Çin, ABD’nin yarı iletken ve çip sektörüne yönelik gümrük vergisi planlarına karşı tutumunu yineleyerek, söz konusu uygulamaların küresel ticaret dengelerini bozduğunu ve ABD ekonomisine de zarar verebileceğini savundu. Çin Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Amerikan yönetiminin çip sektörüne yönelik tarifeleri hızla geri alması gerektiği vurgulandı.
Yetkililer, bu tür korumacı adımların küresel tedarik zincirlerinde belirsizliği artırdığını, teknoloji alanındaki iş birliğini zayıflattığını ve dünya genelinde yatırım ortamını olumsuz etkilediğini ifade etti. Açıklamada, Çin ile ABD arasında kurulan istişare mekanizması üzerinden diplomatik girişimlerin sürdüğü bilgisi de paylaşıldı.
Çin’den gelen açıklamada ticaret politikalarına net eleştiri
Çin Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan değerlendirmede, ABD’nin çip ve yarı iletken sektörüne yönelik tarife planlarının “yanlış bir yaklaşım” olduğu ifade edildi. Bakanlık yetkilileri, söz konusu politikaların serbest ticaret ilkeleriyle bağdaşmadığını ve küresel ölçekte ticaret dengesi üzerinde baskı oluşturduğunu belirtti.
Açıklamada, özellikle teknoloji sektörünün son yıllarda küresel ekonomik büyümenin ana sürükleyicilerinden biri olduğuna dikkat çekildi. Çinli yetkililer, yarı iletken sektöründe karşılıklı bağımlılığın son derece yüksek olduğunu ve tek taraflı önlemlerin tüm taraflara zarar vereceğini savundu.
ABD’nin çip sektörüne yönelik tarifelerinin yalnızca Çinli üreticileri değil, aynı zamanda ABD’li teknoloji şirketlerini ve tüketicileri de olumsuz etkileyeceği vurgulandı. Çin tarafı, bu politikaların maliyet artışlarına yol açarak, ürün fiyatlarını yukarı çekebileceğini ve enflasyonist baskıları güçlendirebileceğini dile getirdi.
Yarı iletken sektöründe küresel tedarik zinciri vurgusu
Çin Ticaret Bakanlığı açıklamasında, yarı iletken sektörünün küresel bir yapıya sahip olduğu ve üretim süreçlerinin birçok ülkeye yayıldığı hatırlatıldı. Çip tasarımı, üretimi ve montajı gibi aşamaların farklı coğrafyalarda gerçekleştiği bu ekosistemde, tek taraflı gümrük vergilerinin zincirleme etkilere yol açabileceği ifade edildi.
Yetkililer, ABD’nin attığı adımların küresel tedarik zincirlerinde kopmalara neden olabileceğini ve bu durumun dünya genelinde teknoloji yatırımlarını sekteye uğratabileceğini belirtti. Özellikle otomotiv, savunma sanayi, tüketici elektroniği ve yapay zeka gibi alanlarda çip arzının kritik önemde olduğu vurgulandı.
Çin, ABD’nin tarife politikalarının küresel ekonomi üzerinde oluşturacağı baskının yalnızca iki ülkeyle sınırlı kalmayacağını, üçüncü ülkelerin de bu süreçten olumsuz etkileneceğini savundu. Bakanlık, bu nedenle ABD yönetiminin daha sorumlu ve iş birliğine açık bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini dile getirdi.
ABD-Çin istişare mekanizması devrede
Çin tarafı, çip tarifeleri konusundaki endişelerin ABD ile doğrudan iletişim kanalları üzerinden iletildiğini açıkladı. Açıklamada, iki ülke arasında kurulan istişare mekanizması aracılığıyla diplomatik temasların sürdüğü ve sorunların diyalog yoluyla çözülmesinin hedeflendiği kaydedildi.
Yetkililer, ABD ile Çin arasındaki ekonomik ilişkilerin dünyanın en büyük ticaret hacimlerinden birine sahip olduğunu ve bu ilişkinin istikrarının küresel ekonomi açısından kritik önemde bulunduğunu ifade etti. Bu kapsamda, ticaret politikalarında atılacak adımların uzun vadeli etkilerinin dikkate alınması gerektiği vurgulandı.
Çin Ticaret Bakanlığı, ABD’nin çip sektörüne yönelik tarifeleri hızla geri almasının, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin normalleşmesine katkı sağlayacağını ve küresel piyasalarda güven ortamını güçlendireceğini savundu.
Çip tarifelerinin finansal piyasalara olası etkileri
Uzmanlar, ABD’nin çip sektörüne yönelik gümrük vergisi planlarının küresel finans piyasalarında dalgalanmalara yol açabileceğine dikkat çekiyor. Özellikle teknoloji hisseleri, bu tür haber akışlarına karşı hassas bir seyir izliyor.
Tarifelerin devreye girmesi halinde, yarı iletken üreticilerinin maliyet yapısında artış yaşanabileceği ve bu durumun şirket kârlılıklarını baskılayabileceği değerlendiriliyor. Bu gelişmelerin, küresel borsa endeksleri üzerinde de etkili olabileceği belirtiliyor.
Ayrıca, ABD ve Çin arasındaki ticaret geriliminin yeniden tırmanması durumunda, yatırımcıların riskten kaçış eğilimine girebileceği ve güvenli liman varlıklarına yönelimin artabileceği ifade ediliyor. Bu senaryoda, döviz piyasaları ve emtia fiyatlarında da oynaklığın yükselmesi olası görülüyor.
Teknoloji rekabeti ve stratejik boyut
Çip sektörü, yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda stratejik bir alan olarak da öne çıkıyor. Yarı iletkenler, savunma sanayinden yapay zekaya, 5G altyapılarından otomotive kadar birçok kritik sektörde temel bileşen konumunda bulunuyor.
Çin, ABD’nin çip tarifelerini bu stratejik rekabetin bir parçası olarak değerlendirdiğini ima ederken, bu tür adımların küresel teknoloji ekosisteminde parçalanmaya yol açabileceği uyarısında bulundu. Bakanlık yetkilileri, teknoloji alanında iş birliğinin kısıtlanmasının inovasyonu yavaşlatabileceğini savundu.
ABD’nin çip sektörüne yönelik politikalarının, uzun vadede küresel teknoloji liderliği yarışını daha da sertleştirebileceği belirtiliyor. Çin ise bu süreçte açık ticaret ve çok taraflı iş birliği çağrısını yineledi.
Çin’in ticaret politikalarındaki genel yaklaşımı
Çin, son yıllarda uluslararası ticarette çok taraflılık vurgusunu öne çıkaran bir politika izliyor. Pekin yönetimi, Dünya Ticaret Örgütü kuralları çerçevesinde serbest ticaretin korunması gerektiğini savunuyor.
Bu kapsamda, ABD’nin çip sektörüne yönelik gümrük vergisi planlarının, mevcut uluslararası ticaret düzeniyle uyumlu olmadığı görüşü dile getiriliyor. Çinli yetkililer, ticari anlaşmazlıkların diyalog ve müzakere yoluyla çözülmesinin küresel istikrar açısından daha sağlıklı olacağını belirtiyor.
Çin ayrıca, kendi yarı iletken sektörünü güçlendirmeye yönelik yatırımlarını sürdürürken, küresel pazarlara erişimin kısıtlanmasının dünya genelinde teknoloji maliyetlerini artırabileceğine dikkat çekiyor.
Küresel ekonomi açısından olası senaryolar
ABD’nin çip sektörüne yönelik tarifeleri geri alması durumunda, küresel piyasalarda olumlu bir hava oluşabileceği değerlendiriliyor. Bu senaryoda, teknoloji hisselerinde toparlanma ve yatırımcı güveninde artış görülebileceği ifade ediliyor.
Öte yandan, tarifelerin uygulanmaya devam etmesi veya genişletilmesi halinde, ABD-Çin ticaret geriliminin yeniden tırmanması ve küresel büyüme beklentilerinin baskı altına girmesi olası görülüyor. Bu durumun, özellikle gelişmekte olan ülkeler üzerinde dolaylı etkiler yaratabileceği belirtiliyor.
Ekonomistler, önümüzdeki dönemde ABD ile Çin arasındaki temasların seyrinin, küresel para piyasalarından emtia fiyatlarına kadar geniş bir yelpazede belirleyici olacağını vurguluyor.
Sonuç ve beklentiler
Çin’in ABD’nin çip sektörüne yönelik gümrük vergisi planlarına karşı tutumunu yinelemesi, iki ülke arasındaki ticaret ilişkilerinde tansiyonun tamamen düşmediğine işaret ediyor. Pekin yönetimi, diyalog ve iş birliği çağrısını sürdürürken, Washington’un atacağı adımlar yakından izleniyor.
Küresel ekonomi ve finans piyasaları açısından bakıldığında, yarı iletken sektöründeki gelişmelerin önümüzdeki dönemde de gündemin üst sıralarında yer alması bekleniyor. ABD’nin çip tarifeleri konusunda nasıl bir yol izleyeceği, yalnızca iki ülkenin değil, tüm dünyanın ekonomik görünümü üzerinde etkili olabilecek bir unsur olarak değerlendiriliyor.