Fed’in yeni Başkanı Warsh, göreve başlamadan önce varlık satışlarını açıkladı adlı haberin tamamını vkmfinans 'da okuyun.

Miran istifa etti, Warsh’ın göreve başlamasıyla Fed’den ayrılacak adlı haberin tamamını vkmfinans 'da okuyun.

Warsh, Fed’in yeni başkanı olmak için Senato’nun onayını aldı adlı haberin tamamını vkmfinans 'da okuyun.

Warsh, Powell’ın ardından Fed başkanlığına geçmeye bir adım daha yaklaştı adlı haberin tamamını vkmfinans 'da okuyun.

Fed tarihin en bölünmüş kararlarından birini aldı: Faiz sabit tutuldu, 4 karşı oy adlı haberin tamamını vkmfinans 'da okuyun.

Amerika Birleşik Devletleri Hazine Bakanı Scott Bessent, Federal Rezerv (Fed) Başkan adayı Kevin Warsh’ın onay sürecinin planlandığı gibi ilerleyeceğine dair güçlü bir iyimserlik sergiliyor. Ancak Washington’ın derin koridorlarındaki siyasi blokajlar ve Adalet Bakanlığı soruşturmaları, bu tarihi atamayı karmaşık bir satranç oyununa dönüştürmüş durumda.

Hazine ve merkez bankası ekseninde tarihi bir güç değişimi

Modern makroekonomik yönetişimin en temel sacayaklarından biri, maliye politikasını yürüten Hazine Bakanlığı ile para politikasını yöneten Merkez Bankası (Fed) arasındaki hassas denge ve iletişimdir. Amerika Birleşik Devletleri Hazine Bakanı Scott Bessent’in, Başkan Donald Trump tarafından Fed Başkanlığına aday gösterilen Kevin Warsh’un onay sürecine dair sergilediği yüksek özgüven, yürütme erkinin para politikası otoritesiyle ne denli uyumlu bir çalışma ortamı arzuladığının en net göstergesidir. Washington’da düzenlenen prestijli Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF) etkinliğinin kenarında gazetecilere verdiği demeçte,

“Kevin Warsh’ın bir an önce göreve başlamasını istiyoruz”

şeklindeki net ifadesi, piyasalara verilmiş stratejik bir “siyasi istikrar” ve “kararlılık” (forward guidance) mesajıdır.

Bessent’in bu açıklamaları, sadece bir kabine üyesinin diğer bir bürokrata verdiği destekten ibaret değildir. Hazine Bakanlığı, Amerika Birleşik Devletleri’nin devasa ulusal borcunu (sovereign debt) yöneten, tahvil ihraç eden ve faiz oranlarındaki her bir baz puanlık değişimin bütçeye milyarlarca dolar yük getirdiği bir kurumdur. Bu nedenle, Hazine’nin başında bulunan bir ismin, faizleri belirleyecek olan Fed’in gelecekteki başkanı hakkında bu denli proaktif ve destekleyici açıklamalar yapması, piyasalara “Hazine ve Fed arasında yeni dönemde bir çatışma (friction) yaşanmayacağı” güvencesini verme çabasıdır. Bessent’in, Warsh’un görevine zamanında başlayacağına inandığını belirtmesi ve “Çok güçlü bir aday. Kevin Warsh’ın Fed başkanı olacağından son derece eminiz” demesi, Wall Street’in liderlik değişimi sırasındaki belirsizlik (uncertainty) korkularını yatıştırmayı amaçlayan bir sözlü müdahaledir (verbal intervention).

Senato bankacılık komitesi ve politik satranç tahtası

Amerika Birleşik Devletleri’nde üst düzey bürokratik atamalar, anayasanın öngördüğü “tavsiye ve onay” (advise and consent) mekanizması gereği Senato’nun zorlu süzgecinden geçmek zorundadır. Fed Başkanlığı gibi küresel ekonominin kaderini belirleyen bir pozisyon için bu süreç, Senato Bankacılık, İskan ve Kentsel İşler Komitesi’nin (Senate Banking Committee) elindedir. Bessent, “Bu ayın 21’inde bir oturum olacak. Senato Bankacılık Komitesi’ndeki Cumhuriyetçilerin bu konuda hem fikir olduğunu biliyoruz” diyerek sürecin pürüzsüz işleyeceğini iddia etse de, Senato’nun iç dinamikleri her zaman bu kadar doğrusal ilerlemez.

Senato Bankacılık Komitesi Başkanı Tim Scott’ın Salı günü yaptığı daha temkinli açıklamalar, yürütme erkinin acelesi ile yasama erkinin prosedürel yavaşlığı arasındaki klasik Washington çatışmasını gözler önüne sermektedir. Scott’ın, Warsh’ın duruşmasının (hearing) önümüzdeki hafta yapılmasının beklendiğini, ancak oylamanın (committee vote) daha sonra gerçekleştirileceğini belirtmesi, sürecin birkaç hafta, hatta aylar alabileceğini göstermektedir. Adayların komite önünde terletildiği bu oturumlar; adayın enflasyon hedeflemesi, faiz patikası, bilanço daraltma (QT – Quantitative Tightening) politikaları ve bankacılık regülasyonlarına dair vizyonunun sorgulandığı, piyasaların ise her bir kelimeyi algoritmik olarak fiyatladığı son derece stresli sınavlardır. Cumhuriyetçilerin kendi içlerinde prensipte hemfikir olmaları önemli olsa da, tek bir senatörün bile süreci yavaşlatma (hold) yetkisinin bulunması, onayın garanti olmadığını kanıtlamaktadır.

Adalet bakanlığı soruşturması: kurumlar arası yetki ve baskı krizi

Kevin Warsh’ın önündeki en büyük ve en tehlikeli engel, ne kendi akademik yetersizliği ne de makroekonomik vizyonudur; asıl engel, mevcut Fed Başkanı Jerome Powell üzerinden yürütülen ve kurumun bağımsızlığını hedef alan eşi benzeri görülmemiş bir siyasi ve hukuki yıpratma savaşıdır. Fed ve Powell’ın, Washington’daki merkez bankası binasının (Eccles Building) tadilat masraflarına ilişkin bir Adalet Bakanlığı (DOJ) soruşturmasıyla karşı karşıya kalması, Amerikan demokrasi tarihinde merkez bankasına yönelik en tartışmalı hamlelerden biri olarak kayıtlara geçmektedir. Resmi gerekçe ihale süreçleri veya bütçe aşımları gibi görünse de, Washington’daki genel kanı ve finansal piyasaların okuması, bu soruşturmanın mevcut yönetimi istifaya zorlamak veya faiz indirimleri (rate cuts) konusunda baskı altına almak için tasarlanmış bir araç (weaponization of justice) olduğudur.

Bu siyasi-hukuki krizin onay sürecine doğrudan etkisi, Bankacılık Komitesi üyesi Cumhuriyetçi Senatör Thom Tillis’in çıkışıyla somutlaşmıştır. Tillis’in, hukuki süreç (DOJ soruşturması) sonuçlanana kadar Warsh’ın onayını engelleyeceğini (hold) açıklaması, Amerikan yasama sürecinin kilitlenme (gridlock) potansiyelini tüm çıplaklığıyla ortaya koymaktadır. Tillis’in bu hamlesi, yürütme erkinin bağımsız bir kuruma yönelik bu tarz adli baskı yöntemlerini kullanmasını protesto eden, kurumsal bütünlüğü savunan bir anayasal refleks olarak değerlendirilmektedir. Ancak motivasyonu ne olursa olsun, bir senatörün koyduğu bu “blokaj”, küresel para politikasının direksiyonunun kime geçeceğini belirsiz bir tarihe ertelemekte ve dünyanın en büyük ekonomisini gereksiz bir liderlik krizinin içine çekmektedir.

Merkez bankası bağımsızlığının makroekonomik piyasalardaki ağırlığı

Modern kapitalist sistemlerde, merkez bankası bağımsızlığı (Central Bank Independence – CBI), fiyat istikrarının, uluslararası sermaye akışlarının ve para birimine duyulan güvenin yegane teminatıdır. Siyasi iktidarlar genellikle kısa vadeli seçim döngüleri (electoral cycles) nedeniyle düşük faiz ve yüksek büyüme talep ederler. Ancak merkez bankaları, uzun vadeli ekonomik sağlığı korumak adına enflasyonist baskıları kırmak için gerekirse acı reçeteleri (yüksek faizleri) uygulamak zorundadır. Adalet Bakanlığı’nın Powell üzerindeki soruşturması, tam da bu bağımsızlık zırhını delme girişimi olarak algılandığı için küresel yatırımcıları derinden endişelendirmektedir.

Piyasalar, bir merkez bankası başkanının siyasi soruşturmalarla tehdit edildiğini veya yeni bir başkanın bu tür siyasi pazarlıklar sonucunda göreve geldiğini hissederse, o ülkenin para birimine ve tahvillerine olan güven hızla erir. Amerika Birleşik Devletleri için bu durum, Dolar’ın küresel rezerv para statüsüne (exorbitant privilege) zarar verebilir. Eğer yatırımcılar, Fed’in enflasyonla mücadele yerine siyasi otoritenin isteklerine (mali baskınlık – fiscal dominance) boyun eğeceğine inanırsa, enflasyon beklentileri çapasından kopar (unanchored inflation expectations). Bu senaryoda, uzun vadeli ABD Hazine tahvillerinin (US Treasuries) getirileri hızla yükselerek “vade primi”ni (term premium) artırır ve hem devletin hem de özel sektörün borçlanma maliyetlerini astronomik seviyelere taşır.

Kevin warsh’ın para politikası vizyonu ve beklentiler

Tüm bu siyasi engellerin aşıldığı ve Kevin Warsh’ın Senato’dan onay aldığı varsayıldığında, küresel ekonomiyi nasıl bir Fed Başkanı beklediği sorusu piyasaların asıl odaklandığı noktadır. Eski bir Fed Guvernörü (2006-2011) ve Wall Street deneyimi (Morgan Stanley) olan Warsh, geleneksel olarak daha şahin (hawkish) ve serbest piyasa odaklı bir makroekonomik felsefeye sahiptir. Geçmiş dönemlerde Fed’in uyguladığı devasa tahvil alım programlarını (Miktarsal Gevşeme – QE) ve bilançonun aşırı şişirilmesini sıklıkla eleştiren Warsh, faiz oranlarının belirlenmesinde piyasa mekanizmalarının daha etkin rol oynaması gerektiğine inanan bir figürdür.

Warsh’ın göreve gelmesi, Fed’in iletişim stratejisinde (forward guidance) ve kriz yönetim doktrininde belirgin bir değişikliğe yol açabilir. “Enflasyon geçicidir” (transitory inflation) gibi geçmişte yapılan büyük tahmin hatalarına karşı oldukça eleştirel bir duruşa sahip olan Warsh’ın, para politikasında daha kurala dayalı (rule-based) bir çerçeve benimsemesi beklenmektedir. Ancak Warsh’ın şahin eğilimleri ile onu bu göreve aday gösteren Trump yönetiminin genellikle talep ettiği düşük faiz politikası arasındaki bariz çelişki, yeni dönemin en büyük makroekonomik paradoksu olmaya adaydır. Warsh’ın, enflasyonist şoklara karşı faizleri yüksek tutma eğilimi, yönetimin ekonomik büyüme hedefleriyle kısa sürede çatışma riski barındırmaktadır.

Jerome powell’ın mirası ve mayıs ayındaki kritik devir teslim

Mevcut Fed Başkanı Jerome Powell’ın görev süresinin Mayıs ayında sona erecek olması, takvimsel bir baskıyı da beraberinde getirmektedir. Powell dönemi; yüzyılda bir görülen bir pandeminin yönetilmesi, ardından gelen kırk yılın en yüksek enflasyon dalgasıyla mücadele edilmesi ve eşi benzeri görülmemiş bir hızda faiz artırım döngüsüne (rate hike cycle) girilmesi gibi devasa makroekonomik olaylarla tarihe geçmiştir. Powell, tüm siyasi baskılara rağmen Amerikan ekonomisine “yumuşak iniş” (soft landing) yaptırma konusunda büyük bir başarı elde etmiş, kurumun güvenilirliğini (credibility) sonuna kadar savunmuştur.

Mayıs ayındaki süre dolumuna kadar Kevin Warsh’ın onay sürecinin (Thom Tillis’in blokajı veya DOJ soruşturması nedeniyle) tamamlanamaması durumunda, Fed Başkanlığı koltuğunun boş kalması veya bir “Geçici Başkan” (Acting Chair) tarafından yönetilmesi söz konusu olacaktır. Bir merkez bankasının tam yetkili bir başkandan yoksun olması, kriz anlarında (örneğin ani bir bankacılık krizi veya jeopolitik bir petrol şoku) hızlı ve kararlı adımlar atılmasını engeller. Geçici yönetimler, genellikle radikal para politikası değişikliklerinden kaçınır ve defansif bir tutum sergilerler. Bu da ekonominin proaktif müdahalelerden mahrum kalmasına yol açar.

Liderlik belirsizliğinin küresel piyasalara ve wall street’e yansıması

Sonuç itibarıyla, Hazine Bakanı Scott Bessent’in iyimser mesajlarına rağmen, Fed Başkanlığı adaylık süreci Washington’ın derin siyasi fay hatlarına takılmış durumdadır. Adalet Bakanlığı’nın soruşturması, Senato’daki bireysel blokajlar ve daralan takvim, küresel piyasalarda bir “liderlik belirsizliği primi” (leadership uncertainty premium) yaratmaya başlamıştır.

Dünya genelindeki merkez bankaları (Avrupa Merkez Bankası, Japonya Merkez Bankası vb.), kendi faiz politikalarını belirlerken her zaman Fed’in adımlarını bir referans noktası olarak alırlar. Amerika Birleşik Devletleri Merkez Bankası’nın kendi içindeki bu siyasi ve hukuki kargaşayı çözememesi, sadece Amerikan doları (DXY) veya S&P 500 endeksindeki fiyatlamaları bozmakla kalmaz; aynı zamanda gelişmekte olan piyasaların (Emerging Markets) sermaye akımlarını ve küresel finansal istikrarı da doğrudan tehdit eder. Senato Bankacılık Komitesi’nde 21’inde yapılacak olan oturum, sadece Kevin Warsh’ın makroekonomik bilgisinin sınandığı bir mülakat değil, aynı zamanda Amerikan kurumsal devlet aklının bu siyasi düğümü çözüp çözemeyeceğinin en büyük sınavı olacaktır.

Bessent, Warsh’ın Fed başkanlığına zamanında atanacağı konusunda iyimser adlı haberin tamamını vkmfinans 'da okuyun.

Amerika Birleşik Devletleri Merkez Bankası (Fed) Başkanlığına aday gösterilen Kevin Warsh, Senato onay süreci için gerekli resmi belgeleri teslim ederek kritik bir eşiği aştı. Ancak Adalet Bakanlığı soruşturmaları ve siyasi engeller, tarihi görev değişimini gölgeliyor.

Küresel ekonominin direksiyonunda liderlik değişimi ve fed’in önemi

Modern küresel finans mimarisinin merkez üssü tartışmasız bir şekilde Amerika Birleşik Devletleri Merkez Bankası’dır (Fed). Trilyonlarca dolarlık küresel sermaye akışlarını, uluslararası ticaretin finansmanını, gelişmekte olan ülkelerin borçlanma maliyetlerini ve dünya genelindeki enflasyonist dinamikleri doğrudan belirleyen bu devasa kurumun liderliği, sadece Amerikan iç politikasını değil, tüm dünya ekonomisini yakından ilgilendiren bir meseledir. Mevcut Başkan Jerome Powell’ın görev süresinin dolmasına haftalar kala, Başkan Donald Trump tarafından bu koltuğa aday gösterilen Kevin Warsh’ın Senato onay süreci, uluslararası piyasalar tarafından nefesler tutularak izlenmektedir. CNBC’nin konuya yakın kaynaklara dayandırdığı son gelişmelere göre Warsh, ABD Senatosu için gerekli olan karmaşık ve detaylı resmi belgeleri teslim ederek onay süreci için en önemli bürokratik engellerden birini daha geride bırakmıştır.

Bir Fed başkanının göreve başlama süreci, sadece yeteneklerin veya vizyonun test edildiği bir mülakat değil; aynı zamanda para politikalarının, finansal regülasyonların ve ekonomik bağımsızlığın siyasi otoritelerle nasıl bir etkileşim içinde olacağının belirlendiği devasa bir güç gösterisidir. Kevin Warsh’ın adaylığı, enflasyonla mücadelenin son aşamalarına gelindiği, faiz indirim döngüsünün (easing cycle) hızının tartışıldığı ve jeopolitik krizlerin enerji fiyatları üzerinden küresel arz şokları yarattığı son derece kırılgan bir makroekonomik dönemde gerçekleşmektedir. Wall Street yatırımcıları, tahvil tüccarları ve küresel merkez bankası yöneticileri, Warsh’ın Senato komitesindeki sunumlarında vereceği şahin (hawkish) veya güvercin (dovish) mesajları deşifre ederek önümüzdeki dört yılın küresel faiz patikasını (dot plot) modellemeye çalışacaklardır.

Senato bankacılık komitesi’nin bürokratik ve siyasi labirenti

Amerika Birleşik Devletleri’nde üst düzey bürokratik atamaların anayasal ve yasal çerçevesi, yürütme erkinin (Başkan’ın) aday göstermesi ve yasama erkinin (Senato’nun) bu adayı onaylaması (advise and consent) ilkesine dayanır. Fed Başkanlığı gibi bağımsızlığı ve şeffaflığı hayati önem taşıyan bir pozisyon için bu süreç, Senato Bankacılık, İskan ve Kentsel İşler Komitesi’nin (Senate Banking Committee) titiz süzgecinden geçmek zorundadır. Komite sözcüsünün basına yaptığı açıklamalarda, adayın mali beyanlarının (financial disclosures) genellikle oturum öncesinde eksiksiz olarak hazır olması gerektiği vurgulanmıştır. Bu mali beyanlar, adayın geçmişteki finansal yatırımlarını, kurumsal bağlarını ve olası çıkar çatışmalarını (conflict of interest) ortaya çıkarmak adına son derece katı kurallara tabidir.

Komite ayrıca, adayların para politikasına, bankacılık düzenlemelerine ve ekonomik vizyonlarına dair kapsamlı bir soru formu (questionnaire) doldurmasını talep etmektedir. Zaman zaman bu form olmadan da ön oturumların planlanabildiği bilinse de, kurallar gereği oturum için komite üyelerine en az beş iş günü önceden resmi bildirim yapılması yasal bir zorunluluktur. Bu bürokratik takvim göz önüne alındığında, Kevin Warsh’ın komite önünde zorlu sorulara maruz kalacağı onay oturumunun en erken gelecek hafta gerçekleşebileceği ifade edilmektedir. Ancak asıl belirsizlik, oturumun gerçekleşmesinden ziyade, oylama sürecinin Senato Genel Kurulu’nda (floor vote) ne kadar hızlı bir şekilde gündeme alınacağı ve siyasi kutuplaşmanın bu süreci ne denli yavaşlatacağı konusudur.

Adalet bakanlığı soruşturması ve merkez bankası bağımsızlığına tehdit

Kevin Warsh’ın pürüzsüz bir şekilde görevi devralmasının önündeki en büyük ve en tehlikeli engel, liyakat veya ekonomi politikalarından ziyade, mevcut Fed Başkanı Jerome Powell üzerinden yürütülen siyasi ve hukuki yıpratma savaşıdır. Gelen haberlere göre, önemli bir Cumhuriyetçi senatör, Fed’in Washington’daki genel merkez (Eccles Building) restorasyonuna yönelik Adalet Bakanlığı (DOJ) tarafından yürütülen soruşturma tamamen sonuçlanmadan Warsh’ın onayını Senato’da engelleyeceğini (hold) duyurmuştur. Bir senatörün tek başına atamaları yavaşlatma yetkisi, Amerikan yasama sürecinin en tartışmalı mekanizmalarından biridir ve şu anda küresel para politikasının geleceğini ipotek altına almış durumdadır.

Bu Adalet Bakanlığı soruşturmasının arka planı, modern makroekonomik yönetişimin en temel direği olan “Merkez Bankası Bağımsızlığı”na (Central Bank Independence) yönelik tarihin en ciddi kurumsal saldırılarından birini barındırmaktadır. Soruşturmanın resmi gerekçesi restorasyon ihaleleri gibi görünse de, federal bir yargıcın son derece kritik bir kararında belirttiği üzere, bu soruşturmanın asıl amacı mevcut Fed Başkanı Powell üzerinde “istifa etmesi veya faiz indirimine (rate cut) gitmesi” yönünde bir siyasi baskı kurmaktır. Yargıcın bu gerekçeyle Adalet Bakanlığı’nın celplerini (subpoenas) iptal etmesi, yürütme erkinin para politikasını kendi siyasi çıkarları doğrultusunda yönlendirme çabasına yargının çektiği kalın bir settir. Ancak Adalet Bakanlığı’nın bu iptal kararına itiraz edeceği (appeal) yönündeki bildirimler, hukuki ve kurumsal krizin Warsh’ın onay sürecini de içine alacak şekilde uzayacağını göstermektedir.

Siyasi baskılar, faiz indirim talepleri ve kurumsal çatışma

Siyasetçiler ile merkez bankacıları arasındaki gerilim, ekonomi tarihinin en eski ve en kronik çatışmalarından biridir. Siyasi iktidarlar, özellikle seçim dönemlerinde veya popülarite arayışlarında, ekonomiyi suni olarak canlandırmak, işsizliği düşürmek ve borsaları yükseltmek için merkez bankalarından düşük faiz ve gevşek para politikası (loose monetary policy) talep ederler. Ancak merkez bankalarının asıl ve en hayati görevi, ekonominin uzun vadeli sağlığını korumak ve enflasyon canavarını dizginlemektir. Bu da çoğu zaman, siyasetçilerin hoşuna gitmeyen “acı reçeteleri” uygulamayı, yani faizleri yüksek tutmayı gerektirir.

Adalet Bakanlığı’nın Powell üzerindeki soruşturma baskısı, tam da bu faiz anlaşmazlığının hukuki bir silaha (weaponization of justice) dönüştürülmüş halidir. Siyasi otoritenin, faiz oranlarını kendi istediği hızda ve oranda düşürmeyen bir merkez bankası başkanını adli soruşturmalarla köşeye sıkıştırmaya çalışması, uluslararası piyasalarda Amerikan dolarına ve Amerikan tahvillerine (Treasuries) duyulan sarsılmaz güveni zedeleyen bir gelişmedir. Kevin Warsh’ın adaylık sürecinin, bizzat onu aday gösteren partinin senatörleri tarafından “Mevcut başkan üzerindeki baskı sonuç verene kadar” rehin alınması, Fed’in kurumsal özerkliğine vurulmuş ağır bir darbedir. Yabancı yatırımcılar ve müttefik ülke merkez bankaları, bu kurumsal erozyonu derin bir endişeyle izlemektedir.

Kevin warsh’ın ekonomi felsefesi ve para politikası vizyonu

Tüm bu siyasi kargaşanın ortasında, Fed’in dümenine geçmesi beklenen Kevin Warsh’ın nasıl bir makroekonomik vizyona sahip olduğu, küresel piyasaların fiyatlama modellerini (pricing models) doğrudan etkileyecektir. Daha önce 2006-2011 yılları arasında Fed Guvernörü olarak görev yapan Warsh, 2008 Küresel Finans Krizi sırasında içeriden edindiği tecrübelerle tanınan, Wall Street dinamiklerine son derece hakim bir figürdür. Geleneksel olarak enflasyon konusunda daha şahin (hawkish) bir duruş sergileyen, devasa bilanço genişlemelerine (Quantitative Easing – QE) şüpheyle yaklaşan ve serbest piyasa mekanizmalarının işleyişine inanan bir ekonomi felsefesine sahiptir.

Eğer Warsh Senato onayını alarak göreve başlarsa, piyasalar Fed’in iletişim stratejisinde (forward guidance) ve bilanço daraltma (Quantitative Tightening – QT) süreçlerinde daha katı ve kurala dayalı (rule-based) bir yaklaşım bekleyecektir. Ayrıca, Warsh’ın geçmişte Fed’in kendi iç bürokrasisini ve bölgesel rezerv bankalarının (Regional Reserve Banks) hantal yapısını eleştirdiği bilinmektedir. Bu durum, yeni dönemde merkez bankasının sadece faiz oranlarını belirleyen bir kurum olmaktan çıkıp, kendi iç kurumsal yönetişimini de (corporate governance) derinden reforme edeceği bir sürece gireceğinin sinyallerini vermektedir. Ancak Warsh’ın bu reformist ve bağımsız duruşu, kendisini aday gösteren ve faiz indirimi isteyen siyasi iradeyle (Trump yönetimiyle) kısa sürede karşı karşıya gelmesine de yol açabilir.

Jerome powell’ın mirası ve 15 mayıs’taki kritik görev teslimi

Küresel ekonominin içinden geçtiği bu türbülanslı dönemin baş aktörü olan mevcut Başkan Jerome Powell’ın görev süresi, yasal olarak 15 Mayıs 2026 tarihinde sona ermektedir. Powell’ın dönemi, yüzyılda bir görülen bir pandemi şokunun yönetilmesi, tedarik zinciri krizleriyle alevlenen kırk yılın en yüksek enflasyonuyla mücadele edilmesi ve eşi benzeri görülmemiş bir hızda faiz artırım döngüsünün (rate hike cycle) gerçekleştirilmesi gibi devasa makroekonomik olaylarla tarihe geçmiştir. Powell, tüm siyasi baskılara, tehditlere ve hedef göstermelere rağmen merkez bankasının bağımsız duruşunu korumayı başarmış, fiyat istikrarı hedefine ulaşma konusunda tavizsiz bir liderlik sergilemiştir.

Devletin zirvesinde ve para politikasının yönetiminde devamlılık (continuity) esastır. Powell’ın, halefi Kevin Warsh’ın onay sürecinin siyasi engeller nedeniyle 15 Mayıs’a kadar tamamlanmaması durumunda, kurumun lidersiz kalmaması adına görevini “geçici başkan” (acting chair) sıfatıyla sürdüreceğini açıkça ifade etmesi, onun kurumsal ciddiyetinin ve devlet adamlığının en somut göstergesidir. Bir merkez bankasının bir gün bile başkansız kalması, küresel döviz piyasalarında (FX markets) ve tahvil borsalarında yıkıcı spekülasyonlara, panik satışlarına ve likidite krizlerine yol açabilir. Powell’ın bu güvencesi, geçiş dönemindeki siyasi kaosun finansal bir çöküşe dönüşmesini engelleyen en önemli sigorta poliçesidir.

Liderlik belirsizliğinin tahvil piyasalarına ve makroekonomiye etkisi

Finansal piyasalar, riski fiyatlayabilir ancak belirsizlikten (uncertainty) her zaman kaçar. Warsh’ın Senato’daki onay sürecinin bir Cumhuriyetçi senatörün blokajı ve Adalet Bakanlığı soruşturmasının temyiz süreçleri nedeniyle belirsiz bir tarihe ertelenme ihtimali, piyasalarda şimdiden bir “bekleme primi” (term premium) yaratmaya başlamıştır. Özellikle Amerikan Hazine tahvili (US Treasuries) getirilerinde yaşanacak olası dalgalanmalar, bu belirsizliğin doğrudan bir yansıması olacaktır. Yatırımcılar, Fed’in gelecekteki faiz politikasını ve bilanço yönetimini öngöremedikleri bir ortamda, uzun vadeli tahvillerde pozisyon almaktan kaçınacak, bu da getiri eğrisinde (yield curve) bozulmalara yol açabilecektir.

Öte yandan, Amerika Birleşik Devletleri Merkez Bankası’nın liderlik krizine girmesi, Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve Japonya Merkez Bankası (BOJ) gibi diğer majör oyuncuların da kendi para politikası kararlarını alırken zorlanmalarına neden olacaktır. Çünkü küresel faiz hadleri, büyük ölçüde Fed’in adımlarına göre şekillenmektedir. Amerikan dolarının küresel rezerv para birimi statüsü (exorbitant privilege), Fed’in güvenilirliğiyle doğrudan bağlantılıdır. Siyasi şantajların, adli soruşturmaların ve onay blokajlarının gölgesinde kalan bir merkez bankası, uzun vadede sadece Amerikan ekonomisine değil, dolara dayalı tüm uluslararası finans sistemine zarar verme potansiyeli taşımaktadır.

Tarihi geçiş sürecinde abd ekonomisini bekleyen senaryolar

Sonuç itibarıyla, Kevin Warsh’ın Fed Başkanlığı için gerekli resmi belgeleri Senato’ya teslim etmesi, tarihi bir görev değişiminin ilk somut adımıdır. Ancak bu adımın, Washington’ın derin siyasi fay hatları, Adalet Bakanlığı’nın tartışmalı soruşturmaları ve merkez bankası bağımsızlığına yönelik bitmek bilmeyen saldırılar nedeniyle mayınlı bir tarlaya dönüşmüş olduğu inkar edilemez. Senato Bankacılık Komitesi’nin önümüzdeki hafta veya haftalarda gerçekleştireceği oturumlar, sadece bir adayın yeterliliğinin değil, Amerikan demokratik kurumlarının işleyişinin ve ekonomik aklın test edildiği tarihi bir sahne olacaktır.

Eğer Warsh’ın onay süreci siyasi inatlaşmalara kurban edilerek sürüncemede bırakılırsa, geçici başkan Powell’ın yönetimindeki Fed, yeni ve köklü kararlar almaktan kaçınarak tamamen defansif bir “bekle-gör” (wait and see) politikasına geçmek zorunda kalabilir. Bu durum, jeopolitik krizlerin ve enerji şoklarının yaşandığı bir dönemde Amerikan ekonomisini proaktif müdahalelerden mahrum bırakacaktır. Aksine, sağduyunun galip gelmesi ve Warsh’ın liyakati doğrultusunda hızlıca onaylanması, piyasalara ihtiyaç duyduğu o güveni ve öngörülebilirliği yeniden aşılayacaktır. Tüm dünya, Washington’ın bu siyasi-ekonomik düğümü çözüp çözemeyeceğini, faiz indirimlerinden ziyade, sistemin kendi kurumsal bütünlüğünü koruyup koruyamayacağını görmek için nefesini tutmuş beklemektedir.

Fed başkan adayı Warsh, Senato süreci için kritik eşiği geçti adlı haberin tamamını vkmfinans 'da okuyun.

ABD Başkanı Donald Trump, Federal Rezerv (Fed) Başkanlığı için aday gösterdiği Kevin Warsh’ın göreve gelmesi durumunda Amerikan ekonomisinin %15 büyüyebileceğini öne sürdü. Trump, Warsh’ın önceki Fed başkanı arayışında “ikinci sırada” yer aldığını ve mevcut başkan Jerome Powell’ın atanmasının “büyük bir hata” olduğunu vurguladı.

Fox Business televizyonuna verdiği röportajda konuşan Trump, “Eğer Warsh yapabileceği işi yaparsa, büyüme %15 hatta daha da yüksek olabilir” ifadelerini kullandı.

%15 büyüme gerçekçi mi?

Trump’ın bu açıklaması dikkat çekerken, mevcut projeksiyonlar ABD ekonomisinin 2026 yılında %2,4 civarında büyümesini öngörüyor. Son 50 yılın ortalama büyüme oranı ise %2,8 seviyesinde bulunuyor.

Amerikan ekonomisi %15’in üzerinde büyümeyi yalnızca birkaç kez gerçekleştirdi. Bu nadir örneklerden biri, COVID-19 pandemisi sonrası 2020’nin üçüncü çeyreğinde, ekonominin yeniden açılması sürecinde kaydedilmişti.

Trump: Faiz artırımı yanlısı biri olmayacak

Trump daha önce yeni Fed başkanı seçiminde faiz indirimine açık bir isim tercih edeceğini belirtmişti. Warsh’ın faiz artırımı yanlısı bir yaklaşım benimsemesi halinde göreve getirmeyeceğini ifade eden Trump, “Ekonomiyi hızlandırmamız gereken bir dönemdeyiz” dedi. Açıklamalar, özellikle 2026 ara seçimleri öncesinde büyümenin hızlanmasına yönelik bir hedefin sinyalini verdi.

Senato onayı engellenebilir

Ancak Warsh’ın Fed başkanlığına atanması halinde Senato onay süreci gecikebilir. Senatör Thom Tillis, Adalet Bakanlığı tarafından Fed’in bina yenileme projesine yönelik başlatılan soruşturma sonuçlanana kadar Fed atamalarını engelleyeceğini açıkladı.

Trump, sürece ilişkin olası gecikmeleri değerlendirirken “Olursa olur” ifadesini kullanarak temkinli bir yaklaşım sergiledi.

Trump: Kevin Warsh Fed Başkanı olursa ekonomi %15 büyüyebilir adlı haberin tamamını vkmfinans 'da okuyun.

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Stephen Miran, Beyaz Saray’daki üst düzey ekonomi danışmanlığı görevinden istifa ettiğini açıkladı. Böylece Miran, Eylül ayında Fed’e katılmasından bu yana sürdürdüğü ikili rolü sona erdirmiş oldu.

Miran bu kararıyla, Fed’deki görev süresi 31 Ocak’ı aşarsa Beyaz Saray’dan ayrılacağı yönündeki sözünü yerine getirmiş oldu.

Fed’de görevini yeni isim atanana kadar sürdürecek olan Miran, Başkan Donald Trump’a yazdığı mektupta, “Senato’nun ve sizin atamanızla üstlendiğim Fed görevini sürdürürken verdiğim söze bağlı kalmam önemlidir” dedi.

Trump, geçen yıl Ağustos ayında Miran’ı Beyaz Saray Ekonomi Danışmanları Konseyi başkanlığından Fed’e aday göstermişti. Miran, Beyaz Saray’daki görevinden izin alarak Fed’de göreve başlamış, ancak unvanını korumuştu. Bu durum, Fed’in bağımsızlığına gölge düşürdüğü gerekçesiyle tartışmalara yol açmıştı.

Demokrat senatörler pazartesi günü gönderdikleri mektupta bu çifte görevin sona ermesi gerektiğini vurguladı. Beyaz Saray sözcüsü Miran’ın ayrılışını doğrularken, görev süresince yaptığı danışmanlık çalışmalarını da övdü.

Miran’ın Fed’deki görev süresinin kısa olması bekleniyor. Trump’ın, Fed başkanlığına Jerome Powell’ın yerine Kevin Warsh’ı ataması öngörülüyor. Ancak Senato’daki bazı Cumhuriyetçilerin direnci, onay sürecini uzatabilir.

Fed Üyesi Stephen Miran, Beyaz Saray’daki görevinden istifa etti adlı haberin tamamını vkmfinans 'da okuyun.