Japonya Merkez Bankası (BOJ) Başkan Yardımcısı Shinichi Uchida, küresel yapay zeka yatırımlarının yarattığı talep şokunun enflasyon ve uzun vadeli faizler üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğunu belirterek yeni faiz artışlarına işaret etti.
Yapay zeka teknolojilerine yapılan devasa yatırımlar küresel ekonomide taşları yerinden oynatırken, merkez bankalarının para politikası kararlarını da doğrudan etkilemeye başladı. Japonya Merkez Bankası, artan yapay zeka talebini temel enflasyonu yüzde 2’lik hedefin üzerine taşıyabilecek ana etkenlerden biri olarak değerlendiriyor.
Yapay zeka finansal koşulları gevşetti ve talep şoku yarattı
Uchida, pazartesi günü yaptığı konuşmada yapay zekanın küresel ölçekte “büyük bir pozitif talep şoku” yarattığını ifade etti. Yapay zeka kaynaklı güçlü beklentilerin hisse fiyatlarını yükselterek finansal koşulları daha destekleyici hale getirdiğini belirten Uchida, şirketlerin yoğun tahvil ihraçlarının ise uzun vadeli faizleri artırarak ters yönde bir etki oluşturduğuna dikkat çekti.
Mevcut tabloda talep yönlü etkinin daha baskın geldiğini vurgulayan BOJ Başkan Yardımcısı, beklenen şirket kârlarının gerçekleşmemesi durumunda finansal piyasalarda ciddi bir düzeltme riski yaşanabileceği konusunda uyardı.
Doğal faiz belirsizliği ve yeni faiz artışı sinyali
Yapay zekanın üretkenliği ve sermaye birikimini artırarak ekonomiyi ne canlandıran ne de yavaşlatan doğal faiz oranı (r-star) üzerinde etkili olabileceğini söyleyen Uchida, bu alandaki farklı yönlü etkilerin dikkatle incelenmesi gerektiğini kaydetti.
Öte yandan BOJ, temel enflasyon üzerindeki yukarı yönlü baskılar nedeniyle para politikasında sıkılaşma adımlarını sürdürüyor. İran savaşı kaynaklı enerji şokları ve zayıf yenin ithalat maliyetlerini artırmasıyla haziran ve eylül aylarında faiz artıran BOJ, politika faizini yüzde 1,25 seviyesine yükseltmişti. Yapay zekanın yarattığı ek talep, bankanın önümüzdeki dönemde ilave faiz artışı yapabileceği beklentilerini güçlendiriyor.
Yapay zekanın uzun vadeli etkilerine ilişkin henüz net bir cevabımız yok.
Uchida ayrıca yapay zekanın entelektüel emeğe dayalı insan sermayesini hızla geçersiz kılabileceğine ve teknolojik becerisi yüksek kişilerin daha fazla avantaj sağlaması nedeniyle toplumsal eşitsizliği derinleştirebileceğine dikkat çekti.
