Amerika Birleşik Devletleri’nde açıklanan güçlü istihdam verilerinin, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) sıkı para politikasına devam edeceği ve faiz artırımlarına yöneleceği beklentilerini körüklemesiyle birlikte, bakır piyasasında 10 haftadır devam eden güçlü ralli yerini düzeltme hareketine bıraktı.
Makroekonomik verilerin emtia piyasaları ve bakır üzerindeki baskısı
Küresel ekonominin sağlığına dair en önemli öncü göstergelerden biri olan bakır fiyatları, ABD makroekonomik verilerinin gölgesinde yönünü aşağı çevirmiştir. Ağustos ayında ABD tarım dışı istihdamının 162 bin kişi artarak piyasa beklentilerinde sağlam bir tablo çizmesi, Fed’in enflasyonla mücadele kapsamında faiz oranlarını artırabileceği (hawkish policy) yönündeki beklentileri yeniden canlandırmıştır. Yüksek faiz oranları, faiz getirisi olmayan emtiaların fırsat maliyetini artırırken, aynı zamanda doların değer kazanmasına yol açarak diğer para birimlerini kullanan alıcılar için metalleri daha pahalı hale getirmektedir. Bu makroekonomik baskı mekanizmasının bir sonucu olarak, Londra Metal Borsasında (LME) gösterge bakır kontratları yüzde 0,27 oranında düşüş kaydederek ton başına 14 bin 377 dolar seviyesine gerilemiştir. Asya seansında fiyatlamalara yön veren Şanghay Vadeli İşlemler Borsasında (SHFE) ise bakır kontratları ton başına 109 bin 110 yuan seviyesinde yatay bir seyir izleyerek Batı piyasalarındaki satıcılı tabloya karşı daha dirençli, ancak yönsüz bir duruş sergilemiştir. 10 haftalık kesintisiz bir yükseliş serisinin ardından gelen bu geri çekilme, piyasadaki spekülatif uzun pozisyonların (long positions) bir kısmının realize edildiği bir kâr satış (profit-taking) evresi olarak da okunmaktadır.
Fiziki piyasalarda stok erimesi ve daralan arbitraj makası
Vadeli işlem piyasalarında Fed kaynaklı makroekonomik satış baskısı yaşanırken, bakırın fiziki (spot) piyasasında oldukça sıkı (tight) bir arz-talep dengesi hüküm sürmektedir. ABD’nin bakır ithalatının temmuz ayında rekor seviyelere ulaşması, küresel tedarik zincirlerindeki malın büyük ölçüde Kuzey Amerika’ya çekilmesine ve diğer ana piyasalardaki stokların hızla erimesine yol açmıştır. Çin’in endüstriyel kalbi olan SHFE tarafından izlenen gümrüklü antrepolardaki bakır stokları, geçtiğimiz hafta yüzde 13 gibi sert bir oranda düşerek 63 bin tona inmiştir. Bu rakam, Ocak 2024’ten bu yana kaydedilen en düşük stok seviyesi olarak kayıtlara geçmiş ve Asya’da fiziki malın ne kadar kıt olduğunu gözler önüne sermiştir. Benzer bir şekilde LME depolarındaki bakır stokları da perşembe günü itibarıyla 475 tonluk bir azalış kaydetmiştir. Normal şartlar altında fiyatları agresif bir şekilde yukarı taşıması beklenen bu “stok erimesi” ve “arz sıkışıklığı” (supply squeeze) hikayesi, bu kez ABD istihdam verisinin yarattığı faiz korkusu tarafından gölgelenmiştir. Öte yandan, ABD’deki COMEX borsası ile LME arasındaki bakır fiyat farkının (arbitraj makası) daralması, piyasa katılımcılarının Londra’da yıkıcı bir kısa pozisyon sıkışması (short squeeze) yaşanacağına dair endişelerini önemli ölçüde hafifletmiş ve piyasa volatilitesini bir miktar baskılamıştır.
Baz metaller kompleksinde asimetrik ve karışık seyir
Bakır piyasasındaki bu makroekonomik ve fiziki çatışma durumu, geniş baz metaller kompleksine (base metals complex) de karışık bir fiyatlama davranışı olarak yansımıştır. LME ve SHFE tahtalarındaki diğer sanayi metalleri, kendi içsel arz-talep dinamiklerine göre yön bulmaya çalışmaktadır. LME’de alüminyum yüzde 0,03 gibi marjinal bir düşüş yaşarken, SHFE’de yüzde 0,06 oranında hafifçe yükselerek yatay bandını korumuştur. Çelik paslanmaz endüstrisinin ana girdisi nikel ise her iki borsada da zayıf bir seyir izleyerek Londra’da yüzde 0,36, Şanghay’da yüzde 0,04 değer kaybetmiştir. Buna karşılık, galvaniz sanayisinin kalbi çinko ve akü üretiminde kritik olan kurşun fiyatlarında pozitif bir ayrışma görülmektedir. LME’de çinko yüzde 0,06, SHFE’de ise çok daha güçlü bir ivmeyle yüzde 0,97 oranında değer kazanmıştır. Kurşun fiyatları da LME’de yüzde 0,29, SHFE’de yüzde 0,74 artış göstererek sanayi talebinin belirli alt kollarında hala gücünü koruduğuna işaret etmiştir. Elektronik sanayisinin temel bileşeni kalay ise LME’de yüzde 0,06 yükselirken, SHFE’de yüzde 0,05 düşerek piyasalardaki kararsızlığın (indecision) en net yansıması olmuştur.
