Alman Başbakanı Friedrich Merz tarafından atanan özel komisyon, ülkenin yaşlanan nüfusu ve daralan çalışan-emekli oranı karşısında mevcut emeklilik sistemini istikrara kavuşturacak kapsamlı bir reform raporu yayımladı. Önümüzdeki haftalarda hükümetin üzerinde mutabakata varması beklenen bu tarihi reform, İsveç modeli bir yatırım fonu kurulmasını ve emeklilik yaşının kademeli olarak yükseltilmesini öngörüyor.
İsveç modelinden ilham alan dev fon
Mevcut sistemde emeklilerin gelirleri doğrudan aktif çalışanların primlerinden karşılanırken, demografik dönüşüm nedeniyle bu yapının sürdürülemez hale geldiği belirtiliyor. Komisyonun getirdiği yeni çözüm önerisi ise sermaye piyasalarını merkeze alıyor:
-
Zorunlu Katkılar Yatırıma Dönüşecek: Çalışanlar ve işverenler tarafından yapılacak zorunlu katkılar, doğrudan finansal varlıklara yatırılarak gelecekteki emekliliklerin finansmanında kullanılacak.
-
30 Milyar Euroluk Kaynak: Kurulacak yeni fon aracılığıyla sermaye piyasalarına yıllık en az 30 milyar euro (yaklaşık 34,22 milyar dolar) ekonomik yatırım kanalize edilecek.
-
Sistemin Temel Taşı: Başbakan Merz, bu hamleyi yasal emeklilik planının uzun vadeli sürdürülebilirliği açısından “en kilit etken” olarak tanımlıyor.
Erken emeklilik kalkıyor, yaş sınırı 70’e dayanıyor
Rapor, finansal fonlamanın yanı sıra yaş ve çalışma sürelerine ilişkin kamuoyunda tartışma yaratacak radikal değişiklikler içeriyor. Komisyonun sunduğu çalışma takvimi ve yaş düzenlemeleri şu şekilde:
| Uygulama Alanı | Mevcut Durum / Eski Plan | Komisyonun Yeni Önerisi |
| Erken Emeklilik | 63 yaşında kesintisiz erken emeklilik hakkı bulunuyor. | 63 yaşında erken emeklilik hakkı tamamen kaldırılacak. |
| Emeklilik Yaşı | Mevcut yasalara göre yaş sınırının 67’ye çıkarılması planlanıyordu. | Yaşam beklentisine bağlı olarak kademeli artacak ve 2090’ların başında 70’e ulaşacak. |
Siyasi dengeler ve sendikaların muhalefeti
Almanya’da demografik dönüşümün hız kazanmasıyla birlikte bu tür reformlar yıllardır ekonomistler tarafından dile getirilse de, genç çalışanlar ile mevcut emeklilerin çıkarları arasındaki gerilim nedeniyle defalarca rafa kaldırılmıştı.
Gelinen son noktada hükümet kanadında güçlü bir destek göze çarpıyor. Çalışma Bakanı ve Sosyal Demokratların eş genel başkanı Baerbel Bas, partisinin sol kanadından ve yüksek emeklilik yaşına kesinlikle karşı çıkan sendikalardan gelen sert muhalefete rağmen komisyon raporunun tamamıyla hayata geçirilmesi gerektiği çağrısına destek verdi.