Fitch Ratings, Avrupa Komisyonu’nun dondurulmuş Rus varlıklarını Ukrayna lehine kullanma planlarının yol açabileceği olası hukuki ve finansal riskler nedeniyle Euroclear’ın kredi notlarını “negatif izlemeye” aldı.
Kredi derecelendirme kuruluşu, Euroclear Bank SA/NV ve Euroclear Holding SA/NV için verilen ‘AA’ seviyesindeki uzun vadeli ihraççı temerrüt notlarını (IDR – Issuer Default Rating) Rating Watch Negative (Negatif İzleme) kapsamına aldı. Aynı zamanda her iki kurumun ‘aa’ seviyesindeki viability rating (yaşayabilirlik notu), ‘F1+’ kısa vadeli notları ve borçlanma enstrümanları da negatif izlemeye dahil edildi.
Avrupa Komisyonu planı piyasada şok etkisi yarattı
12 Aralık 2025’te Avrupa Komisyonu tarafından duyurulan plan, Avrupa Birliği üyesi ülkelerde dondurulmuş halde bulunan Rus Merkez Bankası varlıklarının, Ukrayna’ya aktarılacak bir tazminat fonuna kaynak oluşturmak amacıyla kullanılması öngörülüyor. Planın temel dayanağı olarak, AB Antlaşması’nın 122. maddesi uyarınca kriz durumlarında “olağanüstü yetkilerin” kullanılması gösteriliyor.
Bu öneri, AB hukuk çevrelerinde ve finansal kuruluşlarda geniş yankı uyandırırken, planın doğrudan etkileyeceği kurumların başında, küresel menkul kıymet saklama ve takas hizmeti sağlayan Euroclear geliyor. Şirket, halihazırda Rusya Merkez Bankası’na ait olduğu tespit edilen yaklaşık €191 milyar değerindeki dondurulmuş varlığın %65’ten fazlasını kontrol ediyor.
Bu durum, Euroclear’ı sadece teknik bir saklayıcı olmaktan çıkarıp siyasi ve hukuki tartışmaların merkezine taşıyor.
Fitch: Euroclear’ın bilançosu baskı altına girebilir
Fitch Ratings, söz konusu planın Euroclear’a şu dört temel risk yönünden baskı uyguladığını belirtti:
- Likidite riski: Rusya’nın ya da başka bir tarafın dava açması halinde, Euroclear’ın belirli likidite tamponlarını kaybedebileceği öngörülüyor.
- Hukuki risk: Rusya Merkez Bankası’nın veya ilgili çıkar gruplarının, AB düzenlemelerine karşı uluslararası yargı organlarında dava açabileceği ve Euroclear’ın taraf olabileceği riskleri barındırıyor.
- Vade uyumsuzluğu: Tazminat fonunun yapısı gereği, Euroclear bilançolarında gelir-gider senkronizasyonu zorlaşabilir. Bu da temerrüt riskini teknik olarak artırıyor.
- İtibar riski: Küresel saklayıcı olarak tarafsız bir yapıya sahip olması gereken Euroclear’ın siyasi tartışmalarla ilişkilendirilmesi, uzun vadede müşterilerinin ve yatırımcılarının güvenini zedeleyebilir.
Fitch bu bağlamda, Euroclear’ın finansal yapısında “bilanço kaymaları” ve “hukuki öngörülemezlik” yaşanması halinde, ‘AA’ düzeyindeki mevcut notlarının korunmasının mümkün olmayabileceğini belirtti.
Euroclear’ın cevabı: “Riskler farkında, ancak fonksiyonumuz tarafsız”
Belçika merkezli Euroclear’dan yapılan açıklamada, şirketin AB Komisyonu’nun karar sürecine doğrudan dahil olmadığı ve sadece teknik bir altyapı sağlayıcısı olduğu vurgulandı. Şirket yetkilileri, söz konusu planın detaylarının henüz resmileşmediğini ve tüm tarafların “mülkiyet hakları ve uluslararası hukuk” çerçevesinde korunmasının elzem olduğunu belirtti.
Ancak uzmanlara göre, Euroclear’ın pasif bir pozisyonda kalması yeterli olmayabilir. Planın hayata geçmesi halinde, saklayıcı kurum olarak kendisine yöneltilebilecek zarar talepleri, şirketin rezerv ve teminat yapısını zora sokabilir.
2025’in en tartışmalı finans planlarından biri
Avrupa Komisyonu’nun önerisi, 2025 yılı içinde en fazla uluslararası yankı uyandıra