonuca bağlanmadığına işaret ediyor.
ABD Başkanı Donald Trump, sürecin hızlandırılması konusunda acelesi olmadığını ifade etti.
Trump’ın bu yaklaşımı, Washington yönetiminin müzakerelere temkinli yaklaştığını ve ABD yaptırımlarının kaldırılması gibi adımlar konusunda aceleci davranmayacağını gösteriyor. Bölgesel çatışmanın sona erdirilmesi ve enerji arzı güvenliği açısından kritik önem taşıyan boğazın yeniden açılması sürecinde, tarafların önümüzdeki günlerde atacağı adımlar yakından izleniyor.
İran tarafının öne sürdüğü şartlar arasında yer alan deniz seyrüsefer rotalarının tanınması ve askeri varlık sınırlaması gibi konular, müzakerelerin seyrini belirleyecek başlıca unsurlar arasında sayılıyor. Katar’ın arabuluculuk rolü, sürecin iki güne sıkıştırılmasında belirleyici bir etken olarak öne çıkıyor.
Taraflar arasındaki görüşmelerin üçüncü gününde gelinen nokta, petrol muafiyetleri konusundaki beklentilerin de müzakerelerin merkezinde yer aldığını ortaya koyuyor. Haziran ayında tanınan muafiyetlerin yeniden yürürlüğe girmesi, İran’ın müzakere masasındaki temel taleplerinden biri olmaya devam ediyor.
