TÜİK ile Ticaret Bakanlığı verilerine göre eylül ayında ihracat yıllık bazda yüzde 15,3 artışla 25 milyar 967 milyon dolara, ithalat ise yüzde 5,6 artışla 31 milyar 130 milyon dolara yükseldi; dış ticaret açığı yüzde 25,8 azaldı.
Eylül ayında dış ticaret açığı yüzde 25,8 geriledi
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile Ticaret Bakanlığı iş birliğiyle genel ticaret sistemi kapsamında hazırlanan geçici dış ticaret verilerine göre, eylül ayında ihracat geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 15,3 artarak 25 milyar 967 milyon dolara, ithalat ise yüzde 5,6 artarak 31 milyar 130 milyon dolara ulaştı.
Aynı dönemde dış ticaret açığı yıllık bazda yüzde 25,8 azalarak 6 milyar 957 milyon dolardan 5 milyar 163 milyon dolara geriledi. İhracatın ithalatı karşılama oranı geçen yılın eylül ayında yüzde 76,4 iken bu yıl aynı ayda yüzde 83,4 seviyesine çıktı.
Ocak-eylül döneminde ihracat geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,2 artışla 210 milyar 952 milyon dolara, ithalat yüzde 5,3 artışla 281 milyar 919 milyon dolara ulaştı. Bu dönemde dış ticaret açığı yüzde 5,7 artarak 67 milyar 163 milyon dolardan 70 milyar 967 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise 2025 yılının aynı dönemindeki yüzde 74,9 seviyesinden yüzde 74,8’e indi.
Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç tutulduğunda, eylül ayında ihracat yüzde 10,5 artarak 21 milyar 167 milyon dolardan 23 milyar 385 milyon dolara, aynı kapsamdaki ithalat yüzde 6,7 artarak 22 milyar 430 milyon dolardan 23 milyar 926 milyon dolara yükseldi. Bu hesaplamaya göre dış ticaret açığı 541 milyon dolar olurken, dış ticaret hacmi yüzde 8,5 artışla 47 milyar 310 milyon dolara ulaştı. Söz konusu ayda enerji ve altın hariç ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 97,7 olarak kaydedildi.
İmalat sanayi ihracatta yüzde 93,4 pay aldı
Ekonomik faaliyetlere göre ihracat verileri incelendiğinde, eylül ayında imalat sanayinin toplam ihracattaki payı yüzde 93,4 olarak gerçekleşti. Tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı yüzde 3,5, madencilik ve taşocakçılığı sektörünün payı ise yüzde 2,2 seviyesinde kaldı. Ocak-eylül döneminde bu oranlar sırasıyla yüzde 93,8, yüzde 3,6 ve yüzde 1,9 olarak kaydedildi.
Geniş ekonomik gruplar sınıflamasına göre ithalatta eylül ayında ara mallarının payı yüzde 69,9, sermaye mallarının payı yüzde 15,4, tüketim mallarının payı ise yüzde 14,6 oldu. Ocak-eylül döneminde ara mallarının payı yüzde 71,0, sermaye mallarının payı yüzde 14,1, tüketim mallarının payı yüzde 14,5 olarak gerçekleşti.
Teknoloji yoğunluğuna göre bakıldığında, ISIC Rev.4 sınıflamasına göre imalat sanayi ürünlerinin toplam ihracattaki payı eylülde yüzde 93,4, ocak-eylül döneminde yüzde 93,8 oldu. Yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ürünleri ihracatı içindeki payı eylülde yüzde 4,1, ocak-eylül döneminde yüzde 3,7 düzeyinde kaldı. İthalat tarafında imalat sanayi ürünlerinin toplam ithalattaki payı eylülde yüzde 82,0, ocak-eylül döneminde yüzde 80,3 olurken, yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ürünleri ithalatı içindeki payı eylülde yüzde 12,7, ocak-eylül döneminde yüzde 12,1 olarak gerçekleşti.
Almanya ihracatta, Çin ithalatta ilk sırada yer aldı
Eylül ayında en fazla ihracat yapılan ülke 2 milyar 46 milyon dolarla Almanya oldu. Almanya’yı 1 milyar 913 milyon dolarla ABD, 1 milyar 442 milyon dolarla Birleşik Krallık, 1 milyar 186 milyon dolarla Irak ve 1 milyar 128 milyon dolarla İtalya izledi. İlk 5 ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın yüzde 29,7’sini oluşturdu.
Ocak-eylül döneminde ihracatta ilk sırada 17 milyar 89 milyon dolarla yine Almanya yer aldı. Bu ülkeyi 13 milyar 798 milyon dolarla ABD, 12 milyar 131 milyon dolarla Birleşik Krallık, 10 milyar 309 milyon dolarla İtalya ve 8 milyar 446 milyon dolarla İspanya takip etti. Bu dönemde ilk 5 ülkeye yapılan ihracatın toplam ihracat içindeki payı yüzde 29,3 olarak hesaplandı.
İthalatta ise eylül ayında ilk sırayı 5 milyar 264 milyon dolarla Çin aldı. Çin’i 2 milyar 246 milyon dolarla Almanya, 1 milyar 848 milyon dolarla Rusya Federasyonu, 1 milyar 776 milyon dolarla ABD ve 1 milyar 136 milyon dolarla İtalya izledi. İlk 5 ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın yüzde 39,4’ünü oluşturdu.
Ocak-eylül döneminde ithalatta 41 milyar 319 milyon dolarla Çin ilk sırada yer alırken, bu ülkeyi 27 milyar 956 milyon dolarla Rusya Federasyonu, 20 milyar 317 milyon dolarla Almanya, 15 milyar 147 milyon dolarla ABD ve 11 milyar 313 milyon dolarla İtalya takip etti. Bu dönemde ilk 5 ülkeden yapılan ithalatın toplam ithalat içindeki payı yüzde 41,2 olarak gerçekleşti.
Mevsimsellikten arındırılmış veriler de artışa işaret etti
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre eylül ayında bir önceki aya kıyasla ihracat yüzde 2,1, ithalat yüzde 2,8 artış gösterdi. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre geçen yılın aynı ayına kıyasla ise ihracat yüzde 15,6, ithalat yüzde 5,6 oranında yükseldi.
Özel ticaret sistemine göre eylül ayında ihracat geçen yılın aynı ayına göre yüzde 14,8 artarak 23 milyar 506 milyon dolara, ithalat yüzde 3,0 artarak 28 milyar 852 milyon dolara ulaştı. Bu sisteme göre dış ticaret açığı eylülde yüzde 29,2 azalarak 7 milyar 552 milyon dolardan 5 milyar 347 milyon dolara geriledi; ihracatın ithalatı karşılama oranı 2025 yılı eylül ayındaki yüzde 73,0 seviyesinden yüzde 81,5’e yükseldi.
Özel ticaret sistemine göre ocak-eylül döneminde ihracat yüzde 5,6 artışla 192 milyar 105 milyon dolara, ithalat yüzde 5,5 artışla 264 milyar 676 milyon dolara çıktı. Bu dönemde dış ticaret açığı yüzde 5,3 artarak 68 milyar 893 milyon dolardan 72 milyar 571 milyon dolara yükselirken, ihracatın ithalatı karşılama oranı 2025 yılının aynı dönemindeki yüzde 72,5 seviyesinden yüzde 72,6’ya çıktı.
